دکتر حسین راغفر و جعفر قادری در گفتگو با فرارو:
راغفر: این طرح به زیان مردم خواهد بود/ قادری: از نظر من مثبت است
فرارو- وزیر نفت از پیش فروش مسقیم نفت در ایران خبر داد. بنا به گفتههای رستم قاسمی هر ایرانی خواهد توانست از اوایل آذر ماه، حداقل ده بشکه نفت خریده و چهار سال بعد آن را به فروش برساند. قیمت هر بشکه نفت از ۱۴۰ دلار محاسبه خواهد شد و چهار سال بعد یا به همین میزان و یا در صورت افزایش قیمت جهانی نفت، به قیمت روز محاسبه خواهد شد.
وزیر نفت در حالی برای تامین سرمایه لازم در بخش نفت و گاز خبر از عرضه نفت به ایرانیان داده است که پیش از این تجربه بورس بین المللی نفت و فرآوردههای نفتی با شکست مواجه شده است.
دکتر حسین راغفر در گفتگو با خبرنگار فرارو، در خصوص طرح پیش فروش نفت به مردم گفت: «این طرح عجیب و غریبی است و این طرح موجب میشود که بازار بورس نفت را تغییر بدهد اما در واقع این کار به هزینه مردم تمام خواهد شد.»
راغفر افزود: «اصولا بازار بورس کالایی موجب افزایش قیمت آن کالا میشود چون بورس کالا موجب سفتهبازی در بازار میشود بدون اینکه تولیدی در بازار انجام شود و این در واقع موجب این میشود که سرمایههای مردم به سمت نفت سوق داده شود و یک عده کاغذی را دریافت کنند، بدون اینکه تولیدی انجام بگیرد.»
وی در پاسخ به اینکه چرا پیش فروش نفت موجب افزایش تولید نخواهد شد، گفت: «سرمایهگذاری و تولید در صنعت نفت که یک شبه صورت نمیگیرد. منتهی وقتی که اینها شروع به فروش نفت میکنند وارد سفته بازی میشود و این خصلت بورسهای کالاست.»
راغفر ادامه داد: «نمیتوان با سرعت عرضه را بالا برد زیرا وقتی عرضه در بورس کالا زیاد شود، قیمت کالا پایین میآید و کسی راغب نمیشود که سهام آن کالا را در بورس خریداری کند. در منطق این مساله آن است که اگر قیمت سهام بالا برود شرکت مربوطه عرضه سهام را متوقف میکند چون اگر این کار را انجام ندهد قیمت کاهش پیدا خواهد کرد و آن وقت سهام دارانی که به امید کسب سود سهام را خریده بودند متضرر خواهند شد و در آن صورت این موجب میشود کاهش بیشتر سهام خواهد شد.»
این تحلیلگر مسائل اقتصادی افزود: «منطق عرضه سهام این است که وقتی شرکتی سود دهی دارد سهامش را میخرند و شرکت سهام بیشتری را عرضه نمیکند چون اگر بکند سود سهام سهامداران پایین میآید.»
وی با بیان اینکه ارائه این طرح خیلی عجیب است، گفت: «وقتی دولت نتوانسته است از ۶۰۰ میلیارد دلار درآمدهای نفت و گاز در شش سال گذشته، چیزی را در این بخش سرمایه گذاری کند چطور میخواهد برای سرمایه گذاری به این کار متوسل شود.»
راغفر ادامه داد: «علت شکست بازار بورس فراودههای نفتی در کیش هم این بود که برای انجام یک سری فعالیتهای اقتصادی نیازمند زیر ساختهای هستیم و این زیر ساختها فراهم نشده بود. این طور نیست که شما یک بازار بین المللی نفت را در کشور راه اندازی کنید و زیر ساختهای بین المللی این طرح را فراهم نکرده باشید.»
این کارشناس مسائل اقتصادی تصریح کرد: «رقابتهای جدی و خصومتهایی که نسبت به ایران که در صحنه جهانی وجود دارد، عامل اصلی نبود داوطلبان خرید در این بازار بوده است و من حتی شنیدهام که یک دو محموله نفتی را به زیر قیمت جهانی در بورس فرآوردههای نفتی کیش عرضه کردهاند، که این هم خیلی قابل تامل است.»
وی افزود: «در واقع این طرح شبیه اوراق قرضه برای سرمایه گذاری است منتهی فرقش این است که نرخ سود آن ثابت نیست، و ممکن است که این امید را برای خریداران سهام ایجاد کند که قیمت نفت افزایش پیدا خواهد کرد که این افراد بتوانند کالاهایشان را با قیمت بیشتری بفروشند.»
وی با بیان اینکه اگر سررسید این سهام چهارساله بوده و این محدودیتها هم وجود داشته باشد این طرح خیلی برای خریداران جاذبه نخواهد داشت، گفت: «معمولا کسانی که این نوع کالاها را میخرند به امید فروشهای کوتاه مدت هستند، یعنی به این امید اینکه مثلا اگر طی سه ماه آینده قیمت کالا بالا رفت، آن را به فروش رسانده و سودی کسب کنند.»
راغفر افزود: «اساسا نمیتوان پیشبینی چهار ساله در بازار نفت به عمل آورد، زیرا این بازار پر التهاب و پر نوسان است و از بسیاری از مسائل از جمله رویدادهای سیاسی تاثیر پذیرفته و دستخوش نوسان میشود و نمیشود پیش بینی کرد که چه اتفاقاتی روی خواد داد.»
این کارشناس مسائل اقتصادی ادامه داد: «مثلا سقوط قذافی در لیبی میتواند قیمت نفت را به شدت پایین بیاورد به خاطر اینکه فرانسویها از جمله قرداردهایی که در حین حمایت از دولت موقت بسته بودند این بود که سی در صد نفت لیبی به آنها تعلق بگیرد و بنابراین انتظار میرود که بخش عمده نفت لیبی وارد بازار جهانی شود و قیمت نفت را پایین بیاورد.»
وی در پایان گفت: «بورسهای کالایی موجب افزایش قیمت میشود و این افزایش قیمت در زندگی خود مردم تاثیر مستقیم داشته و به ضرر سفرههای مردم خواهد شد.»
بحث بازار سلف نفتی از نظر من مثبت است
جعفر قادر عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در گفتگو با خبرنگار فرارو، در خصوص ارزیابی این طرح گفت: «ما در شرایطی هستیم که برای تامین منابع مالی برای پروژههای نفت به خصوص پروژههایی که در حوزههای مشترک وجود دارد و کشورهای دیگر با کمک کشورهای خارجی بیش از سهم خود در حال برداشت هستند، از همه اهرمهای مالی و شیوههای تامین مالی استفاده بکنیم و منابع مالی را برای سرمایه گذاری در حوزههای مشترک به دست بیاوریم.»
وی افزود: «این بحث بازار سلف نفتی از نظر من مثبت بوده و ما باید از همه شیوههای متداول و پذیرفته شدهای است که وجود دارد استفاده کرنیم. حالا اینکه جزییات، نرخ و دامنهاش چگونه خواهد بود و تا چه حد قابل قبول است، بحثی تخصصی است که من وارد نمیشوم.»
قادری در پایان گفت: «ولی اصل ابزار ارائه شده قابل قبول است و من تشکر میکنم از وزارت نفت که پیگیر قضیه است و به دنبال تامین منابع لازم برای این بخش میباشد و من امیداورم که ما در مجلس بتوانیم کمک کنیم که این منابع مالی تامین شود و گسترش پروژههای نفتی و گازی با سرعت پیش برود.»