چرا جنگ افغانستان به این زودی ها پایان نخواهد یافت؟
فرارو- به نظر می رسد عدم حساسیت آمریکا نسبت به مرگ غیرنظامیان با گذشت سال ها به شدت افزایش یافته است.
به گزارش سرویس بین الملل فرارو به نقل از الجزیره، از زمانیکه آمریکا متحمل شکست در جنگ ویتنام شد، نهادهای سیاسی این کشور از طریق حل اختلافات به وسیله نیروهای نظامی، تلاش بسیاری را برای بازسازی اعتماد ملی و بین المللی خود کرده اند. آمریکا هنوز هم بیش از 10 کشور دیگر که در ساخت مرگبارترین ابزار آلات جنگی شرکت دارند، سرمایه گذاری داشته و با این حال هرگز در تمام تاریخ خود اینچنین احساس ناامنی نکرده است.
پس از آنکه تجربه جنگ ویتنام از تمایل ملی برای شرکت در عملیات های نظامی برون مرزی کاست، اعضای مهاجمی تر پنتاگون این بی میلی به راه انداختن جنگ های انتخابی را به استهزا گرفته و آن را «سندرم ویتنام» خواندند. جانشینان رئیس جمهوری آمریکا از هر دو حزب، حداکثر تلاش خود را برای تغییر این جو به کار گرفتند. برای مثال رونالد ریگان در سخنرانی خود گفته بود: «زمانی بس طولانی را با سندرم ویتنام زندگی کرده ایم» و جورج بوش پس از جنگ 1991 خلیج فارس با خرسندی اعلام کرده بود: «ما بالاخره یک بار و برای همیشه سندرم ویتنام را از بین بردیم.»
تا چندی به نظر می رسید امکان دستیابی به هرگونه موفقیت سیاسی برای آمریکا در هر برخورد نظامی که دشمن به اندازه صدام حسین احمق باشد، وجود دارد: شرکت در جنگ های متعارف علیه دشمن با در دست داشتن قدرت شلیک و کنترل کامل فضای هوایی میدان نبرد. در نتیجه استقلال کویت به این کشور بازگشت. بار دیگر در جنگ کوزوو که هزینه ای به مراتب بالاتر برای آمریکا داشت، ناتو از امتیاز فضای هوایی بهره برده و بدون حتی یک سانحه، صربستان را مجبور به تسلیم و پس دادن کنترل کوزوو کرد.
در چنین شرایطی تسلط نظامی به نظر موثر می رسد. آنچه چنین مثال هایی آشکار می کنند، دو استثنا برای تجربه ملال آور غرب از زمان جنگ جهانی دوم است که غرب در شرایط غیر غربی به دنبال راه حل های نظامی بود: قدرت نظامی غرب می تواند موفق باشد اما در صورتیکه جنگ محدود به مبارزه در میدان نبرد باشد؛ چنین مداخله هایی می تواند موجب دستیابی به اهداف سیاسی نیز شده و نقش خارجی و اشغال را پایان دهد درست مانند کویت و کوزوو.
اشتباه بزرگ سیاست گذاران غربی در دوران پس از استعمار که در حال حاضر در افغانستان و لیبی و همین طور عراق شاهد آن هستیم، باعث فرو رفتن در دو نوع شرایط اختلال و درگیری می شود. سندرم ویتنام به خوبی بیانگر جنگ ضد شورش به عنوان یک مشکل است، جنگی که تلاش دارد به تغییر رژیم براساس مداخلات آمریکایی که به دنبال کنار گذاشتن هر گونه پویایی خودمختاری است، دست یابد.
دو مرحله جنگ عراق بیانگر همین مطلب است. مرحله اول شامل پیروزی سریع در میدان جنگ بر نیروهای عراقی، به دست گرفتن بغداد و سرنگون کردن مجسمه صدام حسین در میدان مرکزی شهر می شد. جورج بوش در می سال2003 با افراشتن پرچمی با نوشته «ماموریت انجام شد» در سخنرانی برای نیروهای آمریکایی، این پیروزی را در ادامه جنگ خلیج فارس جشن گرفت.
اما چنین جشنی در مرحله دوم که مربوط به بازسازی سیاسی و اقتصادی این کشور بود، شرم آور جلوه کرد. همان زمان بود که نمونه ویتنام جان دوباره ای به سندرم ویتنام بخشید و نشان داد اصرار ذاتی برای اشغال خارجی می تواند به طرز چشمگیری از تاثیر برتری نظامی بکاهد. چنین شرایطی بارها و بارها نشان داده است تکیه بر برتری نظامی در میدان جنگ به معنای دستیابی به بازده سیاسی مورد نظر نیست.
نکته دیگری که قابل تعمق است، افزایش عدم حساسیت آمریکا نسبت به مرگ غیرنظامیان است که طی چند سال اخیر بروز پیدا کرده، زمانیکه دونالد رامسفلد، وزیر دفاع آمریکا توضیح داد که پنتاگون هیچ گونه آماری از تلفات غیرنظامی در طول جنگ عراق را حفظ نکرده است. از یک دیدگاه چنین رفتاری برگرفته از ذهنیت ضد شورشی است. تلفات ما، تنها کسانی هستند که اهمیت دارند تا نشان دهیم که در این جنگ ما تعداد بیشتری از نظامیان آنها را کشته ایم تا آنها از نظامیان ما.
علیرغم ادامه جنگ برای بیش از یک دهه، هیچ حرکت صلح آمیزی در آمریکا به چشم نمی خورد و در سایه این واقعیت که تردیدها در مورد ادامه جنگ افغانستان در حال افزایش است، اوباما می تواند بگوید: «در چنین ساعات دشواری، همه آمریکایی ها متحد شده اند تا از مردان و زندانی که در حال خدمت هستند حمایت کنند تا بتوانیم در آزادی و امنیت زندگی کنیم.» اما زمان آن رسیده که بگوییم آزادی و امنیت آمریکا زمانی تامین می شود که نیروها را به خانه برگردانند، صدها پایگاه برون مرزی را ببندند و سهم بزرگی از منابعی که صرف بازسازی اعتماد در آینده آمریکا می شود را به دورن مرزها بیاورند تا صرف ایجاد مشاغل، تحصیل و بازسازی زیرساخت ها شود.
آلبرت انشتین بود که به ما یادآور شد «انجام یک کار برای بارها و بارها و انتظار دریافت نتیجه ای متفاوت، دیوانگی است.» اینکه جنگ گرایی آمریکا دیوانگی یا اعتیاد است، چندان مهم نیست اما اینکه اجباری بودن آن مانع تشخیص درست و درمان می شود، واقعیتی غم انگیز است.