روزنامهها چگونه به استقبال نیمهشعبان رفتند؟
فرارو- خورشيد من برآي كه وقت دميدن است...فردا نیمه شعبان است، چه خبری مهمتر از روز میلاد یگانه منجی عالم بشریت...روزنامهها هم به پیشواز این روز عزیز رفتند:
کیهان
کیهان شعري ازحضرت آيت الله العظمي خامنه اي را منتشر کرد که به حضرت امام مهدي(عج) تقدیم شده بود:
دل را ز بي خودي سر از خود رميدن است
جان را هواي از قفس تن پريدن است
از بيم مرگ نيست كه سرداده ام فغان
بانگ جرس زشوق به منزل رسيدن است
دستم نمي رسد كه دل از سينه بركنم
باري علاج شكر گريبان دريدن است
شامم سيه تر است ز گيسوي سركشت
خورشيد من برآي كه وقت دميدن است
سوي تو اين خلاصه گلزار زندگي
مرغ نگه در آرزوي پركشيدن است
بگرفت آب و رنگ زفيض حضور تو
هرگل دراين چمن كه سزاوار ديدن است
با اهل درد شرح غم خود نمي كنم
تقدير قصه دل من ناشنيدن است
آن را كه لب به دام هوس گشت آشنا
روزي (امين) سزا لب حسرت گزيدن است
و یک شعر هم از زندهیاد قيصر امين پور با عنوان «طلوع مي كند»:
طلوع مي كند آن آفتاب پنهاني
ز سمت مشرق جغرافياي عرفاني
دوباره پلك دلم مي پرد، نشانه چيست؟
شنيده ام كه مي آيد كسي به مهماني
كسي كه سبزتر از هزار بهار
كسي، شگفت كسي آن چنان كه مي داني
كسي كه نقطه آغاز هرچه پرواز است
تويي كه در سفر عشق، خط پاياني
تويي بهانه آن ابرها كه مي گريند
بيا كه صاف شود اين هواي باراني
تو از حوالي اقليم هركجا آباد
بيا كه مي رود اين شهر، روبه ويراني
كنار نام تو لنگر گرفت كشتي عشق
بيا كه ياد تو آرامشي است طوفاني
اعتماد
روزنامه اعتماد هم در صفحه اندیشه یادداشتی از دكتر محمد اخگري با عنوان « تاملي درباب مهدويت در اديان الهي» منتشر کرد:
انسانها همواره به يك سلسله مسائل بنيادي،اعتقادي راسخ داشتهاند تا جايي كه حتي با گذر زمان، ظهور مكاتب جديد و افول بسياري ديگر از نظامهاي انديشهيي، اين گرايشها همچنان بر اصالت خود باقي مانده است.
اعتقاد به ظهور منجي و يك مصلح جهاني در آخرالزمان، از جمله اين باورهاست. در ميان تمام مكاتب و اديان، اين عقيده در اسلام رنگ و بوي ديگري دارد. انديشه ظهور حضرت مهدي(عج) در باور اسلامي، چنان اصيل و عميق است كه حتي با وجود گذشت 14 قرن از زمان رحلت پيامبر بزرگ اسلام، از فروغ آن كاسته نشده و حتي علاوه بر آيات متعددي از قرآن كريم كه پيشوايان ديني اسلام، آنهارا به وجود مقدس حضرت مهدي(عج) تاويل كردهاند، درباره هيچ مسالهيي به اندازه بحث مهدويت و موعود آخرالزمان، روايت نرسيده است. مساله منجي، پيروزي نهايي حق بر باطل و تشكيل حكومت واحد جهاني در ميان مسلمانان ريشهيي قرآني دارد؛ در آيات بسياري از قرآن كريم از جمله در پنجمين آيه از سوره مباركه قصص آمده است: ... و ما اراده كرديم بر آنان كه در روي زمين به ضعف كشيده شدهاند، منت نهاده و آنها را پيشوايان و وارثان زمين قرار دهيم.
بنابراين مساله آخرالزمان و انديشه ظهور منجي يكي از مهمترين مباحث اعتقادي بلكه روايي - بر اساس كتاب و سنت- در اسلام است؛ مسالهيي كه با گذر زمان، ميل دروني بشر بدان بيشتر و كشش عقل به اثبات حجيت آن متمايلتر است. اين باور قطعي نه صرفا پيرو نياز فطري آدمي به حقجويي و عدالتگستري است كه خاستگاه آن كلماتي وحياني است كه به تفسير و تاويل معصومين عليهمالسلام، وجود بحق و حتمي حضرت مهدي (عج) را مبين است.
در اين راستا اصل «انتظار» نيز به عنوان يكي از اصول مهم اسلامي مورد تاكيد است: عامل بيداري، رشد، تكامل و بقا. انتظار فرج در اسلام جزو بزرگترين عبادات است، وعده محتوم الهي است و مايه اميد و نشانه ايمان به غيب. آنچه كه «مهدويت» ميخوانند، برگرفته از نام آخرين حجت الهي در زمين است كه به نقل شيخ صدوق به سال 255 ه. ق، در سپيدهدم 15 شعبان المعظم در شهر سامرا، و پنهان از نظر دشمنان ديده به جهان گشود: همنام پيامبر (ص) - محمد- و نيز همكنيهاش - ابوالقاسم. كوته زماني پس از آن، به سال 260 و پس از شهادت پدر، در شب هشتم ربيعالاول به امر پروردگار از نظرها غيبت كرد.
با اين مقدمه، كليت اعتقاد به مهدويت در اسلام به اختصار بدين شرح است:
1- در اسلام اعتقاد به ظهور مهدي (عج)، هم محل اجماع همه فرق اسلامي -شيعه و سني- است و هم از مهمترين فرازهاي بلاشك عقيدتي است.
2- مهدي (عج)، مردي از نسل فرزندان فاطمه (س) است كه به اذن پروردگار قيام ميكند تا دين را در جهان واحد سازد، نداي توحيد و يكتاپرستي را سراسر عالم درفكند؛ استعباد و استثمار و استعمار را ريشه زند و عدالت را جهانشمول سازد.
3- به باور شيعه، وي دو دوره غيبت دارد: غيبت صغري (255-329) و غيبت كبري. در غيبت صغري ارتباط حضرتش با مردم به واسطه نواب خاص اربعه بوده، اما در غيبت كبري هيچ واسطهيي بين امام و مردم نيست، اما بر اساس باور فقهي شيعه و اصل ولايت، بر مردم است كه در اين دوران از علما و فقهاي زمان خود پيروي كنند.
4- زمان ظهور بر كسي حتي خود حضرتش معلوم نيست اما بر اساس روايات، آغاز قيام از كنار خانه كعبه است كه همراه 313 يار برگزيده و پارسا- هم تعداد ياران پيامبر در جنگ بدر- خواهد بود.
5- سپاه حضرت در همه نبردها پيروز است تا آنجا كه به نص صريح قرآن، ستمديدگان، وارثان زمين گردند.
6- نعمت و بركت از زمين چنان برويد و از آسمان چنان ببارد كه گويي بهشتي تجري من تحتها الانهار...؛ آنسان كه مردگان هم آرزوي بازگشت به دنيا كنند.
7- دانش به سرحد خود رسد تا آنجا كه زنان در خانه بتوانند بر پايه كتاب خدا و سنت رسولش قضاوت كنند؛ هيچ حاجتمندي نباشد؛ امنيت تا بدان حد باشد كه شب هنگام، زنان راهي طولاني به تنهايي و با زر و زيور بپيمايند.
8- نظام اسلامي حاكم و قوانين و احكام آن به درستي و دقت اجرا شود.
اين باور عميق اسلامي در ديگر اديان و مكاتب جهان نيز با مضامين و عناوين مختلف، بر ظهور اين مصلح تاكيد دارد؛ زرتشتيان وي را «سوشيانس»، يهود «مشياه»، مسيحيان «مسيح موعود، پسر انسان و...» ناميده و اسامي و القابي همچون صاحب، قائم، صمصام الاكبر، منصور، ويشنو، لندبطاوا و... در ديگر مكاتب ديني و كتبي همچون اوپانيشاد، باسك، پاتيكل، وشن جوك و ريگ ودا موجود است.
اعتقاد به دوره آخرالزمان و انتظارِ ظهور يك مصلح بزرگ جهاني يا به تعبيري «فوتوريسم»، از ويژگيهاي مشترك در تمام اديان است؛ اما مصداق، يكي نيست و در اين زمينه اختلافاتي وجود دارد.
حقيقت آن است كه هيچ دين يا فرقهيي را نميتوان يافت كه در انتظار يك مصلح و يك منجي نباشد، زيرا به زعم بسياري، اين اعتقاد ازسرشت الهي انسان كه ذاتا جستوجوگر خير و نيكي ابدي است، سرچشمه ميگيرد؛ مثلا مسيحيان، آن منجي يا مشياه موعود در آيين يهوديت را همان مسيح يا عيسي ميدانند و اين در حالي است كه يهود، اين اعتقاد را كاملا منكر ميشود؛ از سوي ديگر انديشمندان اسلامي نيز يگانه منجي عالم بشريت و نيز مصاديق تمام منجيان موعود در كتب مقدس را به وجود مبارك و مقدس حضرت مهدي(عج) كه در قرن سوم هجري و به اذن خدا از نظرها غايب شد، اطلاق ميكنند. در هر صورت، اعتقاد به آمدن مصلح در پايان تاريخ حيات بشر در اديان، امري مسلم است و همگي درباره يك دوره شكوفايي طولاني؛ دورهيي كه پيروزي صلح بر جنگ و عدالت بر ظلم است، متفقند.
همشهری
روزنامه همشهری هم در صحفه اندیشه و در یادداشتی به تحلیل شعری با موضوع انتظار پرداخته است:
ای مثل روز، آمدنت روشن
آرزوی رسیدن روزهای خوب، همیشه با همۀ مردم دنیا هست. آرزوی اینکه سختیها تمام شود. صبحها به تمامی صبح باشد و زندگی بهتمامی، روی سپید و خوشش را نشانمان بدهد.
گاه این آرزو را زیر لب گفتهایم. گاه در دعاهایمان خواستهایم. گاه منتظرش نشستهایم، با حسرت یا امید. گاه هم آن را سرودهایم. آرزوی آمدن کسی که جهان ما را عوض کند، یک ادبیات جدید، نگاه جدید و زندگی متفاوت برای ما ساخته است. دربارۀآمدن او و آن روز، رؤیاهای زیبای بسیاری هست. یکی از این رؤیاها را قیصر امینپور در این شعر تصویر کرده است.
یک:
این روزها که میگذرد، هر روز
احساس میکنم که کسی در باد
فریاد میزند
احساس میکنم که مرا
از عمق جادههای مهآلود
یک آشنای دور صدا میزند
شعر با یک تصویر شاعرانه شروع میشود. تصویر فریادزدن کسی در باد! انگار که بخواهد تو را صدا کند، پیدا کند، دستی برایت تکان بدهد و حرفی برای گفتن داشته باشد.
تو کجایی؟ جایی در دوردست، دلگیر از همۀ آنچه در دنیا میگذرد، زانوهایت را بغل کردهای و با خستگی غمگنانهای به جاده نگاه میکنی. اما این صدا یک صدای معمولی نیست.
دو:
آهنگ آشنای صدای او
مثل عبور نور
مثل عبور نوروز
مثل صدای آمدن روز است
این صدا «مثل صدای آمدن روز» است. صدایی اینهمه روشن. صدایی آغازکننده. صدایی که بشارتدهندۀ روزهای نوست؛و دورانداختن این روزهای خاکستری و عجیب. صدایی که در آن برای همۀ مردم جهان مژدهای هست. روزی با تصویرهایی که اگرچه زیباست، اما به نظر بسیار عجیب میآید. تصویرهایی این چنینی:
روزی که عابران خمیده
یک لحظه وقت داشته باشند
تا سربلند باشند
و آفتاب را
در آسمان ببینند
یا مثلاً چنین تصویری:
روزی که این قطار قدیمی
در بستر موازی تکرار
یک لحظه بیبهانه توقف کند
تا چشمهای خستۀ خوابآلود
از پشت پنجره
تصویر ابرها در قاب
و طرح واژگونه جنگل را
در آب بنگرند
توی همۀ این تصویرها آدمهای خوابزده بیدار میشوند. آدمهای ملول یکلحظه تصمیم میگیرند ببینند. آدمهای خسته یکبار تصمیم میگیرند پا شوند و به دنیا از پنجره خودشان نگاه کنند.
سه:
و این یعنی امید هست. امید به آمدن روزهایی اینشکلی:
آن روز
پرواز دستهای صمیمی
در جستوجوی دوست
آغاز میشوند
روزی که روز تازۀ پرواز
روزی که نامهها همه باز است
روزی که جای نامه و مهر و تمبر
بال کبوتری را
امضا کنیم
و مثل نامهای بفرستیم
یا اینشکلی:
روزی که روی درها
با خط سادهای بنویسند :
« تنها ورود گردنکج ممنوع ! »
و زانوان خستۀ مغرور
جز پیش پای عشق
با خاک آشنا نشود
چهار:
روزی که میآیی و جهان را عوض میکنی، قوانین دنیا هم عوض میشوند. تو با خودت کلمات جدید و ادبیات جدید و قوانین جدید میآوری. قوانین جدید تو را در کتابها نمینویسند. آن قوانین، روح جهان را عوض میکنند و صورت دنیا زیبا میشود. آدمها به آن قوانین عمل نمیکنند. بلکه خودشان روح آن قوانیناند. این قوانین ساده و فراموششده آدمها را نجات خواهد داد. دنیا را نجات خواهد داد. و به ما خواهد گفت که امیدمان به آمدن روزهای بهتر، واقعی بوده است!
آیا شما هم میتوانید به قوانین آنروزها چیزهایی اضافه کنید؟ اینها را قیصر امینپور نوشته است. بقیهاش را شما پیشنهاد بدهید! و حداکثر تا پایان ماه رمضان، برای هفتهنامه دوچرخه صفحه خانه فیروزهای بفرستید. البته نام، سن و نشانی دقیق هم یادتان نرود. در ضمن بالای صفحه هم حتماً بنویسید: مربوط به صفحه خانه فیروزهای ، مطلب « در سایه نیمه شعبان»
آنروز
بیچشمداشتبودن لبخند
قانون مهربانی است
روزی که روی قیمت احساس
مثل لباس
صحبت نمیکنند
پروازهای خشکشده ، آن روز
از لای برگهای کتاب شعر
پرواز میکنند
و خواب در دهان مسلسلها
خمیازه میکشد
روزی که سبز، زرد نباشد
گلها اجازه داشته باشند
هرجا که دوست داشته باشند
بشکفند
دلها اجازه داشته باشند
هرجا نیاز داشته باشند
بشکفند
آیینه حق نداشته باشد
با چشمها دروغ بگوید
دیوار حق نداشته باشد
بیپنجره بروید
آنروز، دیوار باغ و مدرسه کوتاه است
تنها، پرچینی از خیال
در دوردست حاشیۀ باغ میکشند
که میتوان بهسادگی از روی آن پرید
روز طلوع خورشید
از جیب کودکان دبستانی
روزی که باغ سبز الفبا
روزی که عشق آب ، عمومی است
دریا و آفتاب
در انحصار چشم کسی نیست
روزی که آسمان
در حسرت ستاره نباشد
روزی که آرزوی چنین روزی
محتاج استعاره نباشد
شرق
روزنامهی شرق هم در صحفه نخستش شعری از عليمحمد نداف آورد:
از انتظار بگو
انتظار آبي صبح
كه طاق نصرت بر آفتاب ميبندد
از انتظار سكوتي كه بيقرار صداست.
**
شرارههاي نگاه
نگاههاي به اعماق آرزو بسته
نگاههاي پر از انتظار و بيداري
نگاه ملتمس زندگي كه ميگويد:
ـ زمانه تشنه نور است
تشنه داد است
زمين زمينه نفرين
زبان فرياد است
از انتظار بگو
انتظار انساني ـ
كه بيقرار و عطشناك، ميدود شب و روز
به سايه سايه ابري، بهشوق باراني
ولي چه سود كه ابر سياه سرگشته
خود از كرانه مرداب تشنه برگشته.
جهان. جزيره حيراني و پريشانيست
به دوردست بهبين!
پياله از كف طوفان گرفته دريا باز
و باز ميتپد از بطن ريشهها. فرياد
در آستانه ويراني و پريشاني
دهان رود پر از طعم تلخ طغيان است
و موجهاي سبكبال. موجهاي نجيب
ز عمق همهمه تف ميكنند بر ساحل
كه مرگ باد به بيدرد خفته كاهل
و بر سكوت و صبوري
و ابرهاي تهي. ابرهاي بيباران
سوار هودج طوفان به دشت ميتازند
ميان طاقچه خوابناك تنهايي
بخواب آينه آيند چهرهها شب و روز
دريغ و درد كه هست
نگاه آينه ترجيع انتظار و شكيب
و از فراز بلند آسمان بيداري
خروس ميخواند
**
زمانه چشم به راهت نشسته است. بيا
جهان. نظر به جمال تو بسته است. بيا!
زمانه تشنه داد است.
زمين زمينه فرياد
كران كران همه ميثاقدار مشتاقند
كران كران همه چشم انتظار اعجازند.
**
بگو شتاب كن اي تكسوار عرصه عشق
به كوچه كوچه شر شكيب و شيدايي
به بانگ هر چه رساتر.
بگو. بگو كه: اذالشمس كورت
اذالبحار سجرت
بگو كه: فالسابقات سبقاً
بگو كه: تبعها الرادفه
قلوب يومئذٍ واجعه
بگو شتاب كن اي تكسوار عرصه عشق
هواي وصل دل از امتت ربوده بيا
تو را به وحي خداي جهان ستوده بيا
به مصحف آمده اوصاف دلربايي تو
جهان جوان شده از بوي آشنايي تو
بهبين كه لحظه شماران چشم در راهت
چو خيل راهنشينان رانده از خانه
چگونه باورشان ميشود چگونه كه گشت
حريم حرمت سجاده پايمال ستم
سكوت خلوت هر خانه جاي بيگانه
عجل:
عجل فرجها.
بگو شتاب كن
ایران
سرمقاله روزنامه ایران هم با عنوان «آن مرد خواهد آمد» به قلم علياكبر جوانفكر چنین آمده بود:
ولادت با سعادت حجت بن الحسن العسكري(عج)، نه فقط براي دلباختگان آن حضرت، بلكه براي همه كساني كه از ظلم و ستم قدارهبندهاي جهاني به ستوه آمده و راه نجاتي را جست و جو ميكنند، يك عيد حقيقي محسوب ميشود و منتظران منجي عالم بشريت، به آمدن مهدي آل محمد(ص)، يعني كسي كه او را با نام، نشان، خصوصيات و با تاريخ تولد ميشناسند، چشم دوختهاند.
بشر در هميشه تاريخ به دعوت داعيان و پيامبران الهي محتاج بوده و حركت عظيم نبوت، در هيچ نقطهاي متوقف نشده است و نياز به دريافت اين پيام، امروز نيز همچنان وجود دارد. بسياري از تعاليم انبياي الهي، دهها قرن پيش از اين قابل درك نبود، اما بشريت، اينك در سايه پيشرفت فكر، مدنيت و معرفت، آن را درك كرده است.
مسئله عدالت، آزادي و حفظ كرامت انسان از جمله همين تعاليم است. انتشار پيدرپي دعوت پيامبران، اين افكار را در ذهن و فطرت نسل به نسل انسانها نهادينه كرده و امروز بيش از هميشه در زندگي بشر متجلي شده است. امام عصر(عج)، در واقع ادامه سلسله داعيان الهي و وارث همه آنان است و او دنيا را با همان معارفي آشنا خواهد كرد كه انبياي الهي در طول زمان، به بشريت عرضه كردهاند.
جوامع و ملتهايي وجود دارند كه ممكن است وضعيت ناهنجار ناشي از تركتازي طواغيت و افسارگسيختگي چپاولگران را به عنوان يك واقعيت غيرقابل تغيير پذيرفته باشند و اين همان اراده و نگرشي است كه نظام سلطه و بويژه صهيونيسم جهاني همواره تلاش كرده است تا در ذهن و دل ملتها نهادينه و ريشهدار كند. از مصاديق انتظار فرج آن است كه منتظران مهدي آلمحمد(ص)، هر بنبستي را قابل گشوده شدن ميدانند و درسي كه از انتظار فرج آموختهاند، حركت بر پايه اميد و انگيزه براي اصلاح امور و گشودن بنبستهاي پيشروست. بسياري از علماي دين، انتظار فرج را افضل اعمال دانستهاند و از آن مستفاد ميشود كه انتظار، يك عمل، حركت پويا و بانشاط و نوعي آمادهسازي است. قرآن كريم ميفرمايد:
«و نريد ان نمن علي الذين استضعفوا في الارض و نجعلهم ائمئ و نجعلهم الوارثين»
پرواضح است كه يأس، دلسردي، درجا زدن يا عقبگرد، هيچ نسبتي با انتظار فرج ندارد و انتظار واقعي، همراه با عمل، حركت و تلاش است و آنچه باعث خشنودي امام عصر يعني امام حي ميشود، توأم شدن اين تلاش و اقدام با جهتگيري صحيح است. منطق قابل دفاعي وجود دارد كه براساس آن، بهترين جهتگيري را ساختن و آباد كردن مقتدرانه ايران اسلامي به عنوان امالقراي اسلام راستين و همزمان با آن تلاش در جهت ترويج و گسترش مكارم اخلاق به عنوان دو شاخصه اصلي براي ايجاد جامعه نمونه اسلامي ميداند.
اين منطق روشن بيانگر آن است كه هر سخن و اقدام خواسته يا ناخواستهاي كه پيريزي يك جامعه نمونه اسلامي را از دسترس ملت ايران دور كند يا ارادههاي عمومي را براي حركت در اين مسير مختل سازد، هيچ نسبتي با اعتقاد به مهدويت و انتظار فرج ندارد.
بدون ترديد اعتقاد به مهدويت، منشأ حركت همراه با انگيزه و توان مضاعف براي رسيدن به هدف است و انتظار فرج، نقطه قوت ملت مسلمان ايران محسوب ميشود، بنابراين صاحبنظران، نخبگان و فرهيختگان ايران اسلامي و بيش از همه، علما و فضلاي حوزههاي علميه بايد مراقب باشند كه دشمنان اسلام اين نقطه قوت را از ملت ايران نگيرند يا به آن آسيب نزنند.