آگاه
کد خبر: ۷۹۴۹۲

«صباح زنگنه» در گفتگو با فرارو:

برخی قدرتهای خارجی مایل به تنش زدایی از روابط ایران و مصر نیستند

برخی قدرتهای خارجی مایل به تنش زدایی از روابط ایران و مصر نیستند


فرارو- با خیزشهای مردمی و انقلابهای عربی در شمال افریقا انتظار می رفت که پس از چند دهه بحران در روابط ایران و مصر، در دوره جدید تنشها فروکش نموده و روابط این دو کشور مهم منطقه پس از 30 سال به وضعیت عادی بازگردد.

اما حوادث اخیر که منجر به اخراج یک دیپلمات ایرانی از مصر توسط وزارت خارجه این کشور گردید، و همچنین برخی اتهامات سیاسی که پیش از این، توسط برخی جریانهای داخلی مصر متوجه ایران شده بود نشان داد که بازگشت آرامش به روابط مصر و ایران به سادگی امکان پذیر نیست.

در همین زمینه فرارو گفتگویی با «صباح زنگنه» کارشناس مسائل خاورمیانه انجام داده است که در ادامه می خوانید.

ایران در اولویت مسائل سیاست خارجی فعلی مصر نیست
زنگنه در پاسخ به این سئوال که «به عنوان نخستین آزمون ایران برای برقراری رابطه با انقلابهای عربی چرا هنوز روابط بین ایران و مصر بحرانی است و به یک ثبات قابل قبول نرسیده؟» گفت: «به نظر می رسد تصمیم گیران فعلی مصر به دنبال تعیین اولویتهایشان هستند و شاید مهمترین اولویت برای آنها مسئله آبهای رودخانه نیل باشد که اکنون با کشورهای جنوبی مصر بر سر آن مشکل دارند و اولویت بعدی هم برقراری ثبات و امنیت در اوضاع داخلی مصر است و شاید بحث ارتباط با بقیه کشورهای همسایه از جمله فلسطین، رژیم سهیونیستی، لیبی و سودان اولویت دیگر آنها در عرصه سیاست خارجی باشد.»

وی افزود: «به همین دلیل تجدید روابط و برقراری رابطه با ایران شاید در ردیف سوم و چهارم اولویتهای آنها قرار داشته باشد. این تنشهایی هم که گه گاهی ملاحظه می شود عمدتاً ناشی از تلاش قدرتهای منطقه ای یا فرامنطقه ای برای کاهش احتمال بازگشت روابط بین این دو کشور بزرگ منطقه ای به حالت عادی و ناشی از عوامل خارج از مصر است که در این شرایط از مشکلات جاری، تا حصول ثبات و استقلال در مصر سؤاستفاده می کنند.»

زنگنه در خصوص «وجوه مشترکی که بر مبنای آن ایران می تواند روابط جدیدی را با جهان عرب، پس از تغییرات اخیر، برقرار کند.» گفت: «به نظر می رسد ایران دارای مولفه های مشترک متعددی با شرایط جدید بوجود آمده در جهان عرب است، از جمله عدالت خواهی، استقلال طلبی، مبارزه با استبداد، فرهنگ دینی و گرایشهای اسلامی. این چند مولفه عناصر مشترکی است که می تواند زمینه ساز تفاهم و همکاری بیشتر در منطقه باشد.»

وی افزود: «از طرف دیگر تا حصول این تفاهم زمان لازم است و دقت در پیشبرد حرکت رسانه ای، تبلیغاتی و گفتمان خودمان و مطلب بعدی حرمت گذاشتن به این حرکتها و انقلابها وپذیرش تنوع در خواسته ها و درک عمق ریشه های حرکتهای هر انقلاب در کشورهای مختلف است. ریشه هایی که می تواند متنوع باشد به عنوان یک پیش شرط برای ساختن پلهای تفاهم و اعتماد در آینده.»

اقدامات دستگاه سیاست خارجی نتوانسته حاصل مثبت و سازنده ای فراهم کند
زنگنه در پاسخ به این سئوال که «کارنامه دستگاه سیاست خارجی دولت دهم را در ارتباط با تحولات جهان عرب چگونه ارزیابی می کنید و فکر می کنید دولت توانسته به عنوان یک اهرم تاثیر گذار در این نقطه عطف تاریخی در جهان عرب اثر گذار باشد؟» گفت: «تلاشهایی صورت گرفته اما این تلاشها به نظر می رسد نتوانسته حاصل مثبت و سازنده ای فراهم کند.»

زنگنه در خصوص تحولات سوریه و اینکه «آیا در ذیل بیداری اسلامی تعریف می شود یا یک بحران آفرینی علیه جریان مقاومت در منطقه است؟» گفت: «در سوریه تلفیقی از دو خواسته مشاهده می شود که از لحاظ ریشه ها متفاوت است؛ یکی از خواسته ها مطالبه هم مردم و هم رئیس جمهور سوریه در جهت تحقق اصلاحات و تغییر سیاستهایی است که 40 سال در آنجا حاکم بوده و شامل ایجاد فضای سیاسی بازتر و دادن فرصت به مردم برای مشارکت در تصمیم گیریهای سیاسی و خروج از روشهای متداول در تصمیم گیریها و روندهای سیاسی است.»

زنگنه افزود: «بخش دیگری از این معادله ناشی از حضور جریانهای سلفی و کردی یا جریانهایی است که از بیرون هم مورد عنایت و حمایت قرار می گرفته اند، بنابراین نمی شود سوریه را با یک تحلیل یک جانبه و یک فاکتوره تبیین و تحلیل نمود. در سوریه هم خواسته مردم برای ایجاد اصلاحات، ایجاد تحول و خواسته خود حکومت برای پذیرش این اصلاحات و تحولات، و از طرف دیگر فشاری که از سوی جریانهای مبهم و مشکوک حمایت می شود حضور دارند.»

برخورد خشونت آمیز در سوریه و قربانی شدن مردم از هر جهت و از هر جناح و جریانی غیرقابل قبول است
زنگنه گفت: «برخورد با این دو جریان، بستگی به نوع مدیریت و نوع توانمندی دولت سوریه در هدایت جریانات خواهد داشت. اگر رویارویی با این جریان از طریق اقدامات خشونت آمیز صورت بگیرد و منجر به قربانی شدن مردم از هر جهت و از هر جناح و جریانی شود غیرقابل قبول خواهد بود اما اگر این جریانات مدیریت شود و اصلاحاتی که وعده داده شده به سرعت اجرا شود و مردم لمس کنند که این اراده 0برای اصلاحات) جدی است، طبعا شاهد فضای دیگری خواهیم بود.»

زنگنه در پاسخ به این موضوع که چگونه در مصر گذار مسالمت آمیز و دموکراتیک ممکن است، در حالی که «برخی از کارشناسان هنوز معتقدند مصر آزاد نشده و ساختار نظامی، که بیش از 50 سال قدرت را در دست داشته، همچنان بر سر کار است. همچنین خشونتهای فرقه ای و مذهبی میان مسلمانان و مسیحیان نیز انقلاب نوپای مصر را تهدید می کند.» گفت: «یک؛ مصریها به لحاظ فرهنگ، تاریخ و سابقه همین روند (مسالمت آمیز) را ادامه خواهند داد. دو؛ در مصر حرکت مردم پایان نیافته و نمی شود گفت که آیا آزاد شده یا نشده و همچنان این داد و ستد میان جریانهای پیشین و جریانهای جدید در حال انجام است و بستگی دارد به قدرت درک، فهم و بسیج امکانات در هر دو طرف معادله.»

وی افزود: «جوانان و مردم همچنان مطالبات جدید و بیشتری را طرح می کنند و حکومت انتقالی نیز تلاش می کند تا یک سقفی از این مطالبات را بپذیرد و عملی کند. تحولی که نسبت به موضوع غزه صورت گرفت یک امر جدی و قابل توجه بود. اما نباید انتظار داشته باشیم که حاکمیت در مصر ناگهان از دست نیروهای نظامی خارج شود، نیروهایی که نشان دادند دست به اسلحه علیه مردم نبرده اند و این یک نقطه مثبت و روشن در کارنامه نیروهای نظامی مصر محسوب می شود به همین دلیل مردم و جوانان حلقه ارتباطی را با نیروهای مسلح مصری قطع نکردند و نیروهای مسلح مصر هم درک کرده اند که اگر با مردم همراهی نکنند جایگاه خودشان را از دست داده و با شدت عمل روبرو خواهند شد.»

زنگنه گفت: «بنابراین یک درک دو طرفه وجود دارد و این تلاشها از هر دو طرف به عمل می آید تا خواسته های بیشتری از مطالبات مردم محقق شوئد. مطالباتی چون مبارزه با فساد، بی عدالتی و یک جانبه گرایی از سوی حاکامان. اینها خواسته های اصلی مردم است که در ماهها و هفته های اخیر شاهد بودیم حکومت انتقالی بخشی از این خواسته ها را پذیرفته و عمل کرده. اما برخی مشکلات دیگر که بر مصر اعمال فشار می کند، با آمال و آرزو شاید حل نشود که یکی از مهمترین این معضلات بحث بدهیهای اقتصادی و وضعیت اقتصادی بسیار بدی است که وجود دارد و از این طریق برخی از قدرتهای منطقه ای و فرامنطقه ای سعی می کنند بر اراده مردم و دولتهای انتقالی مصر اعمال نظر کنند.»

ارسال نظرات
خط داغ