راه لغزنده جنوب سودان به سوي استقلال
فرارو - در حالي كه كمتر از يك ماه به جدايي جنوب سودان از شمال باقي مانده، نشانه هايي از مشكلات جدي وجود دارد.
به گزارش فرارو به نوشته روزنامه لس آنجلس تايمز، بعد از نيم قرن خشونت و درگيري، مردم جنوب سودان در 9 ژانويه رأي به جدا شدن از شمال دادند. در فضاي سرشار از شادي بعد از همه پرسي تاريخي، تاريخ رسمي استقلال جنوب سودان 9 ژوئيه تعيين شد. در اين تاريح براي اولين بار بعد از نزديك به 20 سال يك كشور آفريقايي داراي حاكميت و خودمختار متولد خواهد شد.
اين جدايي به جا و درست است. دو منطقه شمال و جنوب در سال 1956 توسط بريتانيا و با وجود تناقض هاي زباني، فرهنگي، نژادي و تاريخي به يك كشور تبديل شدند، يك ناهمخواني استعماري كه به يكي از طولاني ترين جنگ هاي داخلي در آفريقا منجر گرديد. در طول چندين دهه آدم ربايي، حمله و نبردهاي تمام عيار بيش از دو ميليون نفر كشته شدند تا بالاخره در سال 2005 يك قرارداد صلح جامع بين دو طرف امضا گرديد و صحنه براي همه پرسي ژانويه و جدايي رسمي در ماه ژوئيه فراهم گرديد.
ولي اكنون در حالي كه كمتر از يك ماه به نهايي شدن اين جدايي باقي مانده، نشانه هايي از مشكلات جدي وجود دارد. اولين مشكلات در بهار و در زماني بروز كرد كه زد و خورد در ميان مردم جنوب و از جمله حمله ارتش جنوب به فرماندهان خائن و كساني كه تصور مي رفت دشمن هستند آغاز شد. سپس نيروهاي پليس در حالي كه تفنگ هاي خود را در هوا مي چرخاندند به يك روزنامه محلي حمله كرده و آن را بستند. گفته مي شود اين اقدام در تلافي چاپ يك مقاله انتقادآميز صورت گرفت.
اين آخرين بحران جنبه كشتار متقابل ندارد ولي هم شمال و هم جنوب را در بر گرفته و عملا هر دو طرف را به بازگشت به جنگ تهديد مي كند. مسئله كنوني، آينده آبيه، شهري در مرز بين شمال و جنوب است كه مورد ادعاي هر دو طرف مي باشد. در اول ماه مه، نيروهاي جنوب در آبيه به طور غيرقانوني به يك نيروي گشتي قانوني در شهر حمله كردند. دو هفته بعد اين كار را تكرار كردند. دولت خارطوم در ابتدا واكنش نشان نداد. بعد در 21 مه، با هزاران نيرو به شهر حمله كرد و آن را اشغال نمود. اين واكنشي كاملا نابرابر به يك تحريك كاملا غير ضروري بود. حداقل 116 غيرنظامي و تعدادي سرباز و نيروي پليس كشته شدند. اتحاديه آفريقا در تلاش است تا راه حلي براي غيرنظامي كردن منطقه آبيه پيدا كند.
ولي اين كاري پيچيده است. از يك طرف، روشن نيست كه آيا نيروهاي جنوب كه به سربازان شمال در آبيه حمله كردند به دستور رهبران خود در جبه دست به اين اقدام زدند. از طرف ديگر، به نظر مي رسد كه شمال، آراء محلي ملي گرايان ناراضي سودان را كه هرگز نخواسته اند جنوب را از دست بدهند به بازي گرفته است. و مسئله اساسي در مناقشه آبيه جنگي طولاني بين دو قبيله "نگوك دينكا"، ساكنان دائمي منطقه آبيه، و قبيله كوچ نشين مصريه است كه در فصل هايي از سال براي چراندن احشام خود از شمال به آبيه سرازير مي شوند. قرار بود در ژانويه يك همه پرسي در باره منطقه آبيه برگزار شود ولي بر سر مسئله اين كه چه كساني واجد شرايط براي رأي دادن هستند، اين همه پرسي منتفي شد.
همه اين مسائل فرعي باعث شده كه هيچ يك از دو طرف به آساني عقب نشيني نكند و شايد شمال اين وضعيت را فرصتي براي خود تلقي مي كند كه بتواند در رابطه با ساير مسائل حائز اهميت و از جمله اين كه چگونه خطوط مرزي نهايي را ترسيم كرد، چگونه در مورد تابعيت شهروندان تصميم گرفت و درآمدهاي نفتي را به چه صورت تقسيم كرد، از قدرت و نفوذ برخوردار گردد.
اما تا اين اندازه روشن است كه استقلال به قدري حائز اهميت است كه نبايد آن را به مخاطره انداخت. هر دو طرف بايد بر سر ميز مذاكره حضور يابند و بپذيرند كه تحريك كردن كار اشتباهي است و اشغال آبيه كاري افراطي بوده و 9 ژوئيه تاريخ استقلال است كه نبايد از دست برود.