پیامدهای انقلاب مردمی تونس در جهان عرب
مردم بسياري از كشورهاي عربي از سرنگوني حكومت «زين العابدين بن علي»، رئيسجمهوري تونس ابراز خوشحالي كرده و تظاهراتهايي را در حمايت از مردم اين كشور برگزاركردند؛ آنها اميدوارند اين رويداد در كشور آنان كه از نبود آزاديهاي مدني و سركوب شديد رنج ميبرند، نيز رخ دهد.
كارشناسان سياسي بر اين باورند كه انقلاب مردمي تونس براي بسياري از ملتهاي عرب و از جمله مصر كه بهدنبال تغيير و اصلاحات هستند، تبديل به الگو شده است. اين كارشناسان به رژيم حاكم بر مصر هشدار دادند كه از وضعيت تونس درس عبرت بگيرد و اقدام به تشكيل دولت وحدت ملي و گشودن باب گفتوگو با مخالفان كند.
بهدنبال فرار بن علي از كشور و پناه بردنش به عربستانسعودي، دهها تن از مصريها در مقابل سفارت تونس در قاهره دست به تظاهرات زدند. تظاهركنندگان مصري ضمن حمايت از مردم تونس و ابراز خوشحالي از سرنگوني حكومت بن علي شعارهايي را عليه «حسني مبارك»، رئيسجمهوري مصر سر دادند و خواستار سرنگوني وي همانند بن علي شدند.
الجزيره مي نويسد: «رهبران عرب با نگراني شديد حوادث تونس كه جوانان، زين العابدين بن علي، مرد قدرتمند اين كشور را مجبور به فرار كردند، پيگيري ميكنند.»
برخي از كارشناسان بر اين باورند كه از آنجايي كه شرايط بسياري از كشورهاي عربي يكسان است و نظامهاي حاكم بر آنها نظامهاي ديكتاتور هستند، ميتوان انتظار داشت حوادث اروپاي شرقي كمونيست كه در سال 1989 در اين كشورها بهوقوع پيوست در كشورهاي عربي نيز رخ دهد.
افزايش ميزان بيكاري، بيشتر شدن قشر جوان، بالا رفتن تورم، افزايش شكاف ميان فقرا و ثروتمندان در كشورهاي عربي عواملي است كه نگرانيهاي شديدي را برانگيخته است.
فرار رئيسجمهوري تونس بهنوعي باعث از بين رفتن ترس در ملتهاي عربي نيز شده است كه از سركوب شديد و نبود آزاديهاي مدني رنج ميبرند. كشور الجزاير اخيرا شاهد تظاهرات گسترده مردمي در اعتراض به گراني كالاهاي اساسي و مواد سوختي بود؛ تظاهراتي كه با عقبنشيني دولت از تصميم خود بهطور موقت آرام شده است.
از سوي ديگر ليبي ،مغرب و اردن نيز گامهايي را براي كاهش قيمتها برداشتهاند. در اردن هنوز مردم دست از تظاهرات نكشيده و روز جمعه هزاران اردني در پايتخت و ديگر شهرهاي اين كشور دست به تظاهرات زدند و خواستار سقوط دولت «سمير الرفاعي»، نخستوزير اين كشور شدند. در اين تظاهرات سنديكاهاي حرفهاي ،احزاب چپگرا و مردمي كه از فقر و بيكاري رنج ميبرند، شركت كردند. اين در حالي است كه صندوق بين المللي پول اعلام كرد كه ميزان بيكاري در منطقه عربي افزايش خواهد يافت و اين منطقه نياز به ايجاد 100 ميليون فرصت شغلي تا سال 2020 دارد.
در همين حال، روزنامه «القدس العربي» نيز نوشت: «دهها تن از مخالفان دولت در يمن دست به تظاهرات زدند و ضمن استقبال از سرنگوني دولت بن علي خواستار پايان مشابهي براي نظام حاكم بر كشورشان شدند. تظاهركنندگان همچنين ضمن حركت به سمت سفارت فرانسه در صنعا از دولت فرانسه خواستند ملت تونس (مستعمره سابق فرانسه) را بهحال خود بگذارد تا خودش حكومتش را انتخاب كند.»
انقلاب مردمي تونس در اينترنت نيز بهطور گسترده خود را نشان داده است؛ بسياري از كاربران عرب سايت «فيسبوك» عكسهاي خود را عوض كرده و بهجاي آن عكس محمد بوعزيزي، جواني كه خود را چهار هفته پيش آتش زد و جرقه انقلاب مردمي تونس را روشن كرد، گذاشتند. تحليلگران بر اين باورند كه اينترنت ميتواند درخواستهاي مردمي را تبديل به تبليغات گسترده سياسي كند و مردم را به خيابانها بكشاند. اكنون بايد منتظر ماند و ديد بعد از تونس نوبت كدام كشور است كه اجراي دموكراسي را به آرامي تجربه كند.