حشمتالله فلاحتپیشه در گفتگو با فرارو:
آمریکا فقط قطعنامه میخواهد، با هر محتوای تحریمی!
فرارو- فاصله گرفتن سیاست خارجی ایران از روسیه چه معنایی میتواند داشته باشد؟ فلاحتپیشه معتقد است روسیه هیچگاه شریک مطمئنی برای ایران نبوده و نزدیکی مقطعی این کشور به ایران نیز ناشی از سیاستهای جهانی آمریکای دوران بوش بوده است. وی میگوید روسیه و چین تنها در صورتی میتوانند مدعی حمایت از منافع ایران باشند که مانع از تصویب قطعنامه شوند، زیرا برای آمریکا فقط نفس تصویب قطعنامه مهم است، نه محتوای تحریمهای آن.
حشمتالله فلاحتپیشه در خصوص تغییر رفتار روسیه در قبال ایران به خبرنگار فرارو گفت: «نمیتوان موضع روسیه را به عنوان فاصله ارزیابی کرد. روسها هیچگاه شریک مطمئنی برای جمهوری اسلامی ایران نبوده اند. روابط منطقهای روسیه و آمریکا، متاثر از روابط جهانی آنهاست. در زمان بوش به خاطر یکجانبهگرایی و باز کردن زخمهای دوران جنگ سرد از سوی آمریکا، امکان این همگرایی در روابط منطقهای بین روسیه و آمریکا را از بین برده بود.»
عضو کمیسیون امنیت ملی ادامه داد: «همین مسئله بوش را در 1.5 سال پایانی حکومتش برای شکلدهی یک سیاست منسجم علیه ایران ناکام گذاشته بود. ولی اوباما، با در پیش گرفتن تعریف کلینتون از دنیای پس از جنگ سرد، که سیاستهای آن دوران را به حالت تعلیق درآورد تا امکان همگرایی را در مسائل منطقهای در مباحثی همچون ایران و افغانستان پدید بیاورد.»
وی افزود: «آمریکاییها در طی این مدت سعی کرده اند تا نسبت به حوادث جمهوریهای اطراف روسیه و استقلالطلبیهای داخل این کشور خود را بیتفاوت نشان دهند تا بتوانند از سکوت روسیه در قبال مسائل ایران بهره ببرند. اتفاقی که در بین ایران و روسیه رخ داده، بخشی از این نظم جدید است.»
فلاحتپیشه نظم جدید را بیش از آن که محصول یک راهبرد بداند، محصول یک سیاست دانست و گفت: «راهبرد چیزی است که مستقر شود و در طی چند سال سیاستها بر اساس آن شکل بگیرد، اما سیاست نوعی بازی در شرایط خاص است. آن بازی که در حال حاضر اعمال میشود همین نزدیک شدن مواضع روسیه و آمریکا در سطح جهانی برای پایان دادن به فاصلهها در سطح منطقهای است.»
این نماینده مجلس سپس بیان داشت: «البته مسائل دیگری هم در این رابطه صاحبنقش میشود. مثلا روسها به این نتیجه رسیدند که بیاعتمادی تاریخی ایرانیها به روسها منجر به رفتارهایی در ایران شده که از آن جمله مخالفت ایران با واگذاری سوخت به روسیه است، از طرف دیگر هم ایران برای گسترش حوزه 5+1 تلاش میکرد.»
وی اضافه کرد: «روسها مایلند تا انحصار نمایندگی ایران در 5+1 را خود به عهده بگیرند و خود را تنها مدافع منافع ایران در این گروه نشان دهند. روسها میخواهند تنها لابی انحصاری ایران باشند. اما ایران با بیانیه تهران نشان داد که کشورهای دیگر میتوانند به موضوع هستهای ایران وارد شوند، چرا که موضوع هستهای دیگر فقط به ایران مربوط نیست.»
فلاحتپیشه مسئله هستهای ایران را مرتبط به نظمی نوین دانست: «آمریکا میخواهند اساسنامه آژانس و مفاد انپیتی را به نحوی تغییر دهد که یک باشگاه هستهای جدید شکل بگیرد و عدهای از کشورهای دیگر را تحریم کنند و این باعث میشود نگرانیها به ایران محدود نشود. مثلا برزیل یا ترکیه به نوعی خود را در فضای امروز تحریمشده میدانند.»
او با نفی وابستگی راهبردی سیاست خارجی ایران به روسیه بیان داشت: «ما با نوسانات رفتاری روسیه، دچار نوسان نمیشویم. این یک بازی سیاسی است و ما هم در مقابل باید بازی تاکتیکی انجام دهیم. روسها خود میدانند نوع برخوردشان با ایران و تعامل سطح بالای آنها با آمریکا، موجب تضعیف جایگاهشان در دنیای امروز میشود.»
وی سیاست ایران در حال حاضر را حداکثر استفاده از ظرفیتهای بیانیه تهران دانست و گفت: «بیانیه تهران، بیانیهای بود که روی صحبت آن هم با غیرمتعهدها و هم با افکار عمومی دنیا بود. بخش اعظم فضای تبلیغاتی آمریکا که ایران را ناقض امنیت بینالمللی میدانست، با این بیانیه از بین خواهد رفت، به شرطی که دستگاه دیپلماسی ما استفاده کافی را بکند.»
عضو کمیسیون امنیت ملی، در پیشبینی موضع چین گفت: «چین و روسیه، قطعنامههای ضدایرانی را وتو نخواهند کرد. چرا که وتو را تقابل میدانند و آنها در راهبرد خود چنین تقابلی با آمریکا را تعریف نکرده اند.»
وی در باره سعی چین برای تلطیف قطعنامه گفت: «نفس صدور قطعنامه، به معنای باج دادن چین و روسیه به آمریکاییها و عامل منفی بزرگی در روابط آنها با ایران به حساب میآید. مسئله را باید فراتر از این موضع چین و روسیه مبنی بر این که متن قطعنامه رضایتبخش نیست یا قطعنامه از لحاظ محتوایی مناسب نیست، دید.»
فلاحتپیشه در توضیح نظر خویش اظهار داشت: «نگاه آمریکاییها به قطعنامه نگاهی شکلی است. هدف آنها از میان بردن موج خبری مثبتی است که بعد از بیانیه تهران نسبت به ایران شکل گرفته است. لذا نفس همراهی چین و روسیه با قطعنامه، به معنای همراهی با راهبرد مد نظر آمریکاست و بر خلاف مشی دیپلماتیک ایران است. در صورتی چین و روسیه میتوانند مدعی حفاظت از منافع ایران شوند که مانع تصویب قطعنامه شوند؛ قطعنامه با محتوای تعدیل شده از نظر ما همراهی با آمریکاییهاست.»
وی درباره تاثیر رای منفی کشورهای غیردائم مثل ترکیه، برزیل و لبنان به این قطعنامه گفت: «خود اعضای 5+1 میدانند یکی از دلایل ناکامی تحریمهای گذشته، غیرواقعی و ناهمخوان بودن آن با واقعیت رفتاری و جایگاهی ایران بوده است. اگر این قطعنامه بدون اجماع به تصویب برسد، بیش از این اثر تحریم را از میان میبرد. ولی من معتقدم خواسته اصلی ایران از روسیه و چین باید عدم همراهی با صدور قطعنامه باشد.»