ماهیگیری در فضا؛ کشف اولین نشانههای حیات در قمر اروپا
در زیر کیلومترها یخِ قمر اروپا، دانشمندان ناسا نشانههایی از حیات میکروبی یافتهاند؛ موجوداتی که بدون نور خورشید و با انرژی حرارت هستهای زندگی میکنند و ممکن است رازهایی از منشا مشترک حیات در منظومه شمسی را فاش کنند.
حیات لزوماً به اکسیژن و نور خورشید نیاز ندارد! کشف جدید در یکی از قمرهای دوردست مشتری ثابت کرد که در تاریکترین و سردترین نقاط منظومه شمسی، قلبهایی کوچک در حال تپیدن هستند.
![]()
سنسورهای بیولوژیک ناسا
درحالیکه نگاه اکثر مردم به سیاره سرخ، مریخ، دوخته شده بود، یک کاوشگر کوچک در سکوت خبری به سمت قمر "اروپا" (Europa) رفت؛ جرمی آسمانی که با لایهای ضخیم از یخ پوشیده شده است. اما زیر آن یخهای استخوانسوز، اقیانوسی گرم و تاریک جریان دارد که حالا رازی میلیاردی را فاش کرده است. سنسورهای بیولوژیک ناسا ردپایی از حیات میکروبی را تایید کردهاند که شباهت عجیبی به باکتریهای اعماق اقیانوسهای خودمان دارد. این گزارش، روایتی است از لحظهای که تاریخ بشر به دو قسمت قبل و بعدازاین کشف تقسیم شد.
پختن "آش حیات"!
قمر "اروپا" همیشه برای دانشمندان مثل یک "گاوصندوق بسته" بود. لایه یخی روی آن کیلومترها ضخامت دارد، اما مأموریتهای جدید سال ۲۰۲۶ با استفاده از متههای حرارتی هستهای توانستند به شکافهای این پوسته نفوذ کنند. آنچه دوربینها و سنسورها در زیر این لایه یخی ثبت کردند، فورانهای عظیمی از بخار آب بود که حاوی مولکولهای آلی و نمک بود؛ یعنی تمام مواد لازم برای پختنِ "آشِ حیات"!
موجوداتی که خورشید را ندیدهاند
نکته شگفتانگیز اینجاست که این موجودات میکروسکوپی در محیطی زندگی میکنند که هیچ نوری به آن نمیرسد. آنها انرژی خود را نه از فتوسنتز خورشید، بلکه از حرارت هسته قمر و واکنشهای شیمیایی اقیانوس میگیرند. این کشف به ما میگوید که حیات بسیار سرسختتر از آن چیزی است که فکر میکردیم و ممکن است در تمام کهکشان، در گوشهوکنار سیارات سنگی و یخی، موجوداتی در حال زندگی باشند که ما هرگز آنها را ندیدهایم.
![]()
شکارِ اولین DNA فرازمینی
آزمایشگاههای سیار بر روی کاوشگرها موفق شدند زنجیرههایی از آمینواسیدها را شناسایی کنند که شباهت ۷۰ درصدی به ساختارهای پروتئینی زمین دارند. باستانشناسان فضایی معتقدند این کشف یعنی حیات در منظومه شمسی احتمالاً یک "منشا مشترک" داشته است. آیا ما و این میکروبهای یخی، فرزندان یک برخورد کیهانی بزرگ هستیم؟
![]()
اقیانوسی بزرگتر از تمام اقیانوسهای زمین
شاید باورکردنی نباشد، اما حجم آبی که زیر پوسته یخی این قمر کوچک پنهان شده، دوبرابر کل آبهای کره زمین است! ما با یک دنیای کاملاً آبی روبرو هستیم که پتانسیل میزبانی از موجودات بزرگتر را هم دارد. برخی از محققان جسورتر معتقدند میکروبها فقط شروع ماجرا هستند و ممکن است در اعماق این اقیانوس، موجوداتی شبیه به سختپوستان یا حتی ماهیهای نابینا در حال شنا باشند.
ما همیشه فکر میکردیم برای پیداکردن همراه در این جهان پهناور، باید به ستارههای دوردست سفر کنیم؛ اما حالا معلوم شده که همسایگان ما درست در چند قدمیمان، زیر پوستهای از یخ منتظرمان بودهاند. کشف حیات در قمر اروپا، نهتنها مرزهای دانش، بلکه مرزهای تخیل ما را هم جابهجا کرد. حالا که میدانیم "تنها نیستیم"، دیگر آسمان شب برایمان آن محیط ترسناک و خالی سابق نخواهد بود.