سایۀ چالش و تحریم بر سر برگزارکنندگان جشنواره فیلم فجر
بههرحال روز اول اکران فیلمهای موجود در جشنواره، مطابق با برنامهریزی اعلامشده سپری شد. به نظر میرسد که امسال، باید با جشنواره متفاوتی روبهرو باشیم. بههرروی، ممکن است که چالشهای موجود در پیش روی شاهسواری و گروه برگزارکننده جشنواره، با آغاز رسمی جشنواره بیشتر یا کمتر بشوند.
فرارو- در سالهای پساز انقلاب، جشنواره فجر پیوسته بهعنوان نمادی برای سینمای ایران در حال برگزاری بوده است. بااینحال، این جشنواره سینمایی، امسال و در سایه شرایط حساس اجتماعی، رنگوبوی دیگری به خود گرفته است.
به گزارش فرارو، چنانکه پیداست، جشنواره فیلم فجر چهل و چهارم، موقعیت حساستری دارد. این حساسیتها زمینهساز به وجود آمدن برخی گمانهزنیها در مورد چندوچون برگزاری این آیین سینمایی شده است. بههرروی، به نظر میرسد که تعدادی از پرسشهای موجود در مورد شیوه برگزاری و چالشهای موجود بر سر راه جشنواره، همچنان بیپاسخ ماندهاند.
چالشها در مسیر جشنواره فیلم فجر
مردادماه سال 1404 بود که رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی، منوچهر شاهسواری را بهعنوان دبیر جشنواره فیلم فجر انتخاب کرد. انتخاب شاهسواری بهخودیخود مبین تمایل برگزارکنندگان جشنواره به تداوم ساختار پیشین جشنواره و تمرکز بر اصلاحات ساختاری بود.
با توجه به آغاز و پایان جنگ دوازدهروزه، چندان دور از ذهن نبود که جشنواره فیلم فجر در سال 1404 سیاستگذاریهای متفاوتی داشته باشد. بههمینسبب در همان روزهای اول خبرهای زیادی در مورد حضور فیلمهایی با محوریت جنگ منتشر شد.
بههرحال فیلمها برای جشنواره فجر ارسال شدند و درنهایت، 31 فیلم، بهعلاوه دو فیلم خارج از مسابقه، برای نمایش و حضور در جشنواره فیلم فجر برگزیده شد. بااینحال، شرایط ویژه جامعه در روزهای دیماه سال جاری، تاثیرات زیادی بر چندوچون برگزاری جشنواره گذاشت. این اتفاقات باعث شد تا برگزاری جشنواره فیلم فجر، بیشاز پیش با چالش روبهروبه بشود.
یکی از اولین چالشهایی که پیش پای برگزارکنندگان قرار دارد، قطعی و بیثباتی اینترنت است. شاهسواری طی جلسهای درباره این چالش و شیوه فائق آمدن بر آن گفت: «ما هم نگرانیهایی درباره شرایط اینترنت داریم، اما تلاش کردیم بهشیوههای سنتی برگردیم؛ چون آن شیوه مشارکت را بالا میبرد. یکی از اشکالات سال گذشته این بود که کم بودن مشارکت باعث میشد چیزهایی از صندوق دربیاید که مدنظر ما نیست.»
چالش دیگری که پیش روی برگزارکنندگان و بالاخص شاهسواری قرار دارد، تبیین تغییراتی است که در ساختار جشنواره به وجود آمده است. حذف مراسم افتتاحیه، حذف هیئت انتخاب، تغییر کاخ جشنواره فیلم فجر از برج میلاد به پردیس ملت و... ازجمله تغییراتی است که در این دوره از جشنواره فجر با آنها روبهرو خواهیم بود.
شاهسواری در مورد تصمیمش مبنیبر حذف هیئت انتخاب گفت: «حذف هیئت انتخاب ریسک بزرگی بود. اینکه من بهعنوان دبیر، مسئولیت خودم را به هیئت انتخاب واگذار کنم بسیار ساده است. اگر من کاری کنم مسئولیت آن را بهعهده میگیرم من حق ندارم بگویم هیات انتخاب فیلمها را انتخاب نکرده است. همه فیلمها دیده و بررسی شده و گاهی چند بار دیده شدهاند. من هم آنها را بهتنهایی ندیدهام، اما مسئول نهایی آن من هستم و پای همه را امضا کردهام؛ اگر خطایی باشد به عهده من است.»
گذشته از همه اینها، شرایط اجتماعی ویژه جامعه ایران در روزهای پساز اتفاقات دیماه، زمزمههایی را در مورد درخواست لغو یا به تعویق انداختن جشنواره بههمراه داشته است. باوجوداینکه نام چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر، از همان آغاز نیز با چهرههایی جوانتر گره خورده بود، بنابر گزارشها، تعدادی از این چهرههای جوان نیز از حضور در جشنواره امتناع کردهاند. دراینبین میتوان به انصراف سعید زمانیان، کارگردان فیلم آرامبخش، و صالح علویزاده، نویسنده فیلم بیلبورد، اشاره کرد.
افزونبر این، حدود 20 اثر از آثار ارسالشده به دبیرخانه جشنواره نیز، درنهایت نسخه نهایی آثار خود را ارائه نداده و از حضور در جشنواره جا ماندهاند. همچنین زمزمههایی در مورد تحریم جشنواره نیز در روزهای اخیر به گوش میرسد.
شاهسواری در مورد تحریم جشنواره گفت: «من تحریم را نمیفهمم. آیا شده است ما در خانه را قفل کنیم و دیگر به خانه برنگردیم؟ مگر قبول نداریم انسان و آبادانی مفهومی یکسان دارند؟ ما با ترک حرفه و کار و خانه خود آیا دستاوردی به دست میآوریم یا نه، آن را تحویل غاصبانش میدهیم؟ من ترجیح میدهم در حفظ خانه خود کوشا باشیم. اگر پنجره آن هم شکسته باشد با پارچه و تخته جلوی طوفان را بگیریم. مگر این کار را در زندگی واقعی انجام نمی دهیم؟ آغوش جشنواره به روی هیچکسی بسته نیست. هیچکسی بهخاطر حرف و سلیقهاش از آغوش جشنواره کنار نمیرود.»
بههرحال روز اول اکران فیلمهای موجود در جشنواره، مطابق با برنامهریزی اعلامشده سپری شد. به نظر میرسد که امسال، باید با جشنواره متفاوتی روبهرو باشیم. ممکن است که چالشهای موجود در پیش روی شاهسواری و گروه برگزارکننده جشنواره بیشتر یا کمتر بشوند. باید منتظر ماند و دید که درنهایت چه سرنوشتی در انتظار چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر خواهد بود.
