پنج نکتهای که سرمایه گذاران در سال جاری آموخته اند
بازارهای سهام تبدیل به چوپان دروغگو شده اند بدبینی آنان تحقق نیافت
از آغاز سال ۲۰۲۲ میلادی متوسط نرخ بهره مبتنی بر شاخصی از پرخطرترین بدهی شرکتهای آمریکایی از ۴.۴ درصد به ۸.۱ درصد افزایش یافته است. با این وجود، تعداد اندکی با شکست مواجه شده اند. نرخ نکول برای وام گیرندگان با بازده بالا در طول ۱۲ ماه گذشته تنها در حدود ۳ درصد افزایش یافته که میزانی بسیار کمتر از برهههای زمانی استرس پیشین بوده است.
فرارو- "پل آنتونی ساموئلسون" اقتصاددان و نخستین آمریکایی برنده نوبل اقتصاد در سال ۱۹۷۰ میلادی زمانی به کنایه گفته بود که بازارهای سهام ۹ مورد از پنج رکود اخیر را پیش بینی کرده اند. امروز نیز بازارهای سهام دوباره متهم به چوپان دروغگو بودن شده اند. بدبینی در سال ۲۰۲۲ میلادی با کاهش قیمت دارایی ها، زوزه کشیدن مصرف کنندگان و رکود اقتصادی اجتناب ناپذیر به نظر میرسید و این اوضاع بر بازارهای معاملات در سراسر جهان سایه افکنده بود.
به گزارش فرارو به نقل از اکونومیست، با این وجود، تاکنون آلمان تنها اقتصاد بزرگی است که واقعا چنین اقتصادی را تجربه کرده و در عین حال اقتصاد ملایمی را تجربه کرده است. در تعداد زیادی از کشورها اکنون تصور یک "فرود نرم" آسانتر است، شرایطی که در آن بانکهای مرکزی موفق به فرونشاندن تورم بدون مهار رشد میشوند. براین اساس بازارها ماههای متمادی را در حالت در مهمانی بودن سپری کردند. با در نظر گرفتن آرامش تابستان به عنوان فرصتی برای بازتاب سالی که تاکنون سپری شده، به برخی از نکاتی که سرمایه گذاران از سال جاری آموخته اند خواهیم پرداخت:
۱-فدرال رزرو جدی بود
انتظارات نرخ بهره سال را در وضعیت عجیبی آغاز کرد. فدرال رزرو ۹ ماه گذشته را صرف تشدید سیاستگذاریهای پولی خود با سریعترین سرعت از دهه ۱۹۸۰ میلادی به این سو کرده بود. با این وجود، سرمایه گذاران سرسختانه نسبت به تجاوزگری بانک مرکزی متقاعد نشدند. در آغاز سال ۲۰۲۳ میلادی قیمتهای بازار نشان میداد که نرخها در نیمه نخست سال به زیر ۵ درصد میرسد و سپس فدرال رزرو شروع به کاهش نرخ میکند.
در مقابل، مقامهای بانک مرکزی فکر میکردند که نرخها سال را بالای ۵ درصد به پایان خواهند رساند و تا سال ۲۰۲۴ کاهش نخواهند یافت. در نهایت مقامهای بانک مرکزی پیروز شدند. با ادامه افزایش نرخها حتی در طول یک بحران کوچک بانکی در نهایت فدرال رزرو سرمایه گذاران را متقاعد کرد که در مورد مهار تورم جدی است. بازار اکنون انتظار دارد که نرخ بنچمارک (نرخ معیار) فدرال رزرو سال را در نرخ ۵.۴ درصد تنها اندکی کمتر از میانگین پیش بینی شده توسط بانک مرکزی به پایان برساند. این یک پیروزی بزرگ برای بانک مرکزی است که واکنش پیشین اش به افزایش قیمتها اعتبار آن را تخریب کرده بود.
۲- با این وجود، وام گیرندگان عمدتا در حال تحمل طوفان هستند
در طول سالهای ارزان قیمت چشمانداز هزینههای وام گیری به شدت بالاتر گاهی شبیه آدم برفیهای نفرت انگیز به نظر میرسید: وحشتناک، اما باور کردن اش سخت بود. بنابراین، ورود آدم برفی یک شگفتی مضاعف بوده است. ثابت شده که نرخ بهره بالاتر بسیار واقعی است، اما نه چندان ترسناک.
از آغاز سال ۲۰۲۲ میلادی متوسط نرخ بهره مبتنی بر شاخصی از پرخطرترین بدهی شرکتهای آمریکایی از ۴.۴ درصد به ۸.۱ درصد افزایش یافته است. با این وجود، تعداد اندکی با شکست مواجه شده اند. نرخ نکول (اعلام عدم توانایی در بازپرداخت بدهی) برای وام گیرندگان با بازده بالا در طول ۱۲ ماه گذشته تنها در حدود ۳ درصد افزایش یافته که میزانی بسیار کمتر از برهههای زمانی استرس پیشین بوده است. برای مثال، پس از بحران مالی جهانی در فاصله سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ میلادی نرخ نکول به بالای ۱۴ درصد رسید.
این وضعیت ممکن است صرفا بدان معنا باشد که بدترین وضعیت هنوز در راه است. بسیاری از شرکتها هنوز در حال کاهش حائلهای نقدی ساخته شده در طول پاندمی کووید هستند و به بدهیهای ارزان قیمتی که پیش از آغاز افزایش نرخها تثبیت شده تکیه میکنند. با این وجود، جایی برای امیدواری وجود دارد. نسبتهای پوشش بهره برای وام گیرندگان ناخواسته که سود را با هزینههای بهره مقایسه میکنند نزدیک به سالمترین سطح خود در ۲۰ سال گذشته است. افزایش نرخها ممکن است زندگی وام گیرندگان را دشوارتر کند، اما وضعیت را برای شان خطرناک نساخته است .
۳- هر شکست بانکی به معنای بازگشت به سال ۲۰۰۸ نیست
در هفتههای وحشت زده پس از وضعیت انفجاری بانک سیلیکون ولی به عنوان یک وام دهنده متوسط امریکایی در تاریخ ۱۰ مارس شرایط وحشتناک به نظر میرسید. سقوط بانکهای منطقهای دیگر از جمله فرست ریپابلیک بانک و سیگنچر بانک ظاهرا با سرایت جهانی همراه شد. کردیت سوئیس یک بانک سرمایه گذاری ۱۶۷ ساله سوئیسی مجبور به ازدواج با یو بی اس رقیب دیرینه خود شد. در یک نقطه به نظر میرسید که دویچه بانک یک وام دهنده آلمانی نیز در حال فروپاشی است. خوشبختانه از بروز یک بحران مالی تمام عیار جلوگیری به عمل آمد.
از زمان سقوط بانک فرست ریپابلیک در اول ماه مه هیچ بانک دیگری سقوط نکرده است. ظرف مدت چند هفته از خسارت وارده بر بازارهای سهام کاهش شد اگرچه شاخص سهام بانک KBW آمریکا هنوز حدود ۲۰ درصد از آغاز مارس کاهش یافته است. ترس از بروز بحران اعتباری طولانی مدت محقق نشده است. با این وجود، این نتیجه خوشحال کننده به دور از هزینه نبود. از ورشکستگی بانکهای آمریکا با بسته کمکی گسترده از سوی فدرال رزرو جلوگیری به عمل آمد.
چنین بانکهایی تشویق میشوند که ریسک پذیری بی ملاحظهای را انجام دهند با این فرض که بانک مرکزی در صورت ارتکاب اشتباه خطای آنان را اصلاح خواهد کرد. تصاحب اجباری کردیت سوئیس طرح "قطعنامه" را که به سختی طراحی شده بود که جزئیات نحوه برخورد قانونگذاران با یک بانک در حال ورشکستگی را شرح میداد دور زد. یکی از قدیمیترین مشکلات در امور مالی هنوز فاقد یک راه حل پذیرفته شده است.
۴- سرمایه گذاران سهام دوباره روی فناوری بزرگ شرط بندی میکنند
سال گذشته برای سرمایهگذاران غولهای فناوری آمریکا زمان فروتنی بود. شرکتها در سال ۲۰۲۲ میلادی به شکل مثبتی غیر قابل نفوذ به نظر میرسیدند : صرفا پنج شرکت (آلفابت، آمازون، اپل، مایکروسافت و تسلا) تقریبا یک چهارم ارزش شاخص "اس اند پی ۵۰۰"* را تشکیل میدادند با این وجود، افزایش نرخ بهره آنان را دچار مشکل ساخت. در طول سال ۲۰۲۲ میلادی ارزش سهام همان پنج شرکت ۳۸ درصد کاهش یافت در حالی که بقیه شاخصها تنها با کاهش ۱۵ درصدی همراه بودند.
اکنون غولها بازگشته اند. به همراه دو بازیگر دیگر یعنی متا و انویدیا "هفت باشکوه" بر بازده بازار سهام آمریکا در نیمه اول سال جاری تسلط یافتند. قیمت سهام آن شرکتها به حدی افزایش یافت که ماه جولای بیش از ۶۰ درصد از ارزش شاخص نزدک ۱۰۰ را به خود اختصاص دادند وضعیتی که باعث شد نزدک وزن خود را کاهش دهد تا از بالا رفتن شاخص جلوگیری کند. این رونق بزرگ فناوری نشاندهنده اشتیاق عظیم سرمایهگذاران برای هوش مصنوعی و باور آنان به این موضوع است که بزرگترین شرکتها بهترین موقعیت را برای سرمایهگذاری بر روی آن حوزه دارند.
۵-منحنی بازده معکوس* به معنای نازل شدن عذاب فوری نیست
افزایش بازار سهام بدان معنی است که اکنون این سرمایه گذاران اوراق قرضه هستند که خود را در حال پیش بینی رکودی میبینند که هنوز فرا نرسیده است. بازده اوراق قرضه با تاریخ بلند مدت معمولا از اوراق با تاریخ کوتاه فراتر میرود که جبران ریسک بیش تری است که وام دهندگان بلند مدت با آن مواجه هستند. با این وجود، از اکتبر گذشته به این سو منحنی بازده "معکوس" شده است: نرخهای کوتاه مدت بالاتر از نرخهای بلند مدت بوده است. این مطمئنترین سیگنال بازارهای مالی نسبت به وقوع رکود قریب الوقوع است.
باور غالب تقریبا مبتنی بر این فرض بوده است: اگر نرخهای کوتاه مدت بالا هستند احتمالا به این دلیل است که فدرال رزرو سیاستگذاریهای پولی را دشوارتر ساخته تا نرخ تورم را مهار کند و اگر نرخهای بلند مدت پایین باشند نشان میدهد که فدرال رزرو در نهایت موفق خواهد شد و رکودی را ایجاد میکند که آن را ملزم به کاهش نرخ بهره در آیندهای دورتر میسازد. این وارونگی (که با تفاوت بین بازدهی ده ساله و سه ماهه خزانه داری اندازه گیری میشود) تنها هشت بار در پنج دهه گذشته رخ داده است. هر موقعیتی با رکود همراه بود. مطمئنا زمانی که آخرین وارونگی در ماه اکتبر آغاز شد شاخص اس اند پی ۵۰۰ به پایینترین سطح خود در سال رسید.
با این وجود، از آن زمان به این سو ظاهرا اقتصاد و بازار سهام هر دو گرانش را به چالش کشیدند. پیش از آن که تورم به اندازهای کافی کاهش یابد که فدرال رزرو شروع به کاهش نرخ کند ممکن است چیز دیگری شکسته شود. با این وجود، این احتمال نیز وجود دارد که یک نشانگر به ظاهر بی خطر کار اشتباهی انجام دهد. در یک سال غافلگیری سال جاری سالی بهتر از آن چه تصور میشد بوده است.
*اس اند پی ۵۰۰ فهرستی از ۵۰۰ سهام برتر در بازار بورس سهام نیویورک و نزدک است.
* منحنی بازده معکوس وضعیتی در فضای نرخ بهره است که در آن ابزار بدهی بلند مدت (برای مثال، اوراق قرضه دولتی یا اسناد خزانه) بازدهی کمتر از ابزار کوتاه مدت دارد.