نگاهی به وضعیت سالنهای نمایش تهران در این روزها
تئاتر یکی از اولین قربانیان هر بحرانی در ایران است. شرایط تئاتر در بحرانها با دیگر هنرها تفاوت عمیقی دارد. امکان جمعشدن دوباره گروهی که برنامهریزی کردهاند برای مدتی در خدمت تئاتری باشند و احتمالاً بعد از آن هم سلسله برنامههای دیگری دارند، بسیار دشوار است.
تئاتر یکی از اولین قربانیان هر بحرانی در ایران است. شرایط تئاتر در بحرانها با دیگر هنرها تفاوت عمیقی دارد. امکان جمعشدن دوباره گروهی که برنامهریزی کردهاند برای مدتی در خدمت تئاتری باشند و احتمالاً بعد از آن هم سلسله برنامههای دیگری دارند، بسیار دشوار است.
به گزارش هم میهن، مثلاً نمایش فیلم را میتوان در بازه زمانی دیگری تمدید کرد یا نمایشگاه تجسمی را به تأخیر انداخت، اما تئاتری که روی صحنه است، مدتها تمرین کرده و بازه زمانی خاصی را برای اجرا انتخاب کرده است، خیلی سخت میتوان دوباره احیا کرد. بحرانهای پیاپی سالهای اخیر از بزرگترین آن یعنی کرونا تا اتفاقات 1401 و... امروز تبعات زیادی برای تئاتر و اقتصاد آن داشته است. حالا هم خبر میرسد که چراغهای سالن تئاتر، لااقل در تهران کمسوتر از همیشه است.
تئاترهای تهران از شامگاه جمعه ۱۹ دیماه بهدلیل ناآرامیهای اخیر در تعطیلی بهسر میبردند، اما بهنظر میرسد که از چند روز گذشته دو مجموعه تئاترشهر و ایرانشهر، فعالیت خود را با 10 نمایش آغاز کردهاند. البته همین تعداد اجراهای محدود نیز از سهشنبه، ۳۰ دیماه بهدلیل آمادگی برای میزبانی چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر به پایان میرسد.
بااینحال تالار اصلی تئاترشهر میزبان نمایش «باد زرد ونگوگ» به کارگردانی علیرضا کوشکجلالی است که در زمان نگارش این گزارش، بلیتهای آن در سایت فیدیبو به پایان رسیده و در سایت تیوال هم بلیتفروشی برای آن متوقف شده است. نمایش «فینگرفود»، «تاراتینا»، «بازی بزرگ»، «کشتن موتسارت یا بلعیدن پای اختاپوس»، «قصاب»، «بعد از یک نمایش»، «در همسایگی تزارها»، «کاپوتاژ» و «شوخی میکنید مسیو تانر» ازجمله اجراهای تالار چهارسو، قشقایی، سایه، کارگاه نمایش در تئاترشهر و سالنهای ناظرزاده کرمانی و استاد سمندریان در ایرانشهر هستند.
از بین این 10 نمایش، فقط بلیتهای دو تئاتر ««باد زرد ونگوگ» و «قصاب» به پایان رسیده است. اکثر اجراها در 29 دیماه به پایان میرسند و برخی دیگر در 30 دیماه. بااینحال در سایت تیوال برای خرید بلیت هریک از این نمایشها، با این اعلان درباره وضعیت اجرا مواجه خواهید شد: «برای آگاهی از لغو اجراها، به پیام همیاری پای برگه اثر مراجعه کنید. درصورتیکه لغو از سوی گروه همیاری اعلام نشده باشد، بهمعنی برگزاری اجراست. لطفاً تا زمان سانس، بلیت خود را مرتب در سایت تیوال بررسی کنید.»
بررسی سایر نمایشهای در حال اجرا در سایت تیوال نشان میدهد که بهجز 10 نمایش در حال اجرا در دو مجموعه تئاترشهر و ایرانشهر، امکان خرید بلیت برای نمایشهایی محدودی در بوتیک هنر ایران، تماشاخانه سیمرغ، عمارت هما، تئاتر لبخند، عمارت نوفل لوشاتو و خانه نمایش دا، وجود دارد.
نمایشهای «عمارت چخوف»، «بکش تا زنده بمانی»، «سر انقلاب»، «باخ»، «تلافی جیرهبندی»، «دشمن خدا»، «سوءقصدهایی به زندگی آن زن»، «پابرهنه، لخت، قلبی در مشت» و «شاهدخت و هیزمشکن» ازجمله برخی نمایشهایی هستند که در سالنهای خصوصی به نمایش درآمدهاند. ازطرفدیگر، سایر نمایشهایی که در صفحه اول سایت تیوال نمایش داده میشوند، در زمان خرید بلیت، برای مخاطب پیامی مبنی بر اینکه «زمان خرید یا رزو به پایان رسیده است»، منتشر میکنند.
سایتهای ایران نمایش، گیشه تئاتر و فیدیبو از دیگر کانالهای خرید بلیت تئاتر هستند که بررسی آنها به ما در درک وضعیت اجراها در سالنهای نمایش کمک خواهد کرد. در سایت فیدیبو، نام هیچ نمایشی برای خرید بلیت و تماشای آن درج نشده است. در سایت ایران نمایش نیز بههمینترتیب، نمایشی وجود ندارد که مخاطبان برای خرید بلیت آن اقدام کنند.
در سایت گیشه تئاتر نیز، فقط امکان خرید بلیت نمایشهای فینگرفود، تارا تینا، بعد از یک نمایش و قصاب که در مجموعه تئاترشهر در حال اجراست، وجود دارد. هرچند بررسی وضعیت فروش بلیت و اجرای نمایشها بیانگر فعالیت محدود آن، هم عمدتاً در سالنهای دولتی، هم در برخی موارد در سالنهای خصوصی است، اما اکثر سالنهای خصوصی بهدلیل قطع اینترنت بینالملل و ازدستدادن راههای ارتباطی با مخاطبان بهخصوص شبکههای اجتماعی، امکان فعالیت ندارند.
کاخ هنر یکی از همین سالنهای تئاتر است که به گفته روابط عمومی آن، این مجموعه بهدلیل اختلال گسترده ارتباط با مخاطبان از طریق شبکههای اجتماعی، هیچ نمایشی در حال اجرا ندارد. درمجموع بهنظر میرسد که سالنهای تئاتر همچنان در رکود اجراها و تماشاچیها بهسر میبرند و اجراهای محدود هم مرتبط به فعالیت سالنهای دولتی است.
البته مشخص نیست که بعد از بازشدن اینترنت بینالملل و شبکههای اجتماعی، حالوروز تئاتر به قبل بازگردد. به هر روی صحنه همیشه متاثر از وقایع روز جامعه بوده است و این روزها کمتر کسی حالوهوای زندگی روزمره دارد، اهالی تئاتر هم از این وضعیت مستثنی نیستند
