معنویات، مقوله خشم و البته شرایط خاص جنگی
در جهان پرتنش امروز، پیوند با معنویات میتواند سپری مهم در برابر خشم و خشونت باشد؛ عاملی که به انسان توان میدهد بحرانها را سنجیدهتر مدیریت کند، در برابر ناملایمات انعطاف بیشتری نشان دهد و از افتادن در چرخه مخرب پرخاشگری فردی و اجتماعی دور بماند.
فرارو- وحید محمود قره باغ؛ تجربه و مطالعات نشان داده است افرادی که با معنویات مانوس هستند و یا در خانواده و مجموعه های معنوی رشد می کنند غالبا در کنترل خشم موفق تر بوده و همچنین بحران ها و شرایط سخت را بهتر سپری می کنند. آنها همواره در مواجه با مشکلات، بزرگی و بی نهایت بودن قدرت سر منشا کائنات را در نظر دارند و به همین خاطر برخورد بهتر و منطقی تری با مسائل دارند چرا که معتقدند هستی و وجود بی نظیری همواره حامی آنهاست. از سویی و با وجود اینکه خشم حتی در مواردی مثبت بوده و با حفظ و قداست حریم شخص و مجموعه در ارتباط است ولی افراط در این مقوله، شخص و البته جامعه را دچار مسائل ریشه ای خواهد کرد. خشونت از جمله مواردی است که باعث تهدید امنیت و آسایش افراد جامعه است که می تواند شامل کوچکترین برخوردهای فی ما بین تا شدیدترین جنایات باشد.
در یک تعریف کلی خشونت عبارت است از اقدام علیه جسم و جان، شرف، مال و حقوق افراد به طوری که ایجاد ترس کند. هر چند در ادامه مقوله خشونت به صورت موضوعی بیان خواهد شد ولی گفتنی است از جمله دلایل افزایش خشونت می توان به بازی های رایانه ای و اسباب بازی های نامناسب، برخی از آثار جهان تصویر و همچنین صحنه هایی اشاره کرد که شخص در اطراف خود مشاهده می کند که در کوتاه مدت و یا بلند مدت تاثیرات سو خود را خواهد داشت؛ در مواردی نیز شخص را مستعد پذیرش افسردگی و خودکشی می کند. به عنوان مثال اشخاصی که در کودکی مورد مهر و محبت واقع نشده و حتی شاهد موارد خشم و خشونت بوده اند غالبا در زمان بزرگسالی و از نظر روان، انسان های سالمی نخواهند بود. ضمن اینکه احساس طردشدگی در خانواده و یا در بین دوستان و همچنین مورد تمسخر قرار گرفتن از دلایل افروزش خشم است.
از سویی و شاید خشونتی که به طور ناخودآگاه در جامعه رخ می دهد در ابتدا مساله مهمی جلوه نکند ولی بسیار حائز اهمیت است چرا که آثار و تبعات متعدد و گاه نیز غیر قابل جبران دارد. متخصصان این حوزه، خشونت را یکی از واکنش های اصلی رفتاری می دانند که مبنای آن خشم و پرخاشگری است. از جانبی دیگر و با رجوعی به اخبار و اطلاعات مربوط به تنش های صورت گرفته و همچنین قتل های مرتبط با این موضوع در سالهای اخیر روشن می شود که این مقوله ابعاد متفاوتی نیز به خود گرفته است. در واقع حوادثی رخ داده و افرادی درگیر این پرونده ها شده اند که حتی سابقه کیفری نیز نداشت اند اما خشم آنی، ماجرای دیگری را خلق کرده است.
جامعه شناسان یکی از دلایل مهم خلق خشونت در جامعه را عامل و یا مولفه محیطی می دانند. متاسفانه در غالب خانواده ها آموزش لازم جهت کنترل خشم و همچنین مدیریت برخی رفتاری های مخاطره آمیز داده نمی شود و در مواردی جلوه گاه بروز خشم هاست؛ ضمن اینکه در مسیر تحصیل نیز به این مهم کمتر بها داده می شود. علاوه بر اینکه قسمی از آلودگی های محیطی انسان (از انواع مختلف) و البته ناتوانی در بروز هیجان و تخلیه انرژی مزید علت است؛ این مهم موضوع را بغرنج تر نیز می کند. با اینکه برخی افراد با روی آوردن به برخی از جایگزینی های غیرمعمول تا حدودی مسائل را رفع می کنند ولی همین راهکار زوایای دیگری نیز دارد. به عبارتی افراد با پرداختن یه این موارد دچار مشکلاتی خصوصا در چارچوب عاطفی خواهند بود و چه بسا تجربه های تلخ تر را نیز شاهد باشند.
موضوع دیگر نقش مهم رسانه ها در این زمینه است؛ به عبارتی رسانه ها می توانند با ساخت برنامه های مثبت اندیش و البته طنز از تبعات خشونت های موجود بکاهند و در نتیجه شاهد افزایش نشاط اجتماعی بود. ضمن اینکه بهتر است موارد مربوط به خشونت در رسانه ها به حداقل ممکن رسیده و صرفا یک اطلاع اجباری باشد. در نهایت اینکه در شرایط جنگی، مقوله خشونت ممکن است جنبه های متفاوتی نیز به خود می گیرد و مستعد بروز برخی موارد و مسائلی باشد که در زمان صلح چندان اهمیتی ندارد. به عبارتی همه افراد از روحیه سازشی با شرایط سخت و بحرانی برخوردار نیستند و این مهم را به طرقی بروز می دهند که در غالب موارد منجر به تنش های سطحی و البته عمیق می شود.
