قوه قهریه در بخش نفت؛ اقدام اضطراری که عراق به آن متوسل شده است
وزرت نفت عراق، اعلام کرد بند قوه قهریه را قرارداد با خارجیها در میادین نفتی را اجرا میکند
وزارت نفت عراق اعلام کرده است که از ۳ مارس ۲۰۲۶ بند «قوه قهریه» را در برخی میدانهای نفتی که توسط شرکتهای خارجی اداره میشوند فعال کرده است؛ اقدامی که در شرایط اضطراری و زمانی که ادامه اجرای قراردادها دشوار یا غیرممکن میشود به کار میرود.
«قوه قهریه» یک بند حقوقی در قراردادهاست که به یکی از طرفین اجازه میدهد در صورت وقوع رویدادهای استثنایی خارج از کنترل او، بدون تحمل مسئولیت قانونی اجرای تعهدات خود را متوقف کند. این رویدادها معمولاً شامل جنگها، بحرانهای بزرگ، بلایای طبیعی یا اختلالات شدید در فعالیتهای اقتصادی هستند.
در مورد عراق، فعال شدن این بند به این معناست که تولید در برخی مناطق امتیاز نفتی میتواند بدون پرداخت غرامت متوقف شود تا زمانی که شرایط اضطراری ادامه دارد.
همچنین قرار است این وضعیت به طور دورهای بررسی شود و درباره نحوه ادامه عملیات، سطح فعالیتها و تعداد کارکنان مذاکراتی انجام گیرد.
کارشناسان میگویند از جمله عواملی که میتواند شرکتها یا دولتها را به استفاده از این بند وادار کند، تهدید تأسیسات نفتی، اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز، دشواری انتقال نفت و گاز، افزایش ریسک بیمه دریایی و کمبود کشتیهای حمل انرژی است.
در حقوق تجارت، «قوه قهریه» استثنایی بر اصل الزام به اجرای قراردادها محسوب میشود و هدف آن توزیع عادلانه ریسک میان طرفهای قرارداد در شرایطی است که رویدادهای خارج از کنترل، اجرای تعهدات را مختل میکند. در چنین حالتی، طرف متضرر باید به طور رسمی طرف مقابل را از وقوع شرایط قوه قاهره مطلع کند تا تعهدات قراردادی تا زمان رفع شرایط تعلیق شود.
منبع: چند ثانیه
