روایتی از دوران «بیخانمانی» ایلان ماسک
ایلان ماسک، بنیانگذار اسپیس ایکس در سالهای ابتدایی فعالیت حرفهای خود دورهای را پشت سر گذاشت که با محدودیتهای مالی و کاری همراه بود؛ دورهای که او شبها را در محل کار میگذراند و روی زمین میخوابید و از امکانات عمومی استفاده میکرد و بخش قابل توجهی از زمان خود را به برنامهنویسی و توسعه پروژهها اختصاص میداد.
فرارو- در بخش نخست این گزارش، به دوران کودکی ایلان ماسک و مهاجرت او به کانادا و سپس ایالات متحده پرداختیم. در آن گزارش اشاره شد که ماسک پس از مهاجرت، موفق شد دو مدرک کارشناسی در رشتههای فیزیک و اقتصاد دریافت کند. همچنین گفته شد که او پس از ثبتنام در مقطع تحصیلات تکمیلی دانشگاه استنفورد، این دانشگاه را نیمهکاره رها کرد تا نخستین شرکت استارتاپی خود با نام «Zip2» را راهاندازی کند؛ شرکتی که بعدها به سکوی پرتاب او در دنیای کسبوکار تبدیل شد.
فروش نخستین شرکت استارتاپی
ایلان ماسک که شرکت Zip2 را در سال ۱۹۹۵ تأسیس کرده بود، در سال ۱۹۹۹ آن را به شرکت رایانهای «کامپک» (Compaq) فروخت. کامپک یک شرکت آمریکایی تولیدکننده رایانه بود که فعالیت خود را بهعنوان نخستین سازنده رایانههای قابل حمل سازگار با آیبیام آغاز کرد و در اواخر دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ میلادی به یکی از پرفروشترین برندهای رایانه شخصی در جهان تبدیل شد؛ شرکتی که خود نیز در سال ۲۰۰۲ به «اچپی» (HP) واگذار شد.
طبق گزارش دانشنامه بریتانیکا، کامپک Zip2 را به قیمت ۳۰۷ میلیون دلار خریداری کرد. همین مبلغ به سرمایه اولیهای تبدیل شد که ایلان ماسک جوان توانست با تکیه بر آن شرکت «X. com» را تأسیس کند؛ شرکتی که بعدها به «پیپل» (PayPal) تغییر نام داد و در حوزه انتقال پول و تجارت الکترونیک فعالیت میکرد و در نهایت در سال ۲۰۰۲ به قیمت ۱.۵ میلیارد دلار از سوی شرکت «ایبی» (eBay) خریداری شد.
روزگاری که ایلان ماسک حتی یک آپارتمان نداشت
شبکه سیانبیسی در گزارشی در سال ۲۰۱۸، با اشاره به سالهای آغازین فعالیت حرفهای ایلان ماسک نوشت که او به دلیل تنگناهای مالی، ناچار بود شبها روی مبل دفتر کارش بخوابد. به نوشته سیانبیسی، در دهه ۱۹۹۰ میلادی و پیش از آنکه ماسک بهعنوان یک ثروتمند فعال در حوزه فناوری شناخته شود، توانایی اجاره یک آپارتمان را نداشت و دفتر کارش عملاً محل زندگی او بود.
خود ایلان ماسک نیز در سال ۲۰۱۴ و در سخنرانیای برای فارغالتحصیلان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، به آن دوران اشاره کرده و گفته بود: «زمانی که من و برادرم نخستین شرکت خود را راهاندازی کردیم، بهجای اجاره آپارتمان، یک دفتر کوچک گرفتیم و روی کاناپه آن میخوابیدیم.»
او درباره شرایط آن سالها افزود: «ما مجبور بودیم در انجمن مسیحی مردان جوان (YMCA) دوش بگیریم و بهشدت کار کنیم. تنها یک کامپیوتر داشتیم. وبسایت در طول روز فعال بود و من شبها، هفت روز هفته و تمام وقت مشغول کُدنویسی بودم.»
ماسک در ادامه سخنانش خطاب به دانشجویان تأکید کرد: «درسی که باید از این تجربه بگیرید این است که بایستی به شدت کار کنید.» او برای توضیح این موضوع مثالی ساده زد و گفت: «اگر فردی هفتهای ۵۰ ساعت کار کند و شما ۱۰۰ ساعت کار کنید، در طول یک سال، شما دو برابر او کار انجام دادهاید.»
وقتی ماسک بجای کاناپه روی زمینی میخوابید
اگرچه ایلان ماسک در سالهای ابتدایی فعالیت حرفهایاش به دلیل مشکلات مالی روی کاناپه دفتر کارش میخوابید، اما به نوشته سیانبیسی، حتی پس از گذشت حدود دو دهه نیز این عادت همچنان در زندگی او دیده میشود. ماسک در مصاحبهای با شبکه سیبیاس اذعان کرده است که در کارخانه تسلا نیز شبها در محل کار میماند و روی کاناپه میخوابد؛ و حتی گاهی به دلیل باریک بودن کاناپه، روزی زمین دراز میکشید.
کمک کنید برای ایلان ماسک کاناپه بخریم!
همین سبک زندگی ایلان ماسک، چند سال پیش سوژه طنز یکی از فعالان یوتیوب شد. به گزارش سیانبیسی، بن سالینز (Ben Sullins)، ولاگر یوتیوب و از طرفداران تسلا، پس از اطلاع از شیوه نامناسب خوابیدن ایلان ماسک، به طنز یک کمپین جمعآوری کمک مالی برای خرید یک کاناپه راحتتر برای او راهاندازی کرد.
![]()
تصویری از کاناپه خریداری شده برای ایلان ماسک
سالینز در گفتوگو با سیانبیسی گفته بود: «ایده این بود که وقتی او تمام شب بیدار است و کار میکند، حداقل جای خواب مناسبی داشته باشد.» این کمپین در کمتر از یک هفته موفق شد حدود ۹ هزار دلار از هواداران آنلاین جمعآوری کند.
پس از آن، شرکت آنلاین فروش مبلمان «Wayfair» به این اقدام واکنش نشان داد و یک کاناپه را بهصورت رایگان اهدا کرد. ایلان ماسک این کاناپه را دریافت و از سالینز تشکر کرد. سپس او به مبلغ ۹ هزار دلار جمعآوریشده، ۹ هزار دلار دیگر اضافه کرد و اعلام کرد مجموع ۱۸ هزار دلار را از طریق بنیاد خود به امور خیریه اختصاص داده است.
در بخشهای بعدی این گزارش، به جنبههای دیگری از زندگی ایلان ماسک، از جمله نقش او در تسلا و اسپیسایکس و همچنین ورودش به عرصه سیاست خواهیم پرداخت.