آگاه
کد خبر: ۶۸۴۲۵

اسدالله بادامچیان در گفتگو با «فرارو»:

آزادی نباید به جای خدا بنشیند/ کسی که برای رضا خدا کار می‌کند دلیلی برای دعوا ندارد

آزادی نباید به جای خدا بنشیند/ کسی که برای رضا خدا کار می‌کند دلیلی برای دعوا ندارد


فرارو- اسدالله بادامچیان گفتمان اصولگرایی را گفتمان حاکم بر انقلاب اسلامی می داند، انقلابی که در امتداد نهضت انبیاء شکل گرفته و با مدلهای مشابه غربی متفاوت است. وی با هدفمند خواندن انقلاب، اسلامی نمودن کشورهای منطقه و آشنا نمودن سایر کشورهای جهان را با ارزشهای انقلاب اسلامی، دو هدف اصلی این گفتمان می داند که امام خمینی پیش از پیروزی انقلاب تدوین نموده بودند. اهدافی که رسیدن بدان، مقدمه ظهور قائم مُنتَظر خواهد بود. بادامچیان در ارزیابی از شرایط فعلی کشور، نشاندن «غیر» به جای خدا و تابعیت از منافع شخصی و دنیوی را عامل اصلی مشکلات موجود می داند.

فرارو: در دهه چهارم انقلاب گفتمان اصولگرایی واجد چه ویژگی‌هایی است؟ و در مسیر تکوین و تحول خود، اکنون در کدام نقطه قرار دارد؟ آیا این گفتمان قادر به بازسازی خود طبق نیازهای جدید هست؟

بادامچیان: بسم الله الرحمن الرحیم، با تبریک دهه مبارک فجر، انقلاب اسلامی همانگونه که در کتاب شناخت انقلاب اسلامی نوشته ام یک پدیده قانونمند و ضابطه مند بر اساس مبانی اسلامی است که در امتداد نهضت انبیاء و ائمه اطهار علیه السلام شکل گرفته و اهداف خاص خود را دارد که این اهداف را نمی توان با اهداف سایر انقلابها مثل انقلاب فرانسه یا روسیه مقایسه نمود چون مبنا مبنای انسانی است و در امتداد «الذین یتبعون الرسول النبی الامی» قرار می گیرد. بنابراین این یک حرکت مستمر تاریخی است که از نهضت پیامبر اسلام شروع می شود تا حکومت عدل جهانی با شیوه امامت و امت یعنی نظام امامت و امت، آنهم امام عادل مُنتَظر و امام قائم، نه امامی که غائب باشد، و یک حکومت جهانی که بر مبنای عدل و قسط است یعنی دنیا را پر از عدل و قسط می کند، با وجود اینکه دنیا پر از ظلم و ستم است. این حرکت عظیم یک حرکت هدفمند و برنامه دار است نه حرکتی اتفاقی.

زمانی یک خبرنگار انگلیسی از من پرسید آیا شما از آغاز انقلاب می دانستید که شاه می رود یا اینکه از این مسئله آگاهی نداشتید؟ و بی هدف به حرکت روبه جلو خود ادامه می دادید؟ من گفتم انقلاب ما و رهبری این انقلاب و همچنین یاران و اصحاب امام، از آغاز هدفمند بوده و می دانسته اند که به کجا می رسند. در اواخر سال 1341یا اوایل سال 1342 امام فرمودند که «این حرکت ما سه مرحله دارد، در مرحله اول حدود بیست سال باید تا پیروزی انقلاب صبر کنیم، در این مدت شما (اصحاب امام) باید زندانها بروید، رنجها بکشید، شکنجه شوید، شهید بدهید و تبعید شوید تا انقلاب به ثمر بنشیند.» این بیانگر آن است که حرکت امام هدفمند بوده و می دانستند که این جنبش حدود دو دهه طول می کشد تا به پیروزی برسد.

امام فرمودند «در مرحله دوم انقلاب، ما باید کشورهای اسلامی را (پس از رسیدن به پیروزی در مرحله اول انقلاب) اسلامی کنیم»، که اکنون شما اثرات آن را می بینید. «در مرحله سوم باید دنیا را با اسلام آشنا کنیم، آن گاه به محضر مولایمان امام زمان عرض کنیم که جهان آماده تشریف فرمایی شماست: عجل علی ظهورک». بنابراین می بینیم که این انقلاب یک حرکت هدفمند است که روز به روز در مسیر تکامل در حال پیشروی است و یک موجودیت متوقف نیست بلکه در حال تکوین است و در هر مرحله خود را بازسازی نموده و گفتمانی نو ایجاد می کند و همچنین با توجه به تجربه گذشته مسیر جدید را کامل نموده و به پیش می رود.

گفتمان انقلاب اسلامی پس از پیروزی را بدین طریق می توان تعریف نمود که در دهه اول گرفتار جنگ بودیم، دهه دوم و سوم دهه سازندگی پس از جنگ است و دهه چهارم، دهه پیشرفت و توسعه برمبنای عدالت است که مقام معظم رهبری هم بدان اشاره کرده اند. در این مرحله گفتمان ما گفتمان نویی است که از دیروز تجربه می آموزد، امروز را مدیریت می کند و فردا را برنامه ریزی می کند.

فرارو: با توجه به سخنان رهبری، که شما نیز بدان اشاره کردید و نیازهای جدید جنبش‌های اخیر در منطقه به‌ویژه در جهان عرب، که به دنبال الگویی هستند که هم ارزش‌های اسلامی در آن مستتر باشد، هم کارآمد و عقلانی باشد و هم روبه سوی پیشرفت داشته باشد، فکر می کنید روند جاری اداره امور کشور تا چه حد به سخنان رهبری نزدیک است و تا چه حد قادر به ارائه چنین الگویی برای کشورهای منطقه و ملتهای به پاخواسته منطقه هستیم؟

بادامچیان:
روند حاکم بر کشور ما به دو بخش قابل تقسیم است یکی روند اصلی انقلاب است که این روند تاکنون راه خودش را به صورت استوار پیموده است و یک روند، روند جریانات عادی کشور است که همین موضوعات روزمره کشور و مجلس را شامل می‌شود، از مجلس اول تا مجلس هشتم و رابطه جریان‌های اصولگرا و اصلاح طلب و این چیزها...

آن روند اصلی که خط اصیل انقلاب است مسیر خود را طی کرده، چه آن زمان که آقای بازرگان نخست وزیر بودند چه زمانی که آقای هاشمی یا خاتمی یا احمدی نژاد رئیس جمهور بوده اند. این حرکت در مسیر خود روز به روز اوج می گرفته و گفتمان اش در حال تکامل و پیشرفت بوده است و تاثیر خود را بر تحولات منطقه ای و جهانی هم داشته و در آینده تاثیر بیشتری نیز خواهد داشت.

اما مسائل جاری مربوط به مجلس و دولت و قوه قضائیه و...، موج‌های روی دریاست. اقیانوس انقلاب ما همراه با حرکتهای اصیل و اساسی اش به راه خود ادامه می دهد. انقلاب، فراتر از این موج‌های جاری راه خود را می رود کما اینکه در دوره خاتمی علیرغم برخی اختلاف نظرها، مثلا در مسئله هسته ای، خواست اصیل انقلاب اعمال می شد. این به معنای انکار این امواج روبنایی نیست، بلکه این امواج لازمه حیات جامعه است.

فرارو: برای حرکت به سوی پیشرفت، علاوه بر ترسیم الگوها و آرمان‌ها باید وضع موجود نیز مورد نقادی قرار گیرد تا حرکت بهتری به سوی آن الگوها و آرمان‌ها داشته باشیم. به زعم برخی نخبگان اصولگرا، اخلاق اسلامی و کارآمدی در شرایط فعلی اداره کشور در حال کمرنگ شدن است، به همین دلیل، محور الگوی بومی پیشرفت و توسعه مدنظر رهبری باید به این دو اصل اخلاق اسلامی و احیاء کارآمدی در اداره امور کشور توجه داشته باشد، نظر شما در این خصوص چیست؟

بادامچیان:
به نظر من، نقد و ارزیابی مستمر باید با هم وجود داشته باشد. نقد، نقاط ضعف را می بیند. ارزیابی اما علاوه بر نقاط ضعف، نقاط قوت را نیز می بیند. در حال حاضر شاهدیم که نقدها به صورتی مطرح می شود که گاهی از حریمهای وضع شده نیز فراتر می رود. بنابراین ارزیابی که همان نقد سازنده است باید مطرح شود.

البته در این 32 سال طبق قوانین جهان هستی ما هم نقص داشته ایم، ضعف داشته ایم و حتی در برخی جاها شکست خورده ایم اما در همان حال دوباره تلاش کرده، پیروز شده ایم و پیشرفت کردوایم و این، در سرشت جهان هستی است فلذا نقد و انتقاد و ارزیابی همیشه بوده، هست و خواهد بود. منتها باید توجه داشت که نقدها تخریبی است یا سازنده، هیچ کس مانع نقد سازنده نیست.

فرارو: پس از صحبت در خصوص بایسته های گفتمان اصولگرایی، اکنون نظر شما درباره نبایدها و خطوط قرمز گفتمان اصولگرایی در دهه چهارم انقلاب چیست؟

بادامچیان:
در مورد این مسئله که در حقیقت همان آفات انقلاب است، در وهله نخست و مهمترین آفت، آن است که انسان از محور اصلی که خداخواهی است خارج شود. یعنی نوعی شرک پنهان که در آن ارزشهای مادی جای ارزشهای خدایی را می گیرد. به عنوان مثال مفهوم «آزادی»، که البته در اسلام بیش‌تر و قوی‌تر از دموکراسی های غربی بدان پرداخته شده، اگر این مفهوم جای خدا بنشیند یعنی مثل دوران مشروطه عده ای بگویند ما جان می دهیم برای آزادی و همه فدایی آزادی هستیم.

این یعنی نشاندن غیر به جای خدا، این مسئله ممکن است نه عامدانه که حتی ناخودآگاه صورت گیرد. یا مثلا در زمان پیامبر شرایط به گونه ای پیش رفت که مهاجر و انصار بودن، بهانه ای شده بود برای قدرت خواهی و امتیاز خواهی، که در سقیفه و پس از رحلت پیامبر بر این اساس، برخی مهاجرین و انصار خواهان در دست گرفتن حکومت بودند. این نوع سهم خواهی و امتیاز خواهی که با عَلَم کردن برخی ارزشها انجام می شود همان خط قرمزها و همان نبایدهاست.

مسئله دیگر، تفرقه در مقابل وحدت است، کسی که برای رضای خدا کار می کند دلیل ندارد با دیگران دعوا کند، همه این اختلافات و درگیریها بر اساس محوریت منیّت انسان است، برخی می خواهند منافع خود را حفظ کنند و بعد تخاصم پیش می آید. اما وقتی هدف، کار برای خدا باشد اختلاف موضوعیت پیدا نمی کند چرا که افراد چیزی برای خود نمی خواهند. مهمترین مسئله ای که اکنون وجود دارد این است که عده ای می خواهند با نام اسلام و با چنین پوششی به سهم خواهی از قدرت بپردازند.

چیزی که در سریال مختارنامه هم می توان مشاهده نمود: عبدالله بن زبیر می خواهد خلیفه باشد، عبدالملک مروان هم می خواهد خلیفه باشد، فرزندان زید ابن الحسن هم می خواهند خلیفه باشند، ابن حریث هم در صدد است تا فرماندار کوفه گردد و عمرسعد و شمر هم به دنبال منافع خود هستند، این خطر و خط قرمز است. وقتی انسان برای خدا کار می کند نباید سهم خواهی از قدرت قبله گاه او شود.

فرارو: به نظر شما در مجموع، طی چند دهه اخیر و با توجه به آنچه که در واقع رخ داده، کشور ما توانسته یک الگوی کارآمد از حاکمیت دین در زندگی و سیاست ارائه کند، به نحوی که بتواند الگوی مردم در منطقه باشد؟

بادامچیان:
در بخش عملی باید دید که در طول سه دهه، چه میزان می توان پیشرفت داشت؟ آرمانهای بسیاری هست که انسان می خواهد به انجام رساند، اما این امر به سادگی ممکن نیست. وقتی شما درختی می کارید باید سالها در پای آن صبر کنید تا به ثمر برسد. بنابراین به ثمر نشستن آرمانهای انقلاب زمان می برد.

در بخش نظری، ترسیم الگو در قانون اساسی و همچنین در سخنان امام و رهبری وجود دارد و در برنامه های چند دهه اخیر ما نیز هست. در خصوص به نتیجه رسیدن این الگو چنانکه در حرکت مردمی اخیر در مصر می بینید، همه اقشار در زیر فریاد الله اکبر جمع اند و نماز جمعه برگزار می کنند و برای شهدا مراسم بزرگداشت برگزار می کنند که اینها همه الگوی انقلاب ماست. بنابراین می شود برای حرکات انقلابی الگو ارائه کرد و این به شیعه و سنی بودن بستگی ندارد، همچنین درخصوص الگوی حکومت، می توان از نظام جمهوری اسلامی بر محور ولی فقیه عادل استفاده کرد. به جای لیبرال دموکراسی های کاپیتالیستی و سوسیال دموکراسی ها می توان الگوی جمهوری اسلامی را که مبتنی بر ولایت یک شخص دانشمند، و مهربان با مردم بوده و رابطه مردم با او ولایی است، ارائه کرد که خودش یک الگوی حکومتی است.

ارسال نظرات
خط داغ