آگاه
کد خبر: ۶۱۲۰

نظر دو کارشناس برجسته‌ی ایرانی درباره‌ی سخنان طالبانی

نظر دو کارشناس برجسته‌ی ایرانی درباره‌ی سخنان طالبانی

یوسف مولایی کارشناس حقوق بین الملل درباره اظهارات اخیر جلال طالبانی معتقد است که این بحث را صرفا در حوزه سیاسی باید ارزیابی کرد؛ چون اساسا این اظهارات فاقد مبنای حقوقی و وجاهت بین المللی است.

علی بیگدلی کارشناس روابط بین الملل نیز اظهارات طالبانی را در راستای تغییر مسیر سیاست دولت عراق و گام برداشتن در مسیر آمریکا در منطقه می داند.

جلال طالباني، رئيس جمهور عراق روز دوشنبه در گفتگو با الحیات چاپ لندن گفته بود: «توافقنامه الجزایر، از سوي گروه‌هاي مخالف دولت سابق عراق كه اكنون خود حاكم اين كشور هستند، لغو شده دانسته مي‌شود.»

به گفته ی وي "اين توافقنامه قبلا بين صدام و شاه ايران امضا شده بود و نه بين عراق و ايران"!

طالباني با تاكيد بر اينكه خواهان روابط خوب با تهران است، گفت: «ما خواهان روابط خوب با تهران هستيم، اما توافقنامه الجزاير را نمي‌پذيريم.»

در ماه مارس سال 1975، پيرو مذاكرات انجام گرفته در جلسه عمومي سازمان كشورهاي صادركننده نفت (OPEC) در پايتخت الجزاير، ايران و عراق با ميانجيگري رئيس‌جمهوري وقت الجزاير، هواري بومدين، بر سر مذاكره درباره ی مرزها و حقوق آبي و دريانوردي به توافق رسيدند.

در اين جلسه، محمدرضا پهلوي (شاه سابق ايران) و صدام حسين طي دو ملاقات و گفت‌وگوي طولاني در حضور بومدين به راه‌حل نهايي رسيدند.

براساس اعلاميه ای که از سوی طرفين صادر شد، مقرر گردید دو کشور مرزهاي آبي خود را براساس خط تالوگ (خط فرضي كه از عميق‌ترين قسمت قابل كشتيراني بستر رودخانه عبور مي‌كند) تعيين كنند و در مرزها نيز كنترل دقيق و موثري به‌منظور رفع هرگونه نفوذي كه جنبه خرابكارانه داشته باشد، اعمال نمایند.

با هدف اجراي اين اعلاميه ،وزراي خارجه ايران، عراق و الجزاير از ماه مارس 1975 به ترتيب در تهران، بغداد و الجزاير و مجددا بغداد گردهم آمدند. نتيجه اين چهار نشست امضاي عهدنامه مربوط به مرز مشترك و حسن همجواري ميان ايران و عراق ، معروف به "پيمان الجزيره " بود كه در 13 ژوئن سال 1975 صادر شد.

این قرار داد یک بار یک طرفه از سوی دولت عراق لغو شده بود و صدام حسین با حضور در مقابل دوربین ها ی خبری ضمن پاره کردن این قرارداد رسما جنگ علیه ایران را آغاز کرد.

پس از گذشت حدود پنج سال از سقوط دولت صدام‌حسين در عراق، روز دوشنبه، جلال طالباني، رئيس‌جمهوري عراق بار دیگر اعلام كرد كه بغداد توافقنامه الجزاير با ايران را لغوشده مي‌داند.

یوسف مولایی کارشناس حقوق بین الملل به خبرنگار فرارو گفت: «قراردادهای دوجانبه مثل همین قرارداد 1975 الجزایر جزو اسناد بین المللی است که معطوف به تعیین محدوده حاکمیت دولت ها می شود و آنها را به هیچ وجه نمی شود یک طرفه نه اصلاح کرد، نه تغییر داد و نه لغو کرد.»

وی افزود: «به لحاظ حقوقی اظهارات آقای طالبانی فاقد هر نوع اعتبار و استحکام است؛ چون به لحاظ حقوقی مسئله کاملا مشخص است. حالا بحثی که باقی می ماند این است که چرا در چنین شرایطی این موضوع مطرح شده است؛ موضوعی که به هر حال به استحکام مناسبات ایران و عراق کمکی نمی کند.»

مولایی تاکید کرد: « این بحث را صرفا در حوزه سیاسی باید ارزیابی کرد؛ چون اساسا این اظهارات مبنای حقوقی و وجاهت بین المللی ندارند.»

مولایی افزود: «در نخستین اقدام، ایران باید اعتراض رسمی خود را به دولت عراق ابلاغ کند و سپس موضوع را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع دهد؛ زیرا اظهارات طالبانی صلح و امنیت بین المللی را تهدید می کند.»

وی تصریح کرد: «این موضوع در حال حاضر صرفا در حوزه دیپلماتیک باید مورد بررسی قرار گیرد؛ چون عملا تعرضی از سوی عراق به ایران صورت نگرفته است.»

این کارشناس حقوق بین الملل افزود: «به نظر می رسد در این مقطع زمانی، اظهارات آقای طالبانی را باید در مسیر جلب رضایت و اعتماد قدرت های فرامنطقه ای تحلیل کرد.»

به اعتقاد علی بیگدلی استاد دانشگاه و کارشناس روابط بین الملل، "عراق می خواهد مسیر خود را از ایران جدا کند. حضور عراق و سوریه در کنفرانس آناپولیس مقداری موضع منطقه ای ما را تضعیف کرد و ما را در فشار قرار داد و این ترفندی است که آمریکایی ها آن را دنبال می کنند، تا هر روز ما را در فشار بیشتری قرار دهند. بنابر این، اظهارات طالبانی سیاسی است چون عراق در خط آمریکا در منطقه (یعنی منزوی ساختن ایران ) پیش می رود.»

بیگدلی به خبرنگار فرارو می گوید: «این سخن رئیس جمهور عراق را از دو دیدگاه می توان بررسی کرد. یکی این که رویکرد و سیاست منطقه ای ایران بسیار ضعیف بوده و دیگر این که فشار آمریکا به مقامات عراقی آن قدر بالا گرفته که طالبانی را آماده ی بیان چنین مطالبی کرده است.»

این کارشناس روابط بین الملل پیشنهاد می کند که "ما باید شدیدا به این موضوع عکس العمل نشان بدهیم و وزارت خارجه ما حتی باید تهدید کند که ما تمام روابط خودمان را با عراق قطع خواهیم کرد؛ چون اگر در قرارداد 1975 کوتاه بیایم، فردا هم باید در قضیه جزایر سه گانه عقب نشینی کنیم. بنابر این تا تهدید قطع رابطه با عراق باید پیش برویم و طالبانی را وادار به عذر خواهی از مردم ایران کنیم.»

ارسال نظرات
خط داغ