انتقاد از صنعت خودرو، راهی برای کسب اعتبار؟
فرارو - در پی انتقادات پیاپی یکی از نمایندگان سرشناس مجلس هشتم از وضع تولید خودرو در کشور و خدمات پس از فزوش آن، یکی از کاربران فرارو که گویا در صنعت خودروی کشور دستی بر آتش دارد، طی یادداشتی ، به این انتقادات پاسخ گفته است.
فرارو ضمن اعلام این مطلب که انتشار این پاسخ به معنای تایید آن نیست، از این نماینده محترم مجلس که مورد نقد قرار گرفته، دعوت می کند تا چنانچه پاسخی به این متن دارد، در اختیار فرارو قرار دهد تا منتشر شود.
شاید چهل و چند سال پیش، زمانی که نخستین بنیان گذاران صنعت خودروسازی در ایران، ایده ها و برنامه هایشان را عملی می کردند، نمی دانستند در آینده کارشان مهم ترین سوژه نقد در بین افراد و محافل گوناگون می شود.
صنعت خودرو تبدیل به یک صنعت مهم و چنان گسترده و پیچیده شده که هر بار گوشه ها و ابعاد تازه ای از آن در زیر ذره بین منتقدان و نظرمندان به چشم می خورد، تا جایی که امروزه نقد این صنعت تبدیل به راهی برای کسب اسم و رسم شده است.
این وضعیت برای کارکنان و دست اندرکاران صنعت خودروسازی مایه افتخار است و نه تنها از انتقادها استقبال می کنند، بلکه ضربه ها را نیز به جان می خرند. اما در فرهنگ نقد و بررسی، گاه یک موضوع مهم فراموش می شود و آن این که هر گاه خرده ای و انتقادی بر موضوعی و یا پدیده ای وارد می آوریم، راهکاری نیز باید ارایه کنیم؛ آن هم نه راهکارهای کلی مانند این که فلان وضعیت درست نیست و باید تغییر کند؛ بلکه راهکار عملی و کاربردی. زیرا فرض بر این است که کسی که از این صنعت انتفاد می کند، ماهیت و زوایای وجودی آن را می شناسد و می تواند راه دیگری را نشان دهد. اما در این سال ها بسیاری از نقدهایی که بر صنعت خودرو وارد شده، نقد نبوده بلکه حمله بوده و خیلی ها از راه این نقدهای کوبنده توانسته اند برای خود در محافلی که منافعشان در آن جا است اعتبار به دست بیاورند.
صنعت خودروسازی چنان گسترده و پیچیده است که بسیاری از افراد بعد از چند دهه فعالیت در آن، هنوز ادعایی ندارند و معتقدند خیلی چیزها برای شناختن و آموختن وجود دارد.
آقای ح. ک. از منتقدان تند و تیز صنعت خودرو در سال های اخیر است که تنها به اکتفای مدت کوتاهی سابقه همکاری در زنجیره تامین یکی از شرکت های خودرو سازی آن هم در سال هایی که زنجیره تامین یک دهم وسعت کنونی را نداشته، به همین واسطه در پست های بالاتر قرار گرفته و از آن زمان تا به امروز بی وقفه به عیب جویی و ضربه زدن به صنعت خودروسازی می پردازد.
وی در این رویکرد، از عملکرد مهندسی تولید تا خدمات پس از فروش و نظام مدیریت کیفیت را مورد نقد نگاه تیزبین خود قرار می دهد و همواره از گفت و گوی مستقیم با مدیران و دست اندرکاران برای روشن شدن واقعیت نیز می پرهیزد. تا جایی که در مناسبت های گوناگون، از رو به رو شدن با دست اندرکاران صنعت خودروسازی، دوری کرده و خود را به آن راه می زند؛ گویی سهم او را خورده و جای او را گرفته اند.
یک بار در پشت تریبونی در یکی از همین محافل، از ناکارامدی ساختار صنعت خودرو و نادرستی تصمیمات آن سخن می گفت که یکی از مدیر عاملان اسبق یکی از شرکت های خودرو سازی پیشنهاد کرد، مدیر عامل وقت آن شرکت خودرو ساز کنار برود و آقای ح. ک. که رئیس یکی از کمیسیون های کنونی مجلس شورای اسلامی است به جای ایشان بنشیند تا ببینند، در مواردی که بر آن انتقاد می کند، چه تصمیماتی خواهد گرفت.
جبههگیری علیه قراردادهای همکاری خارجی، عدم تنوع و محدودیت مصرف کنندگان در انتخاب خودرو، مونتاژکار صرف و تحت لیسانس بودن و مستقل نبودن، بهره وری پایین و سنتی بودن نظام مدیریت، از جمله موارد انتقاد ایشان از صنعت خودروسازی است.
این که ایشان عمدتا به واسطه همین موضع گیری ها و تاکید و پیله کردن به صنعت خودروسازی اسم و رسم یافته، لزوما نشان دهنده درستی دیدگاه های وی نیست، بلکه نشان دهنده ناآشنایی با مقوله انتقاد و ناآشنایی با ماهیت صنعت خودرو و نادیده گرفتن محیط پیرامونی این بخش است.
موتور و قوای محرکه و مصرف سوخت خودروها از دیگر موضوعاتی است که ح. ک. همواره مورد تاکید قرار داده؛ بی خبر از این که شرکت های خودرو سازی در این بخش بسیار جدی حرکت کرده اند . ایشان با داعیه حمایت از مصرف کنندگان تنها به فکر نظام دلال گری در اقتصاد و صنعت است .
یک بار هم میرخانی دبیر سابق انجمن خودروسازان ایران نیز گفته : به نظر می رسد برخی نمایندگان مجلس، سوژه ای غیر از صنعت خودروسازی ندارند، در حالی که نماینده مجلس باید به مشکلات و خواسته های حوزه انتخابیه خود بپردازد و کارشناسی صنعت خودروسازی را به اهل این کار بسپارد.