اختلاس؛ از فساد وحشتناک تا نعل وارونه
فرارو- اختلاس 3000 میلیاردی هر روز شکل پیچیده تری به خود می گیرد. افشاگری درباره جزییات این اختلاس ادامه دارد. امروز یک منبع آگاه از خروج 2هزار میلیارد از اختلاس بزرگ به خارج از كشور خبر داد. در این بین درگیری های مدیران بانکی کشور افزایش یافته است. برخی کارشناسان نیز از لزوم ریشه یابی چگونگی رخ دادن این اختلاس سخن می گویند.
به گزارش فرارو، ماجرای اختلاس از سیستم بانکی کشور وارد فاز جدید شد. روزنامه تهران امروز در گفت و گو با یک منبع آگاه از خروج حدود 2 هزار میلیارد تومان از رقم 3 هزار میلیارد تومان اختلاس بزرگ بانکی از کشور خبر داد.
این منبع اگاه عنوان کرد که این اختلاس ریشه در حمایت گروهی خاص در دولت از آقای «الف - خ» دارد كه این ارقام به انتخابات آینده مجلس و ریاستجمهوری نیز مرتبط است.
در حالی که اخبار تکان دهنده درباره جزییات اختلاس بزرگ در سیستم بانکی کشور رو به افزایش است. اما مدیران بانکی در حال جدال رسانه ای هستند و هر یک دیگری را متهم می کند.
روز گذشته محمد جهرمی رییس بانک صادرات گفت و گویی از نقش برخی چهرهای سیاسی پرده برداشت و گفت: «این اختلاس بدون راهنمایی و مشورت عوامل بانکی نبوده و البته پشتوانههای خاصی هم داشته است.»
جهرمی بدون آن که از کسی نامی به میان آورد، اظهار کرد کسانی که با این حجم اقدام به سوء استفاده و اختلاس کردهاند، بدون پشتوانه در مجموعه بانکی و جریانهای سیاسی و اجرایی نبودهاند. وی همچنین تاکید کرد که عواملی که در این سوء استفاده نقش داشته اند در همه سیستم بانکی حضور دارند.
اما این سخنان جهرمی با واکنش تند بهمنی رییس بانک مرکزی رو به رو شد. وی با بیان این که "شما را به خدا مسائل سیاسی را دخیل این موضوع نکنید" به کنایه گفت: «همکاران مراقب خانههای خود باشند تا بعد از دزدیده شدن اموال، دیگران را متهم نکنند.» وی افزود به محض اینکه اختلاس 3 هزار میلیارد تومانی سیاسی شود در رسیدگی تخصصی به پرونده به مشکل بر میخوریم.
در حالی که مدیران بانکی به جان هم افتاده اند و در حال متهم کردن یکدیگرند اما کارشناسان از لزوم اصلاح ساختار بانکی ایران سخن می گویند. برخی دیگر نیز معتقدند که محمود احمدی نژاد باید دست به کاری تاریخی بزند و تمامی مدیران بانکی را از کار برکنار کند.
مجتبی قمری وفا با اشاره به دعواهای سیاسی پیش آمده پیرامون این اختلاس بزرگ طی یادداشتی در خبرگزاری مهر نوشت: «واقعا در نظام بانکی ایران چه خبر است و چرا سپردههای مردم هر روز و هر روز از بانکها خارج میشود و سر از بازارهای دیگر همچون سکه درمیآورد. مردم نمیپذیرند رقمی به میزان 3 هزار میلیارد تومان که 12 صفر مقابل عدد سه قرار گرفته و خواندن آن برای مردم عادی سخت است (3000000000000 تومان)، یکشبه اختلاس شده باشد و قطعا این اختلاس نه توسط یک فرد بلکه به صورت شبکهای و احتمالا سازمان یافته بوده است.»
این فعال سیاسی در ادامه یادداشت خود از رییس جمهور درخواست کرد تا با درمیان گذاشتن جزئیات کامل این اختلاس تاریخی با مردم، مقامات اقتصادی که به نحوی سهلانگاری آنان مشهود است، با حکم برکناری تاریخی پاسخ افکار عمومی را بدهد.
فساد وحشتناک
اما از سوی دیگر احمد توکلی رئیس مرکز پژوهشهای مجلس بدون این که نسخه ای بپیچد این اختلاس را نشانه فساد وحشتناک سیستم بانکی کشور دانست.
توکلی معتقد است اختلاس 3هزار میلیارد تومانی از بانک صادرات گر چه بزرگترین اختلاس است ولی ابعاد فاجعه را به خوبی نشان نمیدهد.
رییس مرکز پژوهش های مجلس گفت: «اختلاس 3 هزار میلیارد تومان طی 2 سال نشاندهنده بیماری وحشتناک فساد در سیستم بانکی و دستگاههای اداری است.»
وی اختلاس مذکور را باعث شرمندگی، تأسف و تأثر دانست و افزود زمانی که مردم برای یک وام کسب و کار و یا وام جهیزیه به هزار بیچارگی مبتلا میشوند و سختیهای بسیاری را تحمل میکنند عدهای با فساد میتوانند منابع عمومی را چپاول کنند.
نعل وارونه
در شرایطی که تاکنون اقتصاددانان و کارشناسان اقتصادی درباره ریشه های رخ دادن این اختلاس اظهار نظری نکرده اند، اما عباس عبدی روزنامه نگار و تحلیل گر مسائل سیاسی و اجتماعی در یادداشتی در روزنامه اعتماد وقوع اختلاسی در این ابعاد را در راستای تصمیم گیری های غلط جناح حاکم سیاسی دانست.
عبدی در یادداشت خود با اشاره به ضرب المثل "نعل وارونه" و با تاکید به تمرکز اصولگرایان بر روی نقش جریان انحرافی در رقم خوردن این اختلاس، نوشت: «این افراد میخواهند با یك تیر دو نشان بزنند؛ از یك سو رقیب داخلی جناح خود را حذف كنند و از سوی دیگر توجه مردم را از واقعیت ماجرا منحرف كنند تا كسی نتواند آنان را ردیابی كند و مسوولیت اصلی آنان را در این فساد فاجعهآمیز متذكر شود.»
عبدی با واکاوی ابعاد این اختلاس تصریح کرد: «مساله این است كه كسی درك درستی از ابعاد كلاهبرداری یا اختلاس واقع شده ندارد. مبلغ سه هزار میلیارد تومان، در زمان وقوع حدودا برابر سه میلیارد دلار بوده است كه این رقم بیش از شش در هزار از كل تولید ناخالص داخلی كشور است!! برای روشن شدن ابعاد ماجرا باید گفت كه اگر در ایالات متحده، اختلاسی با این ابعاد صورت گیرد، باید حدود 150 میلیارد دلار باشد!! كه گمان نمیرود كل كلاهبرداریهای آن كشور در طول یك دهه و حتی یك قرن به این رقم برسد. اجازه دهید مثال دیگری بزنیم تا درك بهتری از واقعیت ماجرا به دست آید.»
این تحلیلگر مسائل سیاسی و اجتماعی با اشاره به شعارهای عدالت خواهانه جریان اصولگرا در دولت نهم و دهم، خطاب به آن ها نوشت: «شما كه برای دوشیدن پستان قدرت، شعارهای رنگ و وارنگ دادید كه در سر لوحه آن مبارزه با فساد و رانت بود، اكنون یك رقم اختلاس آن با كل اختلاسهایی كه در تاریخ این كشور از زمان مادها تاكنون انجام شده، یكجا برابری میكند، چه پاسخی برای مردم دارید؟»
وی در ادامه تاکید کرد: «مساله اصلی این نیست كه چه كسی آن را انجام داده، مساله مهمتر این است كه شرایط را به گونهیی درآوردهاید كه یك یا چند نفر توانستهاند چنین فساد بزرگی را مرتكب شوند. به علاوه آنان هم كه انجام دادهاند (بر فرض درستی ادعای شما) كسانی هستند كه با همراهی خودتان و برای تحقق همین شعارها در مصدر امور قرار گرفتهاند. آنان از آسمان یا از آن طرف مرزها نیامدهاند.»
عبدی در پایان یادداشت خود مساله اصلی را این موضوع دانست كه بیشترین شعار سیاسی انتخاباتی اصولگرایان، در اصلاح بانكها و توزیع عادلانه اعتبارات و مبارزه با فساد متمركز شده بود اما اكنون نتیجه حاصل از پیگیری 6 ساله این شعار، چنین است كه میبینیم.