آگاه
کد خبر: ۸۵۰۳۱

بحران اقتصادی شدید، از پس انقلابهای جهان عرب فرا می‌رسد

بحران اقتصادی شدید، از پس انقلابهای جهان عرب فرا می‌رسد

نویسنده: مک کورمیک


فرارو- مطالبه دموکراسی در جهان عرب، این روزها به دلخوشی ساکنان منطقه تبدیل شده است. اما برای بیشتر کشورهایی که تحت تاثیر بهار انقلاب های عرب قرار گرفته اند، خبرهای بد اقتصادی می تواند شور و نشاط آنها را به یاس و ناامیدی و خنده آنها را به گریه تبدیل سازد.

به گزارش سرویس بین الملل فرارو؛ این احساس سرخوردگی و ناامیدی همان احساسی بود که «محمد بوعزیزی» را واداشت تا در طی اقدامی اعتراض آمیز به فقر و بیکاری، در مقابل ساختمان دولتی در میدان «سیدی بوزید» پایتخت تونس، خود را به آتش بکشد و واکنش انتحاری این جوان تونسی موجی از ناآرامی های اجتماعی را به راه انداخت و در طی یک ماه به سرنگونی دولت وقت انجامید، چنین اقدامات اعتراض آمیزی حداقل توسط سه نفر دیگر نیز انجام شد و تعریف جدیدی از رابطه بین حاکم و حکومت در سراسر جهان عرب ارائه داد.

افزایش تصاعدی قیمت مواد غذایی، سوخت و مواد خام و همچنین معضل بیکاری در این کشورها، به تظاهرات و اعتراضات مردمی منجر گردید، چنین اوضاع نابسامانی طنز بی رحمانه ای بود که به دلیل سؤمدیریت حاکمان بر جوامع عرب تحمیل شده بود و باعث خلق بحرانی گردید که جرقه انقلاب های بهار عرب را کلید زد.

بر اساس گزارش های منتشر شده توسط موسسه مالی بین المللی در ماه می2011 میلادی، رشد اقتصادی کشورهایی همچون مصر، اردن، مراکش، سوریه و تونس در مجموع از4.4 درصد در سال 2010 به نیم درصد در سال جاری کاهش یافته است. در یمن و لیبی نیز که همچنان در آشوب به سر می برند، این ارقام وضعیت ناگوارتری را در پیش دارند. همچنین با توجه به آمار ارائه شده توسط بانک مرکزی آفریقا پیش بینی می شود که رشد اقتصای در منطقه شمال آفریقا در مجموع از 4.5 درصد در سال 2010 به کمتر از 1 درصد در سال جاری کاهش یابد.

حتی کشورهای که عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) می باشند و از ثروت های بادآورده ناشی از درآمدهای نفتی برخوردار شده اند، نیز بازندگان اقتصادی انقلاب های بهار عرب به شمار می آید.

در کشور بحرین که اعتراضات مردمی با خشونت دولت و کشته شدن 32 نفر از تظاهر کنندگان فرونشانده شد، دولت در 3 ماهه اول سال جاری، که دوره ای اضطراری اعلام شده بود، و همزمان با وقوع خشونتها سرمایه های خود را به خارج از کشور منتقل کرد، این استراتژی کشور بحرین را از صف مراکز قدرتمند مالی منطقه خارج ساخت.

« مارینا اوتاوی » مدیر برنامه خاورمیانه در بنیاد کارنگی برای صلح بین الملل، چنین می گوید: «سیاست خارجه بسیاری از بانک های بین المللی که در بحرین مستقر بودند به این خلاصه می شود: آنها با خروج سرمایه های خود به کشورهای دیگر، نه تنها خیال ماندن ندارند بلکه برای همیشه تصمیم به رفتن گرفته اند.»

خروج سرمایه، اقتصاد دیگر کشورهای عرب را نیز فلج کرده است. «محمد ابو حمور» وزیر دارایی اردن، اخیرا برآورد کرده است که به طور متوسط هر هفته مبلغ 500 میلیون دلار به صورت ارز از جهان عرب در نتیجه ناآرامی ها شده است .

اما تمام اخبار مربوط به اقتصاد کشورهای عرب به این اندازه نگران کننده نیستند.« اسامه حسنیان» مدیر ارشد سرمایه گذاری درخاورمیانه، اینچنین استدلال می کند که قبل از انقلابهای بهار عرب، دولت های سرتاسر منطقه، با وجود نقش سرکوبگر خود در جامعه و البته به قیمت فساد و ناکارآمدی بنگاه های اقتصادی در سطح بسیار گسترده، بازهم در سطح کلان اقتصادی یک رشد معمول را تجربه می کردند.

او در ادامه می گوید: «اکنون و پس از فروپاشی ساختار قدیمی در خاورمیانه تعدادی از کارآفرینان گرد هم آمده اند تا با راه کاری های همچون کارآفرینی و نوآوری در هدایت و پیشبرد خصوصی سازی بخش های اقتصادی پیشگام باشند و اقتصاد را از حالت رکودی که به آن دچار شده خارج کنند.»


از یک سال گذشته تا کنون شور انقلاب های بهار عرب، بدون شک اقتصاد متنوع جهان عرب را تحت شعاع قرار داده است. کشور دیگری که از موج انقلابهای عربی زیان اقتصادی دیده سوریه است، یکی از کشورهایی که در طول مدت انقلاب عرب با سخت ترین شرایط اقتصادی مواجه بوده است.

در حال حاضر سرکوب خشونت بار تظاهرکنندگان توسط رژیم بشار اسد، زمینه ساز بحرانی شدید در اقتصاد سوریه شده است. بر طبق گزارشات خبرگزاری «العربیه»، آشوب و درگیریهای خونین در این کشور موجب وحشت سرمایه گذاران و در نهایت منجر به مختل شدن حداقل سه سرمایه گذاری عمده در پروژه هایی در خلیج فارس گردید. همچنین صنعت گردشگری که در این کشور یکی از صنایع رو به رشد به شمار می آمد اکنون به دلیل لغو سفرهای خارجی با کاهش شدید درآمد مواجه گردیده است.

صندوق بین المللی پول پیش بینی کرده که سوریه با کاهش کسری بودجه مواجه شود و رشد اقتصاد سوریه که در سال 2010 میلادی 3.2 درصد را نشان می داده است در سال 2011 میلادی به 3 درصد کاهش یافته است، از نظر کارشناسان این موسسه مالی بین المللی، رشد اقتصاد سوریه در سال جاری کاهشی 3 درصدی را تجربه خواهد کرد که این عملا نشان دهنده زنگ خطری است که می تواند ضربه ای محکم بر پیکره اقتصاد دولتی در این کشور وارد سازد.

اعمال تحریم ها از سوی ایالت متحده و اروپا- که برخی از آنها به صورت مستقیم بشار اسد رییس جمهوری سوریه و مشاوران ارشدش را هدف قرار داده است- می تواند اوضاع نقدینگی این کشور را وخیم تر سازد. سوریه که در رتبه بندی اقتصادی دیگراعتباری ندارد، قادر نیست از مراکز تجاری بین المللی درخواست وام کند و همچنان به شیخ نشین های خلیج فارس نظیر کویت برای تزریق نقدینگی به جامعه خود نیازمند است. اما بر طبق آخرین گزارشات، ایران به عنوان متحد سوریه در شرق، ممکن است برای حفظ دمشق در این شرایط بحرانی با اعطای وام 5.8 میلیارد دلاری به این کشور موافقت کند.

منبع: فارین پالیسی
تاریخ: 22 جولای
ترجمه و تلخیص: نسیم کلانی

ارسال نظرات
خط داغ