تداوم بحران انرژی پس از آتشبس/ تنگه هرمز گره اصلی بازار جهانی
با وجود آتشبس، بازار جهانی انرژی هنوز در شوک اختلال در تنگه هرمز قرار دارند؛ ترافیک دریایی در این گلوگاه حیاتی متوقف مانده و بیاعتمادی بیمهگران، شرکتهای حملونقل و پالایشگاهها باعث شده قیمت واقعی نفت و گاز بالا بماند. کارشناسان میگویند بازگشت ثبات به چند ماه زمان نیاز دارد.
اگرچه آتشبس بین ایران، ایالات متحده و اسرائیل تاحدودی آرامش را برقرار کرد اما ساختار انرژی جهان را که طی ۶ هفته دچار هرج و مرج شده بود، ترمیم نکرده است. شاید بازارها از ادبیات تنشزدایی استقبال کنند، اما معاملهگران حوزه انرژی به کلمات اکتفا نمیکنند؛ آنها به دسترسی تأیید شده کشتیرانی، زیرساختهای فعال و محمولههای بیمه شده اهمیت میدهند.
به گزارش ایرنا به نقل از مدرن دیپلماسی، به اعتقاد کارشناسان، این فرض که قیمت نفت و گاز به سرعت به سطوح قبل از جنگ باز خواهد گشت، بسیار خوشبینانه است. زیرا در شرایطی که حملونقل در تنگه هرمز تقریبا متوقف است بحران از میدان نبرد به حوزه لجستیک منتقل شده است.
قبل از جنگ، تنگه هرمز تنها یک مسیر کشتیرانی نبود بلکه گلوگاهی حیاتی برای نفت کل اقتصاد جهان بود و همچنان هست. اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده اعلام میکند که در سال ۲۰۲۴ روزانه ۲۰ میلیون بشکه از این تنگه عبور کرد که نزدیک ۲۰ درصد مصرف جهانی مایعات نفتی است؛ این درحالیست که جایگزینهای واقعی اندکی وجود دارد. ضمن آنکه تنگه هرمز جایگاهی مهم در زمینه انتقال گاز طبیعی مایع (LNG) و جریانهای عمده کود داشته است.
اینکه قیمتها روی کاغذ در حال کاهش هستند، واقعیت ندارد. در بدترین شرایط تنگنا، قیمت نفت فیزیکی به حدود ۱۵۰ دلار برای هر بشکه رسید که نشان میدهد کمبود محمولههای آماده تحویل بسیار بدتر از آن چیزی بود که بازار آتی نشان میداد. موسسه بارکلیز هشدار داده است که پیشبینی ۸۵ دلاری آن برای نفت برنت به عادیسازی سریع جریانهای تنگه هرمز بستگی دارد.
رویترز گزارش داد که از زمان آتشبس تنها ۱۵ کشتی از این تنگه عبور کردند که با میانگین روزانه ۱۳۸ کشتی قبل از درگیری فاصله بسیاری دارد.
این خبرگزاری گزارش داد که اوپک پلاس درمورد افزایش تولید اضافی بحث کرده است، اما تنها در شرایطی که تنگه هرمز دوباره فعال شود. در همین حال، واشنگتن مجبور است اقدام اضطراری انجام دهد و ۸.۴۸ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت (SPR) را آزاد کند و معافیت نفت روسیه را برای حفظ بشکههای بیشتر در سیستم تمدید نماید. اینها ازجمله اقدامات دولتی است که تلاش میکند شکاف عرضه را که هنوز بسیار واقعی است، پر کنند.
به نظر تحلیلگران، این اقتصاد جهانی است که به صورت گسترده دچار آسیب میشود. «کریستالینا جورجیوا» رئیس صندوق بین المللی پول (IMF) عنوان داشت که بانکهای مرکزی باید با احتیاط به فشار تورمی ناشی از جنگ پاسخ دهند، زیرا شوکهای پایدار انرژی میتوانند به قیمتهای بالاتر و رشد ضعیفتر سرایت کنند. بانک جهانی حتی فراتر رفت هشدار داد در بهترین سناریو، رشد جهانی ممکن است ۰.۳ تا ۰.۴ درصد و در صورت طولانی شدن بحران تا ۱ درصد کاهش یابد.
گزارش در پایان تصریح دارد که برای بازگشت قیمتها به حالت عادی، نخست ترافیک کشتیرانی باید در مقیاس وسیع احیا شود، زیرساختها تعمیر شوند، تاسیسات LNG باید دوباره با ثبات کار کنند، موجودیها باید بازسازی شوند و بیمهگران باید مطمئن شوند که ریسک جنگ از بین رفته است. هیچکدام از این موارد در چند روز اتفاق نمیافتد و سه تا ۶ ماه برای تسکین معنادار چالشها مورد نیاز است.
