نيويورك تايمز:
تلاش عربستان براي مهار قيام هاي منطقه
فرارو- عربستان سعودي در تلاشي گسترده براي مهار كردن موج تغييرات، حفاظت از پادشاهان هم كيش در برابر نارضايتي عمومي و معكوس كردن روند سرنگوني رهبراني كه سعي دارند جمهوري هاي آشوب زده را آرام كنند در حال به كارگيري قدرت مالي و ديپلماتيك خود در سراسر خاورميانه مي باشد.
به گزارش فرارو؛ از مصر كشوري كه سعودي ها در هفته گذشته 4 ميليارد دلار كمك براي تقويت شوراي نظامي حاكم صرف كردند تا يمن جايي كه سعودي ها سعي دارند خروج رييس جمهور را از قدرت تسهيل نمايند، تا پادشاهي اردن و مراكش كه از آنها براي ملحق شدن به اتحاديه اي متشكل از پادشاهي هاي خليج (فارس) دعوت به عمل آورده، عربستان سعودي در تلاش است تا از بروز تغييرات شديدتر جلوگيري كند و مانع از نفوذ ايران در منطقه شود.
پادشاهي عربستان مصرانه ثبات نسبي در پادشاهي هاي منطقه را مورد تأكيد قرار مي دهد كه اين امر بخشي از تلاش براي جلوگيري از بروز هرگونه تغيير شديد از استبداد موجود مي باشد و پرسش هاي ناخوشايندي در مورد روند خصمانه تغييرات سياسي و اجتماعي در داخل كشور ايجاد مي كند.
پيشنهاد عربستان براي عضويت اردن و مراكش در شوراي شش عضوي همكاري خليج (فارس) - كه به سعودي ها مجوز اعزام نيرو به پادشاهي بحرين با اكثريت شيعي و حكومت سني را داد - به منظور ايجاد نوعي "باشگاه پادشاهان" مي باشد. به گفته كارشناسان سياسي، اين تفكر به منظور هشدار دادن به ايران شيعي مبني بر اين است كه پادشاه هاي هاي عرب سني از منافع خود دفاع خواهند كرد.
وليد بن طلال آل سعود، يك تاجر برجسته و از خانواده سلطنتي كه به طور معمول سكوت اختيار مي كنند، با اشاره به ناآرامي هاي خاورميانه به هيأت سردبيري روزنامه نيويورك تايمز گفت: "ما پيامي مي فرستيم مبني بر اين كه پادشاهي ها جايي نيست كه اين (ناآرامي ها) رخ دهد. ما سعي نداريم كه راه خود را با به كار گرفتن زور پيدا كنيم. بلكه مي خواهيم از منافع خود حفاظت به عمل آوريم."
وسعت مداخله سعودي حيرت آور است و ناآرامي ها رياض را وا مي دارد تا به گفته برخي از مفسران سياسي در مصر و ديگر كشورها، دست به اقدامات "ضد انقلابي" بزند. برخي از كارشناسان سياسي سعودي براي اقداماتي كه عربستان در واقع به عمل آورده، اين عبارت را بسيار گسترده تلقي مي كنند هر چند كه به نظر مي رسد چنين اقداماتي در منطقه منحصر به فرد است.
خالد دخيل، كارشناس سياسي سعودي مي گويد: "مطمئن هستم كه سعودي ها اين موج انقلابي را دوست ندارند - واقعا ترسيده اند. ولي واقع گرا هستند."
در مصر، كشوري كه انقلاب متحد نزديك سعودي حسني مبارك را سرنگون كرده است، سعودي ها در حال پرداخت كمك هاي مالي و بهبود روابط هستند و تا حدودي هدف آنها كمك به جلوگيري از حضور قوي اخوان المسلمين در انتخابات آينده مجلس در اين كشور است. سعودي ها نگران هستند كه اگر اخوان المسلمين قدرت بگيرد مي تواند با ارائه الگويي از قوانين اسلامي و متفاوت با سنت وهابي پادشاه مستبد، به مشروعيت سعودي لطمه بزند.
عبدالعزيز القاسم، قانونگذار سعودي مي گويد: "اگر الگوي ديگري از شريعت بگويد كه بايد مقاومت كنيد چنين چيزي موجب ايجاد مشكلي جدي خواهد شد." مقامات سعودي همچنين نگران هستند كه سياست خارجي مصر در حال تغيير است و دست دوستي به سوي گروه اسلامي حماس دراز مي كند و در نظر دارد روابط با ايران را از سر بگيرد.
كارشناسان سياسي مي گويند ملك عبداله، پادشاه عربستان همچنين نفعي شخصي در حمايت از آقاي مبارك دارد. بهار عربي اتحاد كشورهاي عربي به اصطلاح ميانه رو به رهبري عربستان و مصر را از هم پاشيد. اين دو كشور مايل به همكاري نزديك با ايالات متحده و ترويج صلح با اسراييل بودند. حمايت آمريكا از قيام هاي عربي نيز موجب وخيم شدن روابط شد و عربستان سعودي را بر آن داشت تا در برخي مسائل از واشنگتن كناره بگيرد و در همين حال اتكاي ديرينه خود را بر ايالات متحده براي حفاظت از منافع خود مورد پرسش قرار دهد.
موضع تحت فشار سعودي در برابر واشنگتن در مقاله اي كه اخيرا در روزنامه واشنگتن پست توسط يك نويسنده سعودي به چاپ رسيد تشريح گرديد. در اين مقاله گفته شد كه رياض آماده است راه را به تنهايي بپيمايد زيرا ايالات متحده يك "شريك غير قابل اتكا" شده است. ولي به نظر مي رسد حداقل تا حدودي نمايشي از انزجار سعودي ها باشد زيرا بعيد به نظر مي رسد به اين زودي چيز ديگري جاي سياست تبادل نفت-در ازاي- حمايت را بگيرد كه به مدت شصت سال تعيين كننده روابط بين دو كشور بوده است. عربستان سعودي در حال مذاكره براي خريد 60 ميليارد دلار تسليحات پيشرفته آمريكايي است و رييس جمهور اوباما در سخنراني هفته گذشته خود خواست كه حكام مستبد خاورميانه تسليم خواست هاي مردمي براي مردم سالاري شوند ولي به طور قابل توجهي اسمي از عربستان سعودي نبرد. به هنگام اين سخنراني، عادل الجبير، سفير عربستان (در واشنگتن) به طور مشخص در رديف اول مدعوين نشسته بود.
عربستان سعودي با هر يك از قيام ها به نوبت برخورد مي كند بدون آن كه بر طرح واحدي براي همه آن قيام ها اتكا داشته باشد. در بحرين به زور متوسل شد و نيروهاي خود را براي سركوب قيام شيعيان اعزام داشت زيرا از ايجاد نوعي كوباي شيعي در فاصله 20 مايلي از چاه هاي نفتي اصلي خود كه طرفدار ايران باشد، اگر نگوييم با آن متحد باشد، وحشت داشت. در ديگر قيام ها، ديپلماسي را به كار گرفته و در چند قيام ديگر، حالت دفاعي گرفت. سعودي ها همچنين در حال صرف پول هستند و قول 20 ميليارد دلار براي كمك به ايجاد ثبات در بحرين و عمان را داده اند كه اين اقدام نيز با اعتراض هايي مواجه شده است.
در يمن، عربستان به ائتلافي پيوست كه در صدد است خروج رييس جمهور علي عبداله صالح را تسهيل نمايد و فكر مي كند كه گروه هاي مخالف در يمن شايد بتوانند همسايه اي بيشتر قابل اتكا و كمتر سركش در جنوب كشور باشند. ولي ديپلمات هاي عرب يادآور شدند كه حتي كوچك ترين اشارات سعودي امكان عذر و بهانه را براي صالح و باقي ماندن وي بر سر قدرت به وجود آورد زيرا وي اين اشارات را به عنوان حمايت تلقي مي كند. به عنوان مثال، در اين ماه ، سعودي ها كاميون هاي نفت كش براي كمك به متوقف كردن كمبود بنزين به يمن اعزام داشتند.
در رابطه با سوريه، ملك عبداله در ابتدا بيانيه اي در حمايت از رييس جمهور بشار الاسد صادر كرد و به دنبال آن سكوت اختيار كرد و گاه در مراسم نماز جمعه از خدواند خواست از تظاهرگنندگان (سوري) حمايت كند. كارشناسان سياسي گفتند كه آن سكوت نشان دهنده دمدمي مزاجي شديد است. خاندان حاكم سعودي شخصا نسبت به آقاي اسد تنفر دارند - نسبت به روابط نزديك وي با ايران نفرت دارند و دست سوريه را در قتل رفيق حريري نخست وزير پيشين لبنان كه متحد سعودي ها بود، آلوده مي بينند. ولي مي ترسند كه سرنگوني وي موجب بروز خشونت هاي فرقه اي شود بدون آن كه تضميني در از بين رفتن نفوذ ايران وجود داشته باشد.
در ليبي، عربستان پس از آن كه به پيشبرد درخواست اتحاديه عرب براي مداخله بين المللي كمك كرد ، خودش را كنار كشيد و گذاشت تا همسايگان خود، قطر و امارات متحده عربي، به ائتلاف نظامي حمايت كننده شورشيان بپيوندند. تا كنون در منظر عام از تونس نيز فاصله گرفته ولي به رييس جمهور مخلوع آن زين العابدين بن علي پناهندگي داده است.
همچنين سوء ظن هايي نسبت به اين امر وجود دارد كه پادشاهي عربستان به طور مخفيانه پول در اختيار گروه هاي افراطي قرار مي دهد تا مانع از بروز تغييرات شوند. مقامات سعودي آن را تكذيب مي كنند هر چند كه اعتراف مي كنند كه امكان دارد پول هاي غير دولتي در كار باشند.
در سال 1952 پس از سرنگوني پادشاه مصر، جمال عبدالناصر در جهت بي ثبات كردن تمامي پادشاهان منطقه تلاش كرد، الهام گر كشته شدن شاه در عراق و در نهايت ملك ادريس در ليبي بود. عربستان سعودي در تمامي سال هاي دهه 1960 درگير رويارويي با مصر بود و مصمم است كه آن دوران را تكرار نكند.
محمد القحتاني، فعال سياسي مقيم رياض به نيويورك تايمز گفت "ما به دهه 1950 و 1960 برگشته ايم. در آن 20 سال سعودي ها رهبري مخالفت با انقلاب هاي عرب گرايي را در آن زمان بر عهده داشتند."