انتقاد از رمان «تهران مخوف» در جمعی از استادان خارجی
جمعي از استادان رشته زبان و ادبيات فارسي و همچنين مسؤولان اتاق ايران از کشورهايي چون روسيه، لبنان، سوريه، افغانستان، ترکيه، پاکستان، تونس، گرجستان، هند و... از حوزه هنري ديدن كردند.
به گزارش ايسنا، مهمانان اين نشست پيش از بازديد از بخشهاي مختلف، در نشستي با حضور مسؤولان حوزه با چارچوبهاي کلي سياستها و دستاوردهاي اين نهاد آشنا شدند. در آغاز اين نشست که با ميزباني حبيب ايلبيگي، مدير کل روابط عمومي و امور بينالملل حوزه هنري، برگزار شد، مهمانان خوشحالي خود را از حضور در اين مکان فرهنگي اعلام کردند.
همچنين محسن مؤمني شريف - رييس حوزه هنري - ضمن خوشامدگويي به مهمانان، با اشاره به اين نکته که انقلاب اسلامي ما در همه شؤون زندگي مردم تأثير گذاشته است، گفت: يکي از ويژگيهاي انقلاب اسلامي اين است که رشته ادبيات را که پيش از آن در سيطره گروهي خاص بود، عموميت بخشيد و دامنههاي آن را گستردهتر کرد.
مؤمني گفت: پيش از انقلاب ادبيات ما مخاطبان اندکي داشت؛ اما بعد از انقلاب اين رشته با همه قابليتهايش وارد زندگي همه مردم شد. علاوه بر اين، يکي ديگر از برکات انقلاب اين بود که رشتههاي ديگري مانند سينما را هم متحول کرد و سينماها شاهد حضور افرادي متدين بودند که پيش از آن اصولا سينما رفتن را حرام ميدانستند.
او با تاکيد بر سخنان حضرت امام (ره) مبني بر اين که ما با سينما مخالف نيستيم؛ بلکه با استفاده غلط از قابليت آن مخالفايم، گفت: اين اتفاق نظر در مورد ادبيات هم صدق پيدا کرد و ما شاهديم که ادبيات به لحاظ محتوا دچار دگرگونيهايي شد که امروزه محتواي آن فراتر از عالم مادي است؛ زيرا چشماندازها بسيار گستردهتر شد.
مؤمني با اشاره کوتاهي به فعاليتهاي حوزه در زمينههاي ديگر هم گفت: اين روزها در حوزه نمايشي روي صحنه است که محتوايي مذهبي دارد و مخاطبان به شدت از آن استقبال کردهاند که ميتوان اين رويکرد معنوي در ادبيات و ديگر هنرها را يکي از دستاوردهاي حوزه به حساب آورد.
رييس حوزه هنري در پايان با بيان آمادگي حوزه هنري در تعاملات دوسويه فرهنگي با ديگر کشورها، در مورد چگونگي ايجاد حوزه هنري گفت: حوزه هنري چند ماه پيش از پيروزي انقلاب اسلامي به همت چندين جوان متدين تشکيل شد و زندهياد طاهره صفارزاده در اين راستا زحمت زيادي کشيد؛ به گونهاي که مي توان از او به عنوان کسي که ايده اصلي را ارائه داده، ياد کرد.
هدايتالله بهبودي، مدير دفتر ادبيات انقلاب اسلامي، نيز با خير مقدم به مهمانان به بيان فعاليت بيستودوساله حوزه هنري در زمينه انقلاب و جنگ پرداخت و گفت: شما امروز داريد عمرتان را صرف بازيابي و تبليغ گسترش زباني ميکنيد که در دل خود حجم عظيمي از عرفان و توحيد نظري را دارد. هماکنون 32 سال است در ايران اتفاقي افتاده که تلاش دارد ظرفيتهاي اين عرفان و توحيد نظري را بيشتر کشف و شناسايي کند و اصولا انقلاب اسلامي برخاسته از همين اصل است.
بهبودي گفت: همانگونه که ميدانيد، در جاهايي مانند قفقاز و شبه قاره فعاليتهاي زيادي عليه گسترش زبان فارسي انجام شد که نشاندهنده ظرفيت بالا و تاثيرگذاري آن است.
او با بيان اين نکته که در طول تاريخ خيلي از کشورها توانستهاند پر و بال جغرافيايي ايران را بچينند؛ اما هرگز موفق به کوتاه کردن گستره فرهنگي ما نشدهاند، گفت: چيزي که ما ميدانيم، اين است که آن وجه معنوي را که ما در آثار کلاسيکمان داريم، بعد از انقلاب به شکلي عملي متبلور شده است و اميدواريم حوزه بتواند در تبلور هرچه بيشتر اين مهم موفق باشد.
سخنران ديگر اين نشست، قهرمان سليماني، نماينده سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، بود که در سخنان کوتاهي به تشريح اوضاع فرهنگ و ادبيات ايراني پرداخت. سليماني با تشکر از مسؤولان حوزه هنري و با معرفي مهمانان حاضر در نشست گفت: دوستاني که در اين جمع حاضر شدهاند، دوست دارند بدانند که در حوزه فرهنگ و ادبيات پس از انقلاب چه اتفاقاتي افتاده است. حوزه هنري سابقهاي سيساله دارد و خاستگاه آن ريشه در ارزشهاي معنوي انقلاب اسلامي دارد و اگر ما به عنوان مثال داراي سينمايي در حد استانداردهاي جهاني هستيم، حاصل تلاشهاي همين نهاد است.
او با بيان اين که در زمان رضا خان کتابي به نام "تهران مخوف" در تيراژ گسترده در کشورهاي آسياي ميانه ترجمه و عرضه شد، گفت: اين کتاب سعي دارد چهرهاي مخوف و مخدوش از جامعه ايران ترسيم کند؛ اما با کمال تعجب تنها کتابي که از فرهنگ ايراني عرضه شده، همين کتاب است. منظور آن است که تا پيش از انقلاب خيليها ميخواستند رابطه معنوي ايران را با ديگر کشورها قطع کنند و اين مشکل با پيروزي انقلاب اسلامي، شکل ديگري به خود گرفت. ما اميدواريم همه نهادها مانند حوزه هنري در معرفي سيماي واقعي انقلاب موفق باشند تا ما چون گذشته در سياهچالههاي فرهنگي نيفتيم.
اميرحسين فردي، مدير مرکز آفرينشهاي ادبي حوزه هنري، يکي ديگر از سخنرانان اين نشست بود. فردي با اشاره به اين که ايران تا پيش از انقلاب، کشوري زيردست بود و بعد از انقلاب به کشوري مستقل بدل شد، گفت: کشور مستقل، ادبيات مستقل ميخواهد. بايد گفت که عمده اراده رژيم قبل مبتني بر اراده قدرتهاي استعمارگر بود و همه فعاليتها بر تغيير ذائقه مردم استوار بود؛ يعني اين که مردم کمتر به گذشته معنويشان رجعت داده ميشدند. يعني يک ذائقه اجنبيپسند و از نوک پا تا سر فرنگي که اين نوع نگاه هيچگاه در کشور ما جواب نداده و نخواهد داد. به گمان من نميشود يک ملت مقلد باشد و تعامل سازنده با ديگران برقرار کند و بر همين اساس وقوع انقلاب اسلامي در ايران پاسخي به همه نارساييها و بازگشت به خويشتن بود.
فردي با اشاره به دوراني که ديگر هيچ ادبياتي براي ايران باقي نمانده بود، گفت: همانگونه که آقاي سليماني هم گفتند، جاي بسي تعجب است که رماني چون "تهران مخوف" چطور مورد توجه رسانهها و مردم کشورهاي ديگر قرار گرفت؛ در حالي که حتا در ايران هم چنان جايگاهي نداشت.
او درباره فلسفه پديد آمدن حوزه هنري هم گفت: فلسفه وجودي حوزه اين است که ما ادبيات و هنر را به ريشههاي اصلي بازگردانيم و به داشتههاي خودمان برگرديم. خوشبختانه تاکنون در اين امر موفق عمل کردهايم و توانستهايم اذهان عمومي را به اين سمت معطوف کنيم.
فردي گفت: آثار ادبي فراواني در حوزه چاپ شده و به زبانهاي ديگر هم ترجمه شدهاند، خصوصا در زمينه رمان و داستان کوتاه، يکي از ويژگيهاي انقلاب اين بود که هنرمندان به کمک مردم بيايند و با دردهاي همگاني مأنوس شوند و براي کشور خودشان بنويسند و در اين ميان روشنفکراني که متمايل به غرب بودند، نتوانستند کارنامه خوبي داشته باشند و ما هرچه داريم، توسط جواناني ايجاد شد که سابقه چنداني در اين زمينه نداشتند؛ جواناني که در ابتدا تعدادشان از 20 نفر بيشتر نبود که ميتوان از ميان آنها به قيصر امينپور، حسن حسيني و مهرداد اوستا اشاره کرد.