روزنامه كريستين ساينس مانيتور:
بهره گيري رهبران عرب از سياست تفرقه براي ماندن بر سر قدرت
فرارو- رهبران عرب كه از قيام هاي مردمي در منطقه مورد تهديد قرار دارند در نهايت به راهكاري متوسل شده اند كه باعث تضعيف حمايت مردمي از نظاهركنندگان مي شود: تفرقه هاي مذهبي و ملي.
به گزارش سرویس بین الملل فرارو به نوشته روزنامه كريستين ساينس مانيتور، از ژانويه گذشته كه مردم تونس ديكتاتور اين كشور را سرنگون كردند و جرقه اعتراضات را در سراسر خاورميانه زدند، رژيم هاي عرب در صدد برآمده اند تا قبل از آن كه راه خروج (از قدرت) به آنها نشان داده شود، تظاهركنندگان را سركوب كنند. رايج ترين فرمولي كه آنها به كار گرفتند شعله ور ساختن تفرقه هاي ديرينه اجتماعي يا مذهبي بود.
در منطقه اي كه به وجود چنين تفرقه هايي شهرت دارد، بسياري از جنبش هاي اعتراض آميز در ابتدا به طور چشمگيري در زمينه هاي سياسي و اقتصادي متحد بودند. ولي زماني كه رهبران زيرك به اين اعتراض ها كه براي ايجاد اصلاحات صورت مي گرفت جنبه هويتي يا مذهبي دادند، شهروندان به اعتراض كنندگان تبديل شدند و جنبش آنها به شدت تضعيف گرديد.
مانيتور به نقل از جاشووا لنديس، مدير مركز مطالعات خاورميانه در دانشگاه اوكلاهما مي نويسد "رژيم هاي مستبد كاميابي وحمايت از خود را در سياست تفرقه انداز و حكومت كن مي بينند. اين رژيم ها از هر روش ممكني براي ايجاد تفرقه در جامعه استفاده مي كنند خواه مسئله ملي باشد يا نژادي يا فرقه اي ... رژيم ها با به كار گرفتن اين نوع سستي ها، مردم را از متحد شدن عليه خود باز مي دارند."
نيكلاس سيلي، نگارنده مقاله در گزارش خود از امان پايتخت اردن در ادامه مي نويسد: نمونه درجه يك در اين مورد بحرين است. در اين كشور رهبران سني در مدتي طولاني به سركوب اكثريت شيعي در اين كشور پرداخته اند. زماني كه در ماه فوريه اعتراضات در اين كشور آغاز شد، خانواده حاكم در بحرين و متحدان آنها در خليج (فارس) بلافاصله شيعيان را متهم به كودتاي شيعي با حمايت ايران كردند به جاي آن كه حركت آنها را تلاشي براي ايجاد اصلاحات قلمداد كنند.
توبي جونز ، استاد تاريخ در دانشگاه راتجرز ايالت نيوجرسي مي گويد "اعتراض كنندگان در باره تشيع يا تسنن صحبت نمي كنند ... زبان سياسي آنها در باره عدالت اجتماعي .... حقوق دموكراسي و اصلاحات است. آن گونه كه (اين رژيم) سركوب اين تظاهرات عمومي را توجيه مي كند ... اين است كه بگويد اين تظاهرات يك توطئه خارجي است."
در 14 مارس، نيروهاي سعودي به درخواست بحرين وارد اين كشور شدند تا در خاموش كردن جنبش اعتراض به رژيم بحرين كمك كنند. دو روز بعد نيروهاي امنيتي محل اصلي تجمع مردم را در پايتخت از بين بردند. از آن روز به بعد، نيروهاي امنيتي در ايستگاه هاي بازرسي شيعيان را مورد هدف قرار داده و گفته مي شود بسياري از آنها دستگير شده، مورد ناسزاهاي ضد شيعي قرار گرفته و كتك خورده اند.
خليل ابراهيم المرزوق، يكي از رهبران اردوگاه سياسي-شيعي الوفاق مي گويد همه ي اين كارها تلاشي از سوي حكام بحريني براي ايجاد نفرت بين شهروندان شيعه و سني است. آنها مي خواهند براي منصرف كردن از اصلاحات واقعي، جامعه را نابود كنند."
اين سياست تا حدي كارآمد بوده است. جنبش اعتراضي مردم در بحرين در كشمكش است و غرب سركوب مردم توسط دولت را مورد انتقاد شديد قرار نداده است. غرب نيز از نفوذ ايران مي ترسد. عربستان سعودي نيز كه جامعه شيعي آن كوچك است ولي همانند شيعيان بحرين تحت فشار قرار دارند، در مورد ايران نگران است و مي داند كه مي توان از برگ تفرقه انداز و حكومت كن براي جلب حمايت در بحران منطقه اي استفاده كند.
پرفسور جونز مي گويد "آنها مي دانند كه مي توانند جوامع سني را در سراسر خاورميانه عليه ايران گرد هم آورند. اكنون به نظر مي رسد كه آنها با مداخله در بحرين از برگ برنده خود استفاده كرده و مي گويند " اين نبرد يك نبرد فرقه اي است و نمي توانيم قدرت شيعي ديگري را در آستانه در خود داشته باشيم."
در اردن، تفرقه مذهبي به كار گرفته نشد بلكه از هويت ملي استفاده شد. اين كشور بين اردني هاي "اصل" و اردني هاي فلسطيني الاصل تقسيم شده است. تظاهر كنندگان از هر دو گروه بوده و در خواسته خود براي ايجاد اصلاحات متحد بوده اند. ولي دولت و حاميان آن تظاهركنندگان را "اسلام گرا" ناميده اند كه اين عبارت براي فلسطيني ها به كار گرفته مي شود. آنها به طور ضمني گفته اند كه تقاضاي تظاهركنندگان براي تشكيل يك حكومت منتخب توطئه اي براي ايجاد يك سرزمين فلسطيني است و بنابراين سركوبگري خشونت آميزي در خيابان ها به راه انداخته اند.
در سوريه، رژيم حاكم پيوسته تظاهرات را به آشوبگران خارجي يا افراط گرايان اسلامي نسبت داده و از خاطره ناخوشايند سال 1982 كه اخوان المسلمين سني سعي كرد بر سوريه حاكم شود، بهره گيري مي كند.
تظاهركنندگان در سوريه كه بيشتر سني هستند شعارهاي ضد شيعي سر مي دهند كه به طور غيرمستقيم به بشار اسد كه به مذهب علوي كه شاخه اي از اسلام شيعي است، معتقد است، اشارت دارند. آقاي لنديس مي گويد "تظاهر كنندگان در ابتدا سعي داشتند پيام آنها غير فرقه اي باشد. ولي وقتي همه چيز به خشونت گراييد، جنبه هاي فرقه اي نمايان شد."
ولي اين راهبرد مي تواند در دراز مدت نتيجه معكوس داشته باشد زيرا چنين راهكارهايي قبلا موجب بروز تنش بين ايران و ديگر كشورها در منطقه شده است.
جوست هيلترمن ، معاون "گروه بحران بين الملل" براي خاورميانه مي گويد استفاده از تنش هاي هويتي براي خاموش كردن اصلاحات مي تواند قيام هاي مردمي را فقط به تأخير بياندازد و آنها را شعله ور سازد.
آقاي هيلترمن مي گويد: "اين وقتي است كه مناقشات نژادي، مناقشات فرقه اي و يا هر نوع مناقشه ي مبتني بر هويت در كار باشد. اين مناقشات به جنگ هاي داخلي منجر مي شوند. و اين بازي كردن با آتش است."