آگاه
کد خبر: ۹۴۲۳۳

گفتگوی فرارو با دکتر صمد قائم پناه درباره امکان مذاکره ایران-آمریکا

واکاوی «درخواست واشنگتن از تهران برای مذاکره»

واکاوی «درخواست واشنگتن از تهران برای مذاکره»


فرارو- یک تحلیلگر مسائل بین الملل می‌گوید: طرح اتهام توطئه ترور سفیر عربستان توسط جمهوری اسلامی ایران، بیش از آنکه مبتنی بر حقایق و مستندات حقوقی باشد یک اقدام سیاسی و دیپلماتیک است و واشنگتن با این اتهام به دنبال پیاده کردن اهدافی است که از جمله آن می تواند باز کردن باب تازه گفتگو باشد.

علي‌اكبر صالحي، وزير امور خارجه ايران ديروز پس از ديدار و گفت‌وگو با الحاجي مومني، وزير خارجه غنا در نشست خبري مشترك در پاسخ به سوالي درباره نامه طرف آمريكايي به ايران كه در پي آن نيز جمهوري اسلامي نامه‌ اعتراض‌آميزي براي آمريكايي‌ها ارسال كرده، گفت: ما يادداشتي از آمريكايي‌ها دريافت كرديم. چيز مهمي نيست، پاسخ آن داده شد. بر اين اساس آنچه كه روز يكشنبه خبرگزاري‌هاي خارجي خبر دادند اين بود يادداشتي كه تهران براي مقامات كاخ سفيد ارسال كرده است پاسخ نامه‌اي بوده كه ابتدا آمريكايي‌ها براي مقامات ايراني ارسال كردند.

يك مقام آمريكايي كه نخواست نامي از وي ذكر شود، گفت: جمهوري اسلامي ايران در يادداشت خود به طور رسمي به آمريكا درخصوص ايراد اتهام عليه تهران مبني بر دست داشتن ايران در توطئه ترور سفيرعربستان در واشنگتن اعتراض كرد. اين يادداشت كه از طريق سفارت سوييس در تهران به عنوان حافظ منافع آمريكا در ايران تحويل مقامات آمريكايي شده است در آن ايران رسما به ايالات متحده نسبت به اتهامي كه اين كشور در مورد دست داشتن جمهوري اسلامي در «طرح توطئه ترور سفير عربستان در واشنگتن» زده شكايت كرده و در اين رابطه خواستار پوزش خواستن و پرداخت غرامت از سوي آمريكا شده‌ است.

رامين مهمانپرست، سخنگوي وزارت امور خارجه نيز ديروز درباره نامه اعتراض‌آميز ايران به آمريكا گفت: در پي نامه‌اي كه از طرف مقامات آمريكايي ارسال شده بود، پاسخي از طرف ايران داده شد و اين حق ملت ماست كه در اعتراض به اين سناريوسازي، دنبال عذرخواهي رسمي طرف آمريكايي باشند.

وي با بيان اينكه ايراد اين اتهامات به هيچ‌وجه صحت ندارد، خاطرنشان كرد: ‌بهتر است آمريكايي‌ها به جاي دنبال كردن اين سناريوها و مسير اشتباهي كه در سياست خارجي دنبال مي‌كنند، نسبت به اصلاح آن گام بردارند.

با اين حال آنچه در نامه‌نگاري‌هاي اخير تهران - واشنگتن قابل‌توجه و مهم بود، اشاره‌اي است كه علي‌اكبر صالحي به آن كرد و آن اينكه آمريكايي‌ها در يادداشت خود ابراز علاقه كردند براي اينكه بنشينيم و با هم صحبت كنيم.

دکتر صمد قائم پناه، استاد دانشگاه و تحلیل گر مسائل بین الملل، در گفتگو با فرارو ، با اشاره به نامه نگاری های اخیر تهران- واشنگتن و همچنین درخواست مذاکره مستقیم آمریکا از ایران گفت: اتفاقات جدیدی در سطح منطقه طی یک سال اخیر شکل گرفته است که متناسب با این اتفاقات سیاست های دولت ها در حال تغییر است که بخش عمده ای از این تغییرات نیز به شرایط موجود باز می گردد.

این کارشناس مسائل خارجی تصریح کرد: اقدامات آمریکایی ها خیلی عجیب است و سناریو که می نویسند برای بسیاری از تحلیلگران ناشناخته و غیر قابل پیش بینی است این در حالی است که این موضوع برای دستگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران متفاوت است چرا که آنها اطلاعات بیشتری در اختیار دارند و می توانند تحلیل و پیش بینی بهتری از این حرکات داشته باشند و اقدامات مفیدی را طراحی کنند.

وی ادامه داد: یکی از همین اقدامات غیر قابل پیش بینی آمریکایی ها در نشست اخیر استانبول با محوریت بررسی امنیت افغانستان بروز پیدا کرد که ایران خیلی تمایل نداشت که در سطح وزیر در این نشست حضور پیدا کند و اعلام شد که معاون آسیای وزیر امور خارجه در نشست استانبول حضور خواهد یافت، سطح هیات شرکت کننده آمریکایی ها نیز وزیر امور خارجه اعلام شده بود.

قائم پناه تصریح کرد: پس از آن آقای صالحی وزیر امور خارجه اعلام کردند که به دستور رییس جمهوری سطح هیات شرکت کننده تغییر پیدا خواهد کرد و سطح هیات ایرانی تا وزیر امور خارجه افزایش یافت اما بعد از انتشار این خبر آمریکایی ها بلافاصله سطح هیات دیپلماتیک خود را کاهش داد که شاید یکی از دلایل آن احیانا جلوگیری از دیدار و ملاقات احتمالی در حاشیه این اجلاس است.

وی تصریح کرد: با این حال بر اساس آنچه از نامه های آمریکاییان به مقامات ایرانی درز پیدا کرده است آنها جمهوری اسلامی ایران را دعوت به مذاکره مستقیم کرده اند که این نیز از عجایب رفتارهای آنها است.

وی با اشاره به درخواست گفتگوی مستقیم از سوی واشنگتن گفت: در حال حاضر شرایط برای هر دو طرف به منظور گفتگوی مستقیم و رو در رو مهیا است.

قائم پناه با بیان اینکه شرایطی که آمریکاییان در آن به سر می برند بر می گردد هم به مسائل داخلی و هم خارجی که بیشتر آن در منطقه خاورمیانه شکل گرفته است گفت: یکی از آنها ناکامی آمریکا برای ایجاد ثبات در افغانستان است چرا که شاهد قدرت گرفتن دوباره طالبان هستیم، همچنین سیاست جدید آمریکا برای در خاورمیانه مبتنی بر خروج از عراق است که این تصمیم هم بر می گردد به سیاست اولیه اوباما به محض ورود به کاخ سفید، از سوی دیگر بحث پیروزی اسلامگرایان در کشورهای که بهارعربی در آن بروز پیدا کرد و به قدرت رسیدن آنها پس از برگزاری انتخابات از جمله مواردی است که منجر به تقویت موضع جمهوری اسلامی در منطقه شده است.

وی تاکید کرد: اینها عواملی است که دست به دست هم داده اند که آمریکایی ها را به این نتیجه برسانده که موقعیت ایران روز به روز در حال تقویت شدن است و همین امر نیز سبب شد تا واشنگتن به دنبال پیدا کردن راهی برای کاهش این موضع تقویت شده ایران و یا باز کردن بابی برای گفتگو باشد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: از طرفی ایران هم در شرایطی قرار دارد که گفتگوی مستقیم با آمریکا بهترین راه برای عبور از آن است از جمله بحث هسته ای است که پرونده آن سال های سال است که در مجامع بین المللی باز است و مشکلاتی را چه سیاسی و چه اقتصادی برای ایران به وجود آورده است.

وی بحث سوریه را نیز از جمله عواملی دانست که می تواند زمینه گفتگوی مستقیم ایران و آمریکا را فراهم کند.

قائم پناه در ادامه با بیان اینکه یکی از دلایلی که به نظر می رسد که آمریکایی ها را مجاب کرده است که به دنبال گفتگوی مستقیم با ایران باشند رویکرد و سیاست جدید این کشور است گفت: آنها به این نتیجه رسیده اند که باید حضور مستقیم خود در منطقه را کاهش و یا کمرنگ کنند چرا که این حضور تبعات منفی بسیاری علیه آنها داشته است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: از جمله این تبعات افزایش احساسات ضد آمریکایی به خصوص در کشورهای است که بهار عربی را پشت سر گذاشته اند و همچنین هزینه های گزاف حفظ نیروهای نظامی در منطقه است که با توجه به مشکلات مالی که گریبان گیر آمریکایی ها شده آنها ترجیح می دهند که حضور مستقیم خود را در منطقه کاهش دهند و به الگوی دهه 1960 و 1970 روی بیاورند.

وی تصریح کرد: بر اساس این الگو مدیریت منطقه برعهده کشورهای خود منطقه بود همانطور که پیش از انقلاب اسلامی نیز ابتدا ایران و بعد عربستان نقش پررنگی در مدیریت منطقه داشته اند.

قائم پناه در خاتمه گفت: بنابراین طرح اتهام توطئه ترور سفیر عربستان توسط جمهوری اسلامی ایران، بیش از آنکه مبتنی بر حقایق و مستندات حقوقی باشد یک اقدام سیاسی و دیپلماتیک است و واشنگتن با این اتهام به دنبال پیاده کردن اهدافی است که از جمله آن می تواند باز کردن باب تازه گفتگو باشد.

ارسال نظرات
خط داغ