ادامه بحران در بازارهاي مالي و بانکي جهان
بـحـران مـالي و بـانکي بيـنالملـلي که از اوت سـال گذشـته آغاز شده همچنان ادامه دارد و بنا به برخي ارزيابيها هنوز به اوج خود نرسيده است.
به گزارش ايسنا، روز سهشنبه اول آوريل، با اعلام اين خبر که بانک يو اس بي سوييس (USB) در سه ماهه اول سال جاري چند ميليارد دلار ضرر و زيان داشته، ابعاد تازهاي از بحران در بازارهاي مالي جهان به بيرون درز يافت.
يو اس بي از معروفترين بانکهاي جهان است و بنا به دادههاي مسوولان آن بيشترين سپرده مالي دنيا در آن جمع است. از آغاز بروز بحران در بازارهاي مالي جهان يو اس بي مجموعاَ 40 ميليارد دلار ضرر و زيان ديده است.
بحران مالي يو اس بي عملا سوييس را نيز با مشکلات عمدهاي مواجه کرده است. اين کشور در ميان ممالک ثروتمند دنيا، جز پنج کشور صدرنشين است. بخش بزرگي از رفاه و ثروت سوييس مديون فعاليتهاي بينالمللي بانکهاي معتبر آن در بازارهاي مالي و اعتماد ثروتمندان دنيا به حفظ اسرار مالياشان در اين بانکهاست. از همين رو، سوييس در دهههاي اخير حجم بزرگي از سپردههاي جهان را به سوي خود جلب کرده و به "بزرگترين گاو صندوق دنيا" معروف شده است.
بحران بزرگ بانکي در سوييس از آنجا ناشي ميشود که هيچ بانکي به اندازه يو اس بي در معاملات بانکي و اعطاي وام مسکن و مستغلات در آمريکا درگير نبوده است. اين وامها که با شرايط سهل و آسان به شهروندان آمريکايي اعطا شدهاند در 6.5 سال گذشته که قيمت املاک و ساختمان در آمريکا رو به افزايش بود، سود هنگفتي را نصيب يو اس بي کردند. اما با سير نزولي قيمتهاي يادشده و ناتواني وامگيرندگان در آمريکا به بازپرداخت اصل و فرع وام خويش، بحران بانکي آمريکا را فراگرفت و تبعاَ به ساير بانکهاي بينالمللي که مستقيم يا غيرمستقيم در بازار آمريکا فعال بودند نيز سرايت کرد.
علاوه بر يو اس بي، بانک معروف به "کرديت سوييس" نيز از بحران مالي در آمريکا زيان هنفگتي ديده است. در مجموع بانکهاي سوييس بزرگترين بازنده سقوط ارزش املاک و مسکن در آمريکا به شمار ميآيند. ابعاد بحران در يو اس بي هم اکنون اولين قرباني خود را گرفته است: رييس مقتدر بانک، مارسل اوسپل ناچار به استعفا شده است.
بانکهاي آلمان نيز از بحران در بازار مسکن آمريکا و تلاطم مالي ناشي از آن در امان نماندهاند. در ماههاي اخير دويچه بانک، بزرگترين موسسه مالي آلمان اين اطمينان را القا ميکرد که بحران آمريکا ضرر و زياني متوجه اين بانک نخواهد کرد. روز سهشنبه اما اعلام شد که دويچه بانک در سه ماه اول سال جاري با کاهش ارزش سرمايهاي معادل دو و نيم ميليارد يورو مواجه بوده است. با احتساب زيان سال2007 اين مبلغ به چهار ميليارد و هفت ميليون يورو ميرسد.
در همين حال بنا به گزارش رسانههاي آلمان، نهاد مسوول نظارت بر امور مالي و بانکي آلمان (BaFin) ميزان کلي ضرر و زيان بانکهاي بينالمللي از بحران کنوني را بر 600 ميليارد دلار برآورد کرده است.
در مجموع به نظر ميرسد که تلاطم گسترده کنوني در بازارهاي مالي جهان تأثير گستردهاي بر روند رشد اقتصاد دنيا در سال جاري خواهد داشت که رکود، بيکاري و ورشکستگي شماري از موسسات اقتصادي ميتواند از پيامدهاي آن باشد.
روز چهارشنبه، صندوق بينالمللي پول در تازهترين ارزيابي خود گفته است که رشد اقتصادي جهان در سال 2008 از 3.7 درصد فراتر نخواهد رفت. اين رقم تا کنون 4.1 درصد پيشبيني ميشد. رشد اقتصادي آمريکا نيز بنا به ارزيابي صندوق بينالمللي پول از 1.5 درصد به 0.5 درصد کاهش خواهد يافت. اين نهاد با تصحيح ارزيابي قبلي خود، رشد اقتصادي اروپا را هم به جاي 1.6 درصد، 1.3 درصد برآورد کرده است.
صندوق بينالمللي پول همزمان هشدار داده است که تلاطم کنوني در بازارهاي مالي و بانکي، اقتصاد جهان را در آستانه بحراني قرار داده که به لحاظ ابعاد و پيامدها از رکود اقتصادي دهه 30 قرن گذشته تا کنون سابقه نداشته است.
خواکين آلمونيا ـ کميسر مالي اتحاديه اروپا ـ نيز در مصاحبه با روزنامه فرانکفورتر روندشاو از ابهام و سردرگمي نسبت به ابعاد بحران بانکي کنوني و ادامه بياعتمادي به سيستم بانکي جهان سخن گفته است. او با رد اين ارزيابي که قيمت بالاي يورو عامل بخشي از بحران کنوني است، اين نرخ را تنها براي برخي از شاخههاي اقتصادي که تنها به صادرات به خارج از حوزه يورو متکي هستند مشکل ساز دانسته است. ولي اکثر رشتهها به گفته وي با چنين مشکلي مواجه نيستند، ضمن اين که نرخ بالاي يورو تا حدودي قيمت بالاي نفت را هم جبران ميکند.
در اين ميان، آکسل وبر ـ رييس بانک مرکزي آلمان ـ هشدار داده است که اوج بحران مالي هنوز در راه است.
وبر در مصاحبه با روزنامه بيلد گفته است تا زماني که سقوط ارزش ساختمان و املاک در آمريکا ادامه دارد، بايد منتظر نوسانات جديدي در بازارهاي مالي دنيا بود.
او از بحران کاهش اعتماد نسبت به بانکها سخن گفته و براي جلوگيري از کاهش بيشتر اعتبار و حيثييت بانکها، از بانکهايي که بيشترين ضرر و زيان را ديدهاند خواسته است ابعاد اين خسارتها را لاپوشاني نکنند. وبر در عين حال سيستم مالي آلمان را کماکان باثبات و پايدار توصيف کرده و گفته است که کماکان نيازي به مداخله دولت در حل بحران نيست.