ديوار بلند اجارهبها و دست كوتاه مستاجران
پاييز به نيمه رسيد اما بازار اجارهبها روي كاهش را به خود نديد. هرچند كه قبل از اين پيشبيني ميشد، بر طبق رسم هر ساله در پاييز با كاهش نسبي اجارهبها مواجه شويم و كمي از گرمي بازار اجارهها كاسته شود، اما اين پيشبيني با واقعيت فاصله گرفت، تنها تعداد مستاجران به دنبال خانه را كاهش داد و بر نرخ اجارهبها تاثيري نگذاشت.
اجارهها همچنان بر دوش مستاجران سنگيني ميكنند و اين سنگيني مهر شكستي است بر تمام برنامههايي كه براي كنترل بازار اجارهبها از سوي دولتيها مطرح شده و به اجرا درآمده است. برنامههايي همچون افزايش هفت تا 9 درصدي اجارهبها كه موجران را مكلف ميكرد در محدوده اين دو رقم اجارهبهاي امسال خود را در مقايسه با سال گذشته افزايش دهند و اين در حالي بود كه تعيين سقف افزايش اجارهبها نه تنها كارساز نبود، بلكه ميتوان گفت اميد مستاجران را براي اينكه دولت در بازار دخالت كند شايد اجارهها كمي واقعيتر شود را از بين برد چراكه مالكان علاقهاي به اين سقفها نداشتند و با توجه به اينكه اين سقف از نرخ تورم سالانه كمتر بود جنبه اجرايي به خود نديد.
اكنون 45 روز از آخرين روز فصل جابهجايي ميگذرد و اجارهبها، نه تنها از روزهاي پاياني شهريورماه كاهش نيافته است بلكه برخي از فعالان بازار اجارهبها از افزايش دوباره اجارهها حتي در روزهاي ركود خبر ميدهند و برخي ديگر اعلام ميكنند كه مالكان علاقهاي به پايين كشيدن اجارهها ندارند و به نظر ميرسد همگام با گرانيها مالكان نيز قدم برداشته و راه افزايش اجارهبها را در پيش ميگيرند.
بر همين اساس مالك آپارتماني 80 متري در مرزداران در اين خصوص ميگويد: براي مالكان سقف اجاره تعيين كردهاند كه تا 9 درصد ميتوانيم اجارهها را افزايش دهيم مگر همه چيز تنها 9 درصد گران شده كه اجارهبها فقط 9 درصد بالا رود. در اين ميان يك كارگر با حداقل حقوق 330هزار توماني خود كه شورايعالي مزد برايش تعيين كرده، مجبور است براي اجاره يك آپارتمان 45 متري در نبرد شمالي پنج ميليون تومان وديعه بدهد و ماهي 300هزار تومان اجاره كنار بگذارد. اين حداقل حقوق و اجاره ماهانه وقتي چند محله بالاتر ميآيد يا يكي دو منطقه جا به جا ميشود رنگي نگرانكنندهتر به خود ميزند و اين سوال را ايجاد ميكند كه يك كارگر با حقوق 330هزار توماني خود چگونه بايد يك آپارتمان كوچكتر از 40 متر را اجاره كند و بتواند ساير هزينههاي خود را نيز تامين كند.
رهن يك آپارتمان 37متري در خيابان جيحون 14ميليون تومان است و اجاره آپارتمان 32 متري در كارگر جنوبي 12ميليون پول پيش ميخواهد و ماهي 60هزار تومان اجاره. آپارتمان 40متري در فرجام نيز ماهي 200هزار تومان اجاره ميخواهد با 14ميليون تومان وديعه. اما وقتي متراژ واحد مسكوني به 50متر ميرسد و محل آن با مركز و جنوب شهر فاصله ميگيرد قيمتها بهطور چشمگيري افزايش مييابد، اجاره يك واحد مسكوني 50متري در پونك پنجميليون تومان پول پيش ميخواهد و 520هزار تومان اجاره. رهن آپارتماني 50متري در سعادتآباد نيز 32ميليون تومان پول ميخواهد و آپارتماني با همين متراژ در بهار شمالي يك ميليون تومان وديعه با 500هزار تومان اجاره ماهيانه، اجاره داده ميشود.
با افزايش 10 متري متراژ واحد مسكوني اجارهها نيز رشد قابل ملاحظهاي به خود ميبينند. مستاجران براي اجاره يك آپارتمان 60 متري در خيابان شريعتي بايد شش ميليون تومان پول پيش بپردازند و ماهي 700هزار تومان اجاره كنار بگذارند. در فردوس غرب نيز آپارتمان 60متري را بايد با 10ميليون تومان پول پيش و ماهي 700هزار تومان اجاره كرد. اين متراژ آپارتمان در خيابان دولت، وديعه 30ميليون توماني را با اجارهاي 500هزار توماني به نمايش ميگذارد. يك واحد 70 متري در خيابان دروس نيز 30ميليون تومان پول پيش ميخواهد و 600هزار تومان اجاره ماهانه. همچنين، براي اجاره آپارتمان 80 متري در صادقيه ابتداي محمدعلي جناح بايد 10ميليون تومان پول پيش تدارك ديد و ماهي 650هزار تومان اجاره پرداخت كرد. در مرزداران نيز اين متراژ 15 ميليون تومان وديعه ميخواهد و مالكان اجارهاي 700هزار توماني براي ملكشان طلب ميكنند.
وقتي متراژ به بالاي 90 متر ميرسد بار ديگر جهشي در اجارهبها ديده ميشود و اجارهها رنگي از گراني را در بازار اجارهبها ميزنند. يك آپارتمان 95 متري در گيشا با 10ميليون تومان پول پيش و يكميليون تومان اجاره ماهانه، اجاره داده ميشود و اين متراژ در بلوار آيتالله كاشاني به 30ميليون تومان و ماهي 600هزار تومان ميرسد. در غرب اتوبان باقري در تهرانپارس نيز آپارتمان 95 متري با ماهي 750هزار تومان اجاره و وديعه 25ميليوني براي اجاره به انتظار نشسته است. ديگر نيازي به سراغ گرفتن از واحدهاي بالاي 100 متر براي اجاره نيست، اجارههاي ميليوني و پولپيشهايي كه روزگاري نه چندان دور هزينه خريد يك آپارتمان بودند نمايشي از سنگيني بار اجارهبها را روي دوش مستأجران به نمايش ميگذارد.
روزگاري نهچندان دور يعني همين سه، چهار سال پيش ميشد با 95 ميليون تومان يك آپارتمان 80 يا 90 متري در محدوده مركزي شهر خريد اما اين روزها بايد اين رقم را براي رهن يك آپارتمان مسكوني 120 متري در كريمخان پرداخت كرد و براي رهن يك آپارتمان 125 متري در نياوران بايد 110ميليون تومان كنار گذاشت. به اين ترتيب به نظر ميرسد قرار نيست قد مستأجران با اجارهها يكي شود و به گفته يكي از مشاوران املاك در مناطق مركزي پايتخت، بالا بودن اجارهها در مناطق مركزي، شمالي، شرقي و غربي تهران، مستاجران را مجبور به كوچ به محلههاي پايينتر كرده است. اما اين كوچ نيز دردي از مستاجران دوا نكرده چراكه در مناطق جنوبي نيز خبري از تناسب بين درآمد و اجاره مستاجران وجود ندارد و كارگر با حداقل حقوق 330هزار توماني خود بايد حداقل ماهي 200هزار تومان اجاره بدهد.
بازگشت رونق به بازار خريد و فروش
بازار مسكن دوباره در مدار رونق قرار گرفته است و مالكان اين روزها قيمتهاي متفاوتي براي واحدهاي خود ارايه ميدهند، قيمتهايي كه بعضا بسيار بيشتر از حد معمول است. اين طور به نظر ميرسد در نيمه آبانماه بازار مسكن با رونق بيشتري همراه شده است و فروشندگان حاضر به ارايه تخفيف به مشتريان نيستند. زيرا معتقدند كه مشتري در بازار وجود دارد و نيازي به مجاب كردن يك مشتري نيست. قيمتهاي ارايه شده در بازار مسكن حاكي از آن است كه قيمتگذاري در بسياري از مناطق شمال شهر از سازوكار مشخصي برخوردار نيست و هرگونه خريد و فروش به صورت توافقي انجام ميگيرد. بر اساس اين گزارش، قيمتگذاري در اين مناطق بر اساس مصالح بهكار رفته، موقعيت جغرافيايي و ساير عوامل تعيين ميشود و در مجموع اين عوامل موجب افزايش تا چهارميليون توماني در هرمتر مربع نيز ميشود.
بازار خريد و فروش مسكن اين روزها رونق بيشتري را تجربه ميكند و تعداد معاملات با افزايش بيشتري نسبت به ماه قبل مواجه شده است كه به نظر ميرسد اين امر ركود يكماه گذشته را كمي جبران ميكند. در واقع شهريور ماه كه به دليل سفرهاي تابستاني و مهرماه با آغاز مدرسه بازار خريد و فروش مسكن با ركود مواجه ميشود. همچنين روزهاي نزديك به سال نو و ماههاي محرم و صفر هم از جمله زمانهايي به شمار ميروند كه بازار مسكن با ركود بيشتري همراه است كه در ماههاي پس از آن ركود در بازار كمتر ميشود.
بررسيها نشان ميدهد كه هم اكنون در نيمه آبان ماه بازار مسكن با رونق بيشتري همراه شده است و قيمتها هم در اين مدت كمي نسبت به قبل افزايش داشتهاند. با وجود اين قيمت خريد و فروش مسكن نسبت به ماه گذشته افزايش زيادي نداشتهاند اما امكان كمي تغيير قيمت در دو هفته آينده وجود دارد. براساس گزارش مهر، آپارتمان 45متري در شريعتي، اديبي به قيمت 120ميليون تومان به فروش ميرسد و براي 43متري در خيابان قزوين نوساز و تكواحدي با 13ميليون تومان وام و 12ميليون تومان رهن به قيمت يكميليون و 200 هزار تومان پيشنهاد شده است.
مالك آپارتمان 42متري در سبلان هم قيمت 55ميليون تومان را براي واحد خود در نظر گرفته است و 50متري در محله نارمك 46متري غربي يكخوابه و نوساز با قيمت 115ميليون تومان به فروش ميرسد. همچنين 50متري در يوسف آباد 30ساله با قيمت 120ميليون تومان از سوي مالك به فروش گذاشته شده است و همينمتراژ در خيابان جمهوري، ياسر جنوبي يكخوابه و طبقه چهارم با انباري، با عمر هشت ساله با قيمت 85ميليون تومان به فروش ميرسد.
در محدوده ميدان امام حسين خيابان اقبال هم آپارتمان 58متري زير همكف با عمر 13ساله هم به قيمت 59ميليون تومان قيمتگذاري شده است و مالك آپارتمان 56متري طبقه پنجم با پاركينگ و انباري با 14ميليون و 500 هزار تومان رهن، 16ميليون وام و 61ميليون تومان نقد به فروش ميرسد. يك آپارتمان 61متري و دو خوابه در تهراننو، افضلي طبقه سوم با آسانسور و پاركينگ و با عمر 11 ساله 106ميليون تومان قيمتگذاري شده است و 70متري در مطهري، تركمنستان و دوخوابه با قيمت 173ميليون تومان به فروش ميرسد.