شعیب بهمن، کارشناس مسائل سیاست خارجی در گفتگو با فرارو
نتیجه بخش بودن مذاکرات هستهای نیازمند چه شروطی است؟
فرارو- به گفته یک کارشناس مسائل سیاست خارجی، مذاکرات هستهای ایران با گروه ۱+۵ تنها با عقب نشینی غرب و پذیرفتن واقعیتهای موجود ایران و همچنین تعدیل در مواضع دو طرف میتواند منتج به نتیجه و در برگیرنده نتایج ملموس شود.
شعیب بهمن تحلیلگر مسائل بین المللی ضمن بیان این مطلب در گفتگو با فرارو، با اشاره به پاسخ کاترین اشتون مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و مذاکره کننده ارشد هستهای گروه ۱+۵ به نامه سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و مذاکره کننده ارشد هستهای ایران گفت: خانم اشتون در نامه خود از آمادگی گروه ۱+۵ برای از سرگیری گفتگوهای هستهای در صورت جدی بودن تهران برای ورود به «مذاکرات مفید» تاکید کرده است که این لحن و بیان حکایت از آن دارد که گروه ۱+۵ صرفا حول محور برنامه هستهای ایران حاضر به گفتگو است، این در حالی است که تهران تاکید دارد که این گفتگوها باید در چارچوب بسته پیشنهادی جمهوری اسلامی باشد.
وی با بیان این اینکه پافشاری دو طرف بر مواضع خود تاکنون مذاکرات هستهای را چند ماهی به حالت تعلیق کشانده بود گفت: جمهوری اسلامی ایران برای خود اصولی دارد و تلاش میکند که از این اصول عدول و عقب نشینی نکند، علاوه بر آن طی این سالها در حوزه هستهای، ایران پیشرفتهای قبال توجهای داشته است که غرب نمیتواند آن را نادیده بگیرد و باید با در نظر گرفتن این پیشرفتها آماده ورود به مذاکرات هستهای شود.
این کارشناس سیاست خارجی تصریح کرد: بنابراین برای آنکه مذاکرات هستهای جمهوری اسلامی با گروه ۱+۵ نتیجه بخش و در برگیرنده نتایج ملموس شود، از یک سوغرب باید از مواضع پیشین خود با در نظر گرفتن واقعیتهای موجود ایران از جمله پیشرفتهای هستهای متکی بر دانش بومی، عقب نشینی کند و از سوی دیگر ایران نیز باید در مواضع خود تعدیل نه عقب نشینی داشته باشد تا زمینه مذاکراتی که از مدتها پیش به حالت تعلیق درآمده است فراهم شود.
وی در ادامه با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در حال پشت سر گذاشتن شرایط متفاوتی در عرصه بین الملل است گفت: شرایط موجود از اعمال فشار غرب در سه حوزه حقوق بشر با توسل به گزارش اخیر احمد شهید، گزارشگر ویژه حقوق بشر شورای امنیت سازمان ملل؛ پرونده قدیمی هستهای و سناریو سازی ترور سفیر عربستان در واشنگتن نشات گرفته است.
بهمن افزود: بر این اساس مذاکره و آغاز گفتگوهای مستقیم تهران و غرب در چنین شرایطی میتواند به تعدیل فضای حاکم کمک کند، اگر هم چنین اتفاقی صورت نگیرد در هر حال باز بودن باب مذاکرات بهتر از بسته بودن آن است.
وی در ادامه با اشاره به شرایط لازم برای مذاکرات احتمالی هستهای گفت: گروه ۱+۵ برای آنکه این دور از مذاکرات احتمالی هستهای را با دست پر ترک کند نیازمند ایجاد تفاهم و همراهی دوباره میان اعضای خود است که این اتفاق با در نظر گرفتن پیشنهاد گام به گام روسیه محقق خواهد شد.
این تحلیلگر مسائل روسیه ادامه داد: غرب برای آنکه بتواند یکبار دیگر روسیه و چین را با خود همراه کند نیازمند توجه به پیشنهاد گام به گام مسکو به عنوان راهکاری برای خروج پرونده هستهای ایران از بن بست فنی و سیاسی است، پیشنهادی که به نظر میرسد این بار به عنوان عنصری مهم و قابل توجه در مذاکرات هستهای ایران نقش آفرینی خواهد کرد.
وی افزود: ناخشنودی روسها از غرب آن زمان بروز پیدا کرد که از چند ماه پیش که پیشنهاد گام به گام به عنوان راهکاری برای از سرگیری مذاکرات هستهای ایران مطرح شد، چندان به آن توجهای نشد و مورد استقبال قرار نگرفت.
بهمن تصریح کرد: بر این اساس اگر این بار نیز غرب به پیشنهاد روسها توجه نکند ممکن است مسکو در مذاکرات احتمالی آتی موضعی متفاوتی را اتخاذ کند که چندان با سایر نظرات همخوانی نداشته باشد. بنابراین اگر قرار باشد غرب بار دیگر نظر روسیه و چین را جلب کند باید نیم نگاهی به پیشنهاد گام به گام داشته باشد.