آگاه
کد خبر: ۸۱۶۷۷

واشنگتن پست:

آیا «بهار انقلابهای عربی» به «تابستانی خونین» بدل می شود؟

آیا «بهار انقلابهای عربی» به «تابستانی خونین» بدل می شود؟

ديويد ايگناتيوس


فرارو- معروف است كه هنري كيسينجري در اكتبر 1972 و پس از كسب موفقيت ظاهري در مذاكرات ويتنام اعلام كرد كه «صلح در دست است»، ولي چیزی در دست نبود. بيش از سه ماه ديگر طول كشيد تا قرارداد صلح پاريس تكميل شد و اين قرارداد با حمله ويتنام شمالي به سايگون لغو شد.

به گزارش سرویس بین الملل فرارو؛ اين نمونه تاريخ در ويتنام، اخطاري در برابر خوش بيني زود هنگام در مورد راه حل هاي ديپلماتيك براي مناقشات عميقي مانند مناقشات افغانستان است. اما حقيقتی که همچنان پابرجاست این است که هيچ راه حل نظامي براي اين گونه مناقشات وجود ندارد. چالش موجود در معكوس كردن روند جنگ داخلي و برقراري گفتگو، ميان كساني است كه عميقا نسبت به يكديگر بي اعتماد هستند.

پرزیدنت اوباما با سخنراني خود در چهارشنبه شب چارچوب يك راه حل سياسي را براي افغانستان تبیین کرد. اوباما اكنون با كشته شدن اسامه بن لادن مي تواند ادعا كند كه مأموريت اصلي آمريكا، يعني مبارزه با القاعده، در حال پيروز شدن است. وي مي تواند تعدادي از نيروها را به وطن بازگرداند و گفت و گوهاي ديپلماتيك را با طالبان تشديد کند تا به قرارداد صلحي جامع تا سال 2014 دست يابد.

راهبرد اوباما براي مذاكرات افغانستان دو اصل را مورد توجه قرار مي دهد كه با مناقشات ليبي و سوريه، كه به طور فزاينده اي رو به بحرانی شده است، مي تواند مرتبط باشد. اول اين كه اين گفتگو بايد از سوي جریانهای داخلی همان كشوري صورت گيرد كه با كشمكش مواجه است.

ايالات متحده مي تواند مشوق برقراري تماس ها باشد ولي فرايند آن مذاكرات بايد «به رهبري افغانستان» يا «به رهبري ليبي» يا «به رهبري سوريه» باشد. دوم اين كه براي اين گفتگو يك چارچوب منطقه اي مورد نياز است به طوري كه طرفهای ناراضی در اين كشورها براي كمك، به كشورهاي همسايه ي مداخله گر خود روي نياورند.

تماس هاي سري آمريكا با طالبان تا حدودي پيشرفت داشته زيرا رئيس جمهور «حامد كرزي» خواهان موفقيت اين تماس ها مي باشد و شايد مهم تر از آن اين كه هند، پاكستان، روسيه و چين نيز از اين فرايند حمايت مي كنند و ايران نيز در سكوت رضايت دارد. اين چارجوب منطقه اي، راه خروج واقعي است كه خروج نيروهاي آمريكايي را امكان پذير مي سازد.

حال بياييد فكر كنيد چگونه اين الگوي ديپلماتيك را مي توان در مورد ليبي و سوريه به كار گرفت. در هر دو مورد، شورشيان از ديد غرب «افراد خوب» تلقي مي شوند كه با رهبران فاسد و مستبد در نبرد هستند.

شخصا، آرزو دارم كه هم معمر قذافي و هم بشار اسد همين فردا از قدرت كناره گيري كنند. ولي به نظر نمي رسد چنين چيزي تحقق يابد. هر دو رهبر نشان داده اند كه مايلند هزاران شهروند خود را بكشند تا خود در قدرت باقي بمانند و به نظر مي رسد جنبش هاي معترض در هر دو كشور ضعيف تر از آن هستند كه اين ديكتاتورها را از قدرت بركنار كنند. شايد مداخله نظامي خارجي وسوسه انگيز باشد ولي در ليبي خيلي موفق نيست و در سوريه شايد حتي وضعيت بدتري پیش آید.

هدف واقعي در ليبي و سوريه (همانند افغانستان) انتقال قدرت به يك حكومت جامع و دموکراتیک است و در طول مسير، ميزان خونریزی باید در حداقل ممكن باشد. جايگزين چنين راه حلي، نبردي طولاني است كه مي تواند به معناي قتل عام مردم غيرنظامي و بن بستي خونين باشد كه منطقه را بيش از پيش بي ثبات كند.

ناخوشايند است كه در مورد گفتگو با رهبراني چون قذافي و اسد فكر كرد، رهبراني كه بي پرده مي توان گفت كه دست هايشان به خون آغشته است. ولي اگر چنين گفتگوهایی بتواند موجب گذار به يك حكومت دموکراتیک شود كه در آن رهبران مستبد قدرت را به يك ائتلاف متشكل از عناصر اصلاح طلب رژيم گذشته و گروه هاي مخالف واگذار نمايند، ارزش بررسي دارد.

يك نماينده نزديك به حلقه داخلي دولت قذافي در مصاحبه هاي اخير خود فرمول ليبي را براي گذار تشريح كرده است. وي پيشنهاد انتقال قدرت تدريجي را به يك حكومت جديد دارد كه در آن «شوراي ملي انتقالی» انقلابیون و «افراد صلح طلب» درون رژيم با هم متحد شوند، قذافي طرابلس را ترك مي كند و قدرت را تسليم مي نمايد ولي چنين راه حلي از طريق مذاكره به دست مي آيد و نه از طريق پيش شرط. مقامات وزارت خارجه آمريكا در مورد اين راه حل ترديد دارند ولي بايد قدرت انجام چنين كاري را توسط نماينده مزبور مورد آزمايش قرار دهند.

مسئله سوريه نيز با توجه به تاريخ آغشته به خون این رژيم، پيچيده است. اسد طي يك سخنراني در روز دوشنبه گذشته پيشنهاد «گفتگو ملي» داد كه طي آن مخالفان آزاديخواه، 100 نماينده را براي گفت و گو با نمايندگان دولت انتخاب كنند و برنامه هايي براي انتخابات و قانون اساسي جديد تهيه نمايند.

با توجه به سابقه مأيوس كننده اسد، بعيد به نظر مي رسد كه وی بتواند به قول خود وفا كند. ولي آزمودن پيشنهادهاي وي امري عاقلانه است. اگر گفت و گوها با شكست مواجه شوند، تظاهركنندگان سوري هر چه بيشتر قوي خواهند شد و قدرت اسد هر چه بيشتر تضعيف می شود.

اين گفتگو هاي داخلي، همانند افغانستان، بايد مورد حمايت هاي منطقه اي واقع شوند. میانجی گران مناسب براي ليبي، می توانند همسايگان آن مصر و تونس، که تازه به دموکراسی رسيده اند همراه با حمايت فرانسه، بريتانيا و آلمان باشند. در سوريه، ميانجيگر مسلم، «رجب طيب اردوغان» نخست وزير تركيه با حمايت كشورهاي خليج فارس است.

نكته اين است: اگر راه حل هاي ديپلماتيك وجود دارند، «بهار عرب» نبايد به تابستان خونين تبديل شود.

ارسال نظرات
خط داغ