واعظی: نباید غافلگیر شویم/ مذاکره نباید تابو شود/ آمریکا و اسرائیل روی بسته شدن تنگه هرمز حساب باز نکرده بودند

بیست روز و اندی از جنگی می‌گذرد که آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز کردند؛ جنگی که آغاز آن با حملات گسترده به عمق خاک کشور و شهادت جمعی از فرماندهان ارشد نظامی همراه بود. 

اکنون جمهوری اسلامی اکثر پایگاه‌های آمریکا و اسرائیل در منطقه را به طور مستقیم هدف قرار گرفته است. 

در میانه این تحولات میدانی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با طرح ادعای مذاکره، مهلتی پنج‌روزه برای مذاکره و توافق تعیین کرده است و شب گذشته این زمان را تا ۶ آوریل تمدید کرد. 

در همین راستا، محمود واعظی، قائم‌مقام حزب اعتدال و توسعه و رئیس دفتر رئیس‌جمهور در دولت دوازدهم گفت: پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، فرصت خوبی برای نیروهای مسلح کشور از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران فراهم آمد تا ابعاد گوناگون وضعیت موجود، اعم از نقاط قوت و ضعف، مورد واکاوی قرار گرفته و زمینه برای دستیابی به آمادگی کامل حسب رفع نواقص مهیا شود. آمادگی که در صورت وقوع مجدد چنین جنگ تحمیلی، کشور را قادر سازد افزون بر انجام دفاع مؤثر، دشمن را در شرایطی قرار دهد که مضاف بر فشار و بازدارندگی از سوی ایران به شکل نظامی، از جانب افکار عمومی جهان و نیز محدودیت‌های شدید اقتصادی در سطح بین المللی نیز تحت فشار دوچندان قرار گیرد. 

وی افزود: خوشبختانه اقدامات صورت‌گرفته در عرصه بازدارندگی نامتقارن با ابتکارات جدیدی همراه بود. نخستین مورد حمله به عمق سرزمین‌های اشغالی و وارد ساختن ضربه به رژیم صهیونیستی که به شایستگی انجام پذیرفت. دوم، هدف قرار دادن شماری از پایگاه‌های آمریکایی در منطقه که گامی راهبردی در بازدارندگی محسوب می‌شود. 

آمریکا و اسرائیل روی بسته شدن تنگه هرمز حساب باز نکرده بودند و غافلگیر شدند

واعظی ادامه داد: در این نبرد منافع دشمن در کشورهایی که میزبان حضور آنان بودند و حمایت کردند، نیز در تیررس حملات قرار گرفت. شرایط ایجاد شده در تنگه هرمز و پیامدهای آن در بازار انرژی و اقتصاد جهانی موضوع بسیار با اهمیتی است. اهرمی که آمریکا و رژیم صهیونیستی بر روی آن حساب باز نکرده بودند و غافلگیر شدند. این تاکتیک نیز با قدرت و هوشمندی تمام به کار گرفته شد و برگ برنده‌ای در معادلات پیچیده میدان و مذاکرات پایان جنگ شده است. 

وی درباره بسته شدن تنگه هرمز افزود: البته سیاست اتخاذی که بسیار معقول واقع شد، عدم بسته شدن تنگه هرمز به طور کامل بود، بلکه عبور و مرور تنها برای کشورهایی محدود گردید که به نحوی مستقیم یا غیرمستقیم در تجاوز آشکار به ایران حضور دارند. در مجموع، شرایط کنونی به گونه‌ای رقم خورده که هم افکار عمومی جهان و هم اقتصاد بین‌الملل، همگی فشار می‌آورند تا هر چه سریع‌تر این تجاوز غیر سازنده به پایان برسد. 

قائم‌مقام حزب اعتدال و توسعه با اشاره به وضعیت آمریکا گفت: حزب دموکرات، چه در سنا، چه در مجلس نمایندگان و چه در بسیاری از ایالت‌ها، به طور آشکار و جدی علیه این جنگ موضع‌گیری می‌کند. به درستی می‌گویند که این جنگ، جنگ آمریکا نیست، بلکه جنگی است که اسرائیل به آمریکا تحمیل کرده است. 

واعظی گفت: تأکید می‌کنند که ما هیچ تهدیدی از سوی ایران در خاک خود نداشته‌ایم. از این رو، هزینه‌های سنگین این جنگ که تاکنون رقم قابل توجه چند ده میلیارد دلاری از سوی آمریکا را به همراه داشته، از یک سو از جیب مالیات‌دهندگان آمریکایی تأمین می‌شود و از سوی دیگر، افزایش چشمگیر قیمت بنزین به طور متوسط بیش از ۴ دلار برای هر گالن را منجر شده و این هزینه‌ی سرباری است که مردم ایالات متحده بدون دلیل موجه و به واسطه توسعه طلبی‌های رژیم صهیونیستی متحمل می‌شوند البته این موضوع تنها به آمریکا محدود نیست و در بسیاری از کشورهای دیگر جهان نیز چنین وضعیتی مشاهده می‌شود. 

وی ادامه داد: استراتژی اتخاذشده از سوی جمهوری اسلامی ایران اعم از نقش‌آفرینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی ایران و هماهنگی بی‌نظیر میان این دو نهاد، و از سوی دیگر همراهی حزب‌الله و گروه‌های مقاومت در منطقه که هر آنچه در توان داشته‌اند در میدان به کار بسته‌اند شرایط سختی برای دشمن در منطقه پدید آورده است. شرایطی که دشمن پیش از آغاز جنگ، در محاسبات راهبردی خود لحاظ نکرده بود. 

دشمن گرفتار اشتباهات محاسباتی متعددی شد

واعظی بیان کرد: در یکسال گذشته دشمن گرفتار اشتباهات محاسباتی متعددی گردید. از این پندار باطل که بتواند در دو الی سه روز نخست، کل نظام را تغییر دهد، تا آنکه اگر جنگ به یک هفته، دو هفته، سه هفته یا حتی یک ماه بکشد، چه سناریویی باید در پیش گیرد. این نیز یکی از خطاهای محاسباتی بزرگ آنان بود. 

محمود واعظی با اشاره به اهداف آمریکا و اسرائیل افزود: اکنون به روشنی می‌توان دریافت که نه آمریکا و نه اسرائیل، به هیچ‌یک از اهداف تعیین‌شده این جنگ دست نیافته‌اند. آنان در کلان‌ترین سطح، در هدف تغییر نظام، تقسیم و تجزیه ایران بودند که قطعاً به این مقصود نرسیدند و نخواهند رسید. اگر در روزهای نخست، اندکی امید داشتند که با اعمال فشار تخریبی از جمله هدف قراردادن پایگاه‌های بسیج در برخی مساجد و محله‌ها یا کلانتری‌ها و پایگاه‌های نظامی-امنیتی و به کلی بناهای خالی، شاید طرفدارانشان به خیابان‌ها سرازیر شوند، امروز کاملاً از این آرزو ناامید گشته‌اند. از سوی دیگر، توان علمی هسته‌ای ما دستخوش تغییر خاصی نشده است. 

وی افزود: توان موشکی کشورمان نه تنها آسیب جدی ندیده، بلکه در دقت، برد و توان عملیاتی به مراتب شکوفاتر شده است. و در سایر مسائل نیز به همین شکل دشمن دستاورد خاصی نداشته است. 

محمود واعظی بیان کرد: از هفته اول جنگ ترامپ برای دست آوردسازی بارها اعلام کرده که تجهیزات نظامی ایران کامل نابود شده است در صورتیکه ایران با قدرت و اقتدار در عرصه‌های مختلف حضور دارد و عملیات مؤثر انجام میدهد. ترامپ بارها تکرار کرده که مسئولین اصلی در ایران را ترور کردیم و مدیریت کشور مختل شده و بین مسؤلین ایرانی اختلاف است. در صورتیکه شاهدیم امور جاری کشور و جنگ به صورت موازی حسب وحدت و همدلی کم نظیر میان ملت و مسئولین اداره میشود. 

واعظی ادامه داد: ترامپ در نخستین جنگ تحمیلی در خرداد ماه ادعا کرد تاسیسات هسته‌ای و چرخه علمی این توانمدی بومی در ایران به کلی نابود شده در صورتی که جنگ امروز هم بر سر موضوعات هسته‌ای شروع شرد و هم اکنون هم یکی از موضوعات اصلی برای مذاکرات پایان جنگ همین موضوع هسته‌ای است! 

آمریکا و اسرائیل در رسیدن به اهداف خود شکست خوردند

وی ادامه داد: عملاً اگر در محاسبات امروز بین‌المللی بخواهیم این جنگ را ارزیابی کنیم، جنگی است که آمریکا و اسرائیل به هیچ‌یک از اهداف خود نرسیده‌اند و عملا با شکست مواجه گشته اند؛ البته این گفته به این معنا نیست که ما دراین جنگ خسارت مادی و معنوی فراوان ندیده ایم. 

واعظی گفت: در مقابل، ایران که جنگ به آن تحمیل شد، دفاعی شایسته انجام داد، با ابتکارات و اتخاذ تاکتیک‌های بسیار خوب و نوین جنگی و همچنین استفاده از مهمات و تجهیزات ارزان، توانست فشاری سنگین بر دشمن وارد آورده و تاب آوری آنان را تقلیل دهد. 

وی بیان کرد: البته بازدارندگی نامتقارن ایران صرفاً به توان نظامی محدود نمی‌شود، بلکه ترکیبی از ابزارهای مختلف از جمله ظرفیت‌های اجتماعی، جغرافیایی، جنگ سایبری، اهرم‌های اقتصادی و حتی تأثیرگذاری بر افکار عمومی جهانی را در بر می‌گیرد. در واقع این راهبرد می‌تواند هزینه‌های طرف مقابل را به‌گونه‌ای افزایش دهد که از ادامه درگیری منصرف شود. به احتمال زیاد پس از پایان جنگ، برخی از اندیشکده ها، موسسات پژوهشی و دانشگاه‌های بین المللی در خصوص مدل دفاعی نوین ایران مطالعه و بررسی به عمل خواهند آورد. 

واعظی ادامه داد: به طور کلی استمرار این جنگ نوعی شوک به اقتصاد جهانی خواهد بود. با افزایش نرخ نفت، تورم، رشد منفی اقتصادی، عدم ثبات بازارها و نهایتا زندگی روزمره مردم در سراسر جهان تحت تاثیر منفی قرار خواهد داد. 

محمود واعظی، با اشاره به ضرورت پایان یافتن جنگ، تأکید کرد که هیچ جنگی در جهان جز از طریق مذاکره به پایان و صلح پایدار نمی‌رسد. 

رئیس دفتر پیشین رئیس‌جمهور در دولت دوازدهم گفت: وی از تلاش برخی برای تابو کردن مذاکره، اظهار داشت: اگر مذاکره را تابو کنیم، معنایش این است که حتی اگر جنگ به مرحله پایانی و آتش‌بس هم برسد، همچنان در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» و همانند فاصله بین خرداد تا اسفند ماه زندگی خواهیم کرد. 

وی ادامه داد: این بدترین شرایط برای کشور است، چراکه در چنین وضعیتی اقتصاد، صنعت، تجارت و ساخت‌وساز هیچ‌کدام ثبات نخواهند داشت و آینده‌ای قابل پیش‌بینی پیش روی مردم نخواهد بود. لذا ضروری است مذاکره عزتمندانه از موضع قدرت شکل بگیرد. 

مذاکره نباید تابو شود

واعظی با اشاره به تجربه جنگ هشت‌ساله با عراق خاطرنشان کرد: ما پس از هشت سال دفاع مقدس در دهه ۶۰، جز از طریق مذاکره نتوانستیم مسائل را حل کنیم. تمام جنگ‌های دنیا نیز به همین منوال است. پس اصل مذاکره نباید تابو شود. مذاکره باید با چشم باز و از موضع قدرت و عزت صورت پذیرد تا بتوانیم آن ارزش افزوده‌ای که رزمندگان و نیروهای مسلح مقتدر ما در این حدود یک ماه به دست آورده‌اند، بر سر میز مذاکره تثبیت کنیم. 

رئیس دفتر پیشین رئیس‌جمهور در دولت دوازدهم با تمجید از حضور گسترده مردم در سراسر کشور گفت: همان‌گونه که ابزار تسلیحاتی به ویژه موشک‌ها و رزمندگان نقش تعیین‌کننده‌ای در این جنگ داشتند، حضور گسترده مردم نیز نقشی فوق‌العاده و بی‌بدیل ایفا کرد. این حضور هم باعث دلگرمی مضاعف رزمندگان شد، هم دشمن را ناامید کرد و هم حیرت جهان را برانگیخت که مردم فهیم چگونه پای ایران عزیز ایستاده و از تمامیت ارضی آن صیانت می‌کنند. 

جنگ باید با قدرت ادامه یابد و نباید غافلگیر شویم 

واعظی در ادامه با اشاره به چالش‌های پیش روی مذاکره تأکید کرد: متاسفانه با کشور یا رئیس‌جمهوری طرف هستیم که اصلاً نمی‌توان روی حرف و اقدامش حساب منطقی کرد و این بی‌اعتمادی مظاهر متعددی دارد. 

رئیس دفتر پیشین رئیس‌جمهور در دولت دوازدهم گفت: با تناقض گویی به دنبال ایجادعدم قطعیت و تعلیق در محاسبات است و از سوی دیگر، دو بار در روند مذاکره فعال به میز مذاکره حمله شده است. بنابراین وقتی بحث مذاکره مطرح می‌شود، نباید این موضوع بر روحیه مردم، رزمندگان و نیروهای مسلح ما تأثیر بگذارد. جنگ باید با قدرت ادامه یابد و نباید غافلگیر شویم و فریب گفتار و مواضع دشمن را بخوریم. 

وی با اشاره به چارچوب تعیین‌شده از سوی نظام برای پایان جنگ تصریح کرد: خوشبختانه چارچوب روشنی که نظام برای پایان جنگ مشخص کرده، از طریق میانجی‌گران به آمریکایی‌ها منتقل شده است. اگر آن‌ها آمادگی داشته باشند که کلیات این چارچوب را بپذیرند و وارد بحث شوند، راهی جز مذاکره نداریم. 

اگر تأسیسات برق ما را بزنند، قطعاً خاموشی در مقابل خاموشی خواهد بود

واعظی در خصوص تهدیدات اخیر ترامپ مبنی بر حمله به تأسیسات برق ایران، گفت: این ضرب‌الاجل پنج‌روزه یا دو روزه نباید موجب شود که از موضع اصلی خود عقب‌نشینی کنیم. اگر تأسیسات برق ما را بزنند، قطعاً خاموشی در مقابل خاموشی خواهد بود. یعنی ما نیز تاسیسات انرژی اسرائیل و کشورهای همکار با دشمن را هدف قرار خواهیم داد. خوشبختانه سیستم برق ما متمرکز نیست که با یک حمله از کار بیفتد. بنابراین نباید این تهدید ترامپ را جدی بگیریم و تصور کنیم ضروری است انعطاف نشان دهیم. بلکه باید از موضع قدرت مذاکره کنیم. 

رئیس دفتر پیشین رئیس‌جمهور در دولت دوازدهم در پایان با اشاره به شرایط مساعد بین‌المللی برای ایران خاطرنشان کرد: در شرایطی که افکار عمومی جهان به ویژه افکار عمومی آمریکا به ضرر اسرائیل و ترامپ است و به نفع ایران تمایل کرده، و با توجه به شرایط اقتصادی دنیا، مذاکره می‌تواند نتایج خوب و مبارکی به ارمغان آورد. در صورتی که طرف متجاوز آماده باشد وفق چارچوب کلیاتی که تعیین شده با ما گفتگو سازنده و بر مبنای حسن نیت داشته باشد، راهی جز مذاکره برای پایان جنگ نداریم. 

واعظی در پایان تصریح کرد: سیاست راهبردی ایران مبنی بر اینکه آتش‌بس موقت را نمیپذیریم و در مذاکره به شکل پایدار جنگ را پایان خواهیم داد سیاستی بسیار عقلانی، پخته و صحیح است. در نهایت، آینده این منازعه را می‌توان در قالب چند سناریوی محتمل بررسی کرد. رسیدن به یک توافق پایدار از طریق مذاکره، تداوم وضعیت «نه جنگ، نه صلح» با سطحی از تنش کنترل‌شده، یا بازگشت به درگیری‌های شدیدتر. هر یک از این سناریوها پیامدهای متفاوتی برای اقتصاد، امنیت و ثبات اجتماعی کشور و همچنین جهان به همراه خواهد داشت. از این رو، مذاکره عزتمندانه از موضع قدرت، با درک دقیق از شرایط، ظرفیت‌های داخلی و تجربه‌های گذشته میتواند به پایان پیروزمندانه جنگ و صلح پایدار منجر شود.