فرارو | نشانه‌های بحران در بازار مسکن ایران
ویروس کرونا
چرا «خانه دار شدن» در سال‌های آینده ممکن است سخت‌تر هم بشود؟
آمار‌ها نشان می‌دهند در حالی که میانگین قیمت املاک تجاری از سال ۱۳۹۳ تا کنون حدود ۲.۶ برابر شده، میانگین قیمت مسکن در شهر تهران در همین بازه زمانی حدود ۵.۶ برابر افزایش داشته است. از دیگر سو، طی ۱۰ سال اخیر میانگین قیمت مسکن در شهر تهران ۱۴ برابر شده است، اما در همین بازه زمانی میانگین قیمت املاک تجاری در پایتخت، حدود ۱۰ برابر رشد کرده است.
تاریخ انتشار: ۰۹:۱۸ - ۰۵ آبان ۱۳۹۹

فرارو-  محمد مهدی حاتمی؛ احتمالاً بیشتر ایرانی‌ها هنوز هم فکر می‌کنند که سرمایه گذاری در مسکن هیچ وقت با ضرر همراه نبوده و از این پس هم نخواهد بود. با این همه، تجربه سال‌های اخیر و به ویژه تجربه شوک‌های سنگین ارزی و تورمی در دهه ۱۳۹۰، نشان می‌دهد که در همیشه هم بر یک پاشنه نمی‌چرخد. بازار مسکن ایران حالا به شدت پیچیده‌تر از یک یا دو دهه پیش است و شواهدی هم هستند که نشان می‌دهند اوضاع در این بازار به سمت وخامت بیشتری هم خواهد رفت.

به گزارش فرارو؛ اما وضعیت بازار مسکن در ایران اکنون چگونه است؟ برای بررسی این موضوع، می‌توان از دو زاویه به ماجرا نگاه کرد: نخست اینکه چه تعداد واحد مسکونی مورد نیاز است (سمت تقاضا) و دوم اینکه چه تعداد واحد مسکونی ساخته شده یا می‌شود؟ (سمت عرضه)

چرا ایرانی‌ها دیگر خانه نمی‌خرند؟
در سمت تقاضا، بازار مسکن ایران در دهه‌های اخیر، سالانه به طور متوسط به ساخت حدود یک میلیون واحد مسکونی جدید نیاز داشته است تا بتواند تقاضای ایجاد شده را پاسخ بدهد. این داده آماری البته کاملاً خام است و عمدتاً بر اساس آمار موارد ازدواج جدید در هر سال در کشور استخراج شده است. به عبارت ساده تر، از آنجا که طی سال‌های اخیر، سالانه به طور متوسط یک میلیون مورد ازدواج جدید در کشور به ثبت رسیده است، نتیجه گیری سنتی سیاستگذاران حوزه مسکن هم این بوده که ایران سالانه به یک میلیون واحد مسکونی جدید نیاز دارد.

این آمار، اما درست باشد یا غلط، ایرانی‌ها در سال‌های اخیر به میزان بسیار کمتری ملک مسکونی خریده اند. به بیان ساده، با وجود تخمین تقاضای سالانه برای یک میلیون واحد مسکونی جدید، طی سال‌های اخیر تقاضا برای خرید واحد‌های مسکونی جدید بسیار پایین‌تر بوده است.

افت چشم گیر تعداد معاملات مسکن در چند سال اخیر و کوچ دسته جمعی بسیاری از شهروندان شهر‌های بزرگ به حاشیه این شهرها، نشان می‌دهد قیمت‌ها در بازار مسکن بسیار بالاتر از توانایی مالی خریداران و مستاجران هستند. به همین دلیل، سمت تقاضا در بازار مسکن با رکودی جدی مواجه شده است.

افت تقاضا البته در شهر‌ها و مناطق شهری مختلف به یک شکل نبوده است، اما در هر حال، مشت می‌تواند نمونه خروار باشد: بر اساس برخی گزارش ها، در اردیبهشت ماه سال جاری حجم معاملات مسکن در مناطق ۲۲ گانه شهر تهران در مقایسه با اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۸ حدود ۸.۸ درصد افت کرده بود و این در حالی بود که افت معاملات در مناطق یک تا ۵ پایتخت، شاهد افتی در حدود ۱۵ درصد بوده است. در مقابل، میزان افت معاملات مسکن در مناطق جنوبی تهران به طور میانگین حدود ۷ درصد بود، حال آنکه در برخی مناطق، معاملات حتی افزایش هم پیدا کرده بودند. این نشان می‌دهند که معاملات مسکن در مناطق مرفه نشین کم شده و در مقابل، در مناطق جنوبی تهران افزایش پیدا کرده است.

کوچ شهروندان تهرانی، اما تنها به سمت جنوب شهر نبوده و شهر‌های اقماری را هم در بر گرفته است. داده‌های آمار‌های مربوط به میزان رشد جمعیت در ۲۰ شهر جدید کشور (شهر‌هایی که در حاشیه کلانشهر‌ها ساخته شده اند) نشان دهنده آن است که جمعیت این شهر‌ها تنها در یک سال اخیر حدود ۹۰ هزار نفر افزایش یافته است.

داده‌های جمعیت شناختی این شهر‌ها نشان می‌دهد که در سال ۱۳۷۵، تنها حدود ۵۸ هزار نفر در این ۲۰ شهر ساکن بوده اند، حال آنکه در پایان سال ۱۳۹۸، جمعیت این شهر‌ها از یک میلیون نفر فراتر رفته و این در حالی است که این کوچ دسته جمعی، معادل ۲.۲ برابر میانگین سالانه جمعیت مهاجر به این شهرها، طی دو دهه اخیر بوده است.

به این ترتیب، به نظر می‌رسد تقاضا برای خرید واحد‌های مسکونی در دل شهر‌ها به شدت کم شده و البته عجیب هم نیست که در شهری همچون تهران که میانگین قیمت هر متر مربع مسکن در آن به حدود ۲۵ میلیون تومان رسیده است، بسیاری حاشیه نشینی را ترجیح بدهند.

بساز و بفروش‌ها هم دیگر نمی‌سازند
وضعیت بازار مسکن در کشور، اما از سمت عرضه هم وخیم است. اگر باز هم وضعیت در تهران را به عنوان مشتی نمونه خروار در نظر بگیریم، آمار‌ها نشان می‌دهند تیراژ ساخت مسکن در پایتخت طی نیمه اول سال ۱۳۹۹ با افت ۱۴ درصدی، به حدود ۲۶ هزار و ۶۴۸ واحد رسیده است. این، اما در حالی است که حداقل نیاز سالانه تهران به واحد‌های مسکونی جدید، دست کم ۴۵ درصد بالاتر است.

در دوره‌های رونق معاملاتی در دهه ۱۳۸۰، ماهانه بیش از ۱۲ هزار واحد مسکونی در تهران خرید و فروش می‌شد و این در حالی است که برآورد می‌شود تهران برای حفظ جمعیت خود و نیاز این جمعیت به مسکن، ماهانه به ساخت حدود ۸ هزار واحد مسکونی جدید نیاز دارد.

مرکز آمار ایران در اوایل مهرماه سال جاری در گزارشی به تشریح وضعیت سرمایه‌گذاری در بازار ساخت و ساز کشور طی یک سال گذشته پرداخت. بر اساس برخی تفاسیر از این گزارش، بازار ساخت و ساز مسکن در کشور، بر اساس نوع سرمایه گذاری به سه دسته عمده طبقه بندی می‌شود: «سرمایه‌گذاری در ساختمان‌های جدید و شروع‌شده»، «سرمایه‌گذاری در ساختمان‌های نیمه‌تمام و تکمیل‌نشده» و «سرمایه‌گذاری در ساختمان‌های تکمیل‌شده».

دنیای اقتصاد، چندی پیش در گزارشی، با اشاره به این موضوع نوشته بود جزئیات اطلاعات آماری این گزارش حاکی از آن است که در میان سه طبقه سرمایه‌گذاری میان انواع پروژه‌های ساختمانی، سرمایه‌گذاری در طبقه میانی گوی سبقت را از دو طبقه دیگر گرفته است. به طوری‌که انجماد گسترده‌ای در حوزه سرمایه‌گذاری در پروژه‌های ساختمانی نیمه تمام رخ داده است. این در حالی است که یکی از موتور‌های جهش قیمت مسکن در حداقل دو فصل اخیر شهر‌های کشور و همچنین یک سال و نیم اخیر در شهر تهران، مربوط به یک عامل درونی بازار مسکن یعنی «کمبود عرضه آپارتمان نوساز» بوده است.

بر این اساس، به نظر می‌رسد بساز و بفروش ها، تحت تاثیر شوک‌های تورمی، الگوی نادرستی را برای سرمایه گذاری در بخش مسکن انتخاب کرده اند. آن‌ها به محض افزایش قیمت و بالا رفتن هیجانات در بازار، تلاش می‌کنند در بخش تکمیل پروژه‌های ساختمانی فعالیت کنند و از ورود به حوزه ساخت و ساز‌های جدید غافل می‌شوند.

به گزارش فرارو، این، اما در حالی است که در مقطع «جهش قیمت»، یک اتفاق مهم در بازار معاملات مسکن از سمت متقاضیان رخ می‌دهد و آن خروج تقاضای مصرفی از بازار است. در نتیجه شرایط مناسبی برای فروش واحد‌های تکمیل شده به دلیل افت قدرت خرید خانوار و دور از دسترس شدن خرید خانه برای آن‌ها وجود ندارد.

بررسی دست کم ۲۳ سال گذشته از وضعیت ورود سرمایه‌ها به بخش‌های مختلف بازار ساخت و ساز این موضوع را تایید می‌کند، به طوری‌که همزمان با بروز جهش قیمت در بازار، قدرت خرید متقاضیان از ناحیه تسهیلات به شدت سقوط می‌کند که منجر به خروج تقاضای مصرفی از بازار می‌شود؛ بنابراین در مقطعی که سازنده‌ها تصور می‌کنند با تکمیل پروژه‌های ساختمانی، می‌توانند به سرعت واحد مسکونی خود را بفروشند، به بن بست معاملاتی برخورد می‌کنند.

حباب مسکن: وقتی هجوم سرمایه ها، رکود مسکن را تشدید می‌کند
مشکل دیگر بازار مسکن در ایران که عمدتاً به دلیل شوک‌های تورمی سال‌های اخیر تشدید هم شده، پیشی گرفتن سرمایه گذاری در بخش مسکن به تقاضای مصرفی در این بخش است. شاخصی که می‌تواند موید این موضوع باشد، عدم افزایش میزان اجاره خانه، به اندازه افزایش قیمت ملک است که اکنون در عمده شهر‌های ایران به نزدیکی سقف متعارف خود رسیده است.

بر اساس نتایج عملیات سنجش حباب مسکن در مراکز استان‌ها که با «نسبت قیمت به اجاره» مورد سنجش قرار می‌گیرد، در ۲۲ استان در سراسر کشور، شاخص مورد اشاره از سقف متعارف خود فراتر رفته و در ۸ استان، هر چند نسبت قیمت به اجاره همچنان پایین‌تر از سقف متعارف (عدد ۲۵) است، اما می‌تواند در صورت افزایش قیمت مسکن، این سقف را پشت سر بگذارد.

بر این اساس، بیشترین نسبت قیمت به اجاره مسکن در شهر‌های اراک، شهرکرد، اردبیل، شیراز، اصفهان و زنجان قابل مشاهده بوده و این در حالی است که نسبت قیمت به اجاره در این شهر‌ها از تهران هم بالاتر است. دلیل این موضوع می‌تواند این باشد که تورم مسکن در شهر تهران طی بهار امسال نسبت به بهار سال گذشته معادل ۴۴ درصد ثبت شده، حال آنکه تورم ملکی در بازار مسکن مراکز استان‌های کشور در همین بازه زمانی بیش از ۷۰ درصد بوده است.

به طور ساده، این آمار‌ها نشان می‌دهند که بسیاری از کسانی که سرمایه‌ای داشته اند، شروع به خرید املاک مسکونی، به ویژه در مراکز استان‌ها کرده اند، حال آنکه برای این خانه ها، مشتری واقعی یا مستاجر واقعی وجود ندارد.

وقتی خانه‌ای می‌خرید، در نهایت یا خودتان باید از آن استفاده کنید، یا اینکه آن را به کسی اجاره دهید. حتی اگر خانه را به قصد فروش در قیمت‌های بالاتر هم خریده باشید، در نهایت کسی باید این خانه را به قصد «مصرف» از شما بخرد. با این همه، ظاهراً جامعه به طور متوسط فقیرتر از آن شده که تقاضایی واقعی برای مسکن داشته باشد.

خبر بد: پایان «عصر مغازه داری» در ایران
موضوع دیگری که بازار مسکن ایران را در نیمه دوم سال ۱۳۹۹ و حتی در سال‌های بعد با تهدید رو به رو می‌کند، بروز رکود سنگین در بخش املاک تجاری و اداری است. بر اساس بررسی‌های قیمتی، طی سال‌های اخیر، متوسط رشد قیمت املاک تجاری و اداری از متوسط رشد قیمت املاک مسکونی پایین‌تر بوده و به این ترتیب، رکود در بخش «اداری» و «تجاری»، حتی از رکود در بخش «مسکونی» هم شدیدتر است.

از دیگر سو، با توجه به اوج گیری قیمت دلار به سطوح بی سابقه، واردات نیز از صرفه افتاده و حالا مغازه‌هایی که عمدتاً در پاساژ‌ها و مال‌ها واقع شده اند و سابق بر این به فروش محصولات عمدتاً وارداتی مشغول بودند، حالا به شدت با کمبود مشتری مواجه شده اند. به این ترتیب، ظاهراً بازار کسب و کار در ایران در حال دریافت یک سیگنال تازه است: مغازه داری دیگر شغل مناسبی نیست.

آمار‌ها نشان می‌دهند در حالی که میانگین قیمت املاک تجاری از سال ۱۳۹۳ تا کنون حدود ۲.۶ برابر شده، میانگین قیمت مسکن در شهر تهران در همین بازه زمانی حدود ۵.۶ برابر افزایش داشته است. از دیگر سو، طی ۱۰ سال اخیر میانگین قیمت مسکن در شهر تهران ۱۴ برابر شده است، اما در همین بازه زمانی میانگین قیمت املاک تجاری در پایتخت، حدود ۱۰ برابر رشد کرده است.

نام
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۸/۱۱
فقط با اعمال مالیات دقیق و اخذ نظریه کارشناسی قیمت گذاری می شود از شر این مشکل نجات یافت
نام
United States
۰۷:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۸
مالیات بگیرید درست میشه
نام
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۲۹ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۷
فاصله شهرقدس تا مرکز تهران فقط بیست دقیقه است.منطقه آزادی قیمت ملک متری ۲۰ میلیون به بالاست در حالیکه در شهرقدس حداکثر متری ده میلیون تومان،ملک سند دار نوساز و به روز،بنده یک میلیارد هزینه کردم و یک ملک صدمتری خریداری کردم و بسیار هم راضی هستم.از مستاجری و تحقیر بنگاهی و موجر راحت شدم.
هیچکس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۶
عزیز جان تا گردن در بحران فرو رفتیم شما تازه نشانه هایی از بحران میبینی ؟ لطفا به چشم پزشک مراجعه نمایید هر چه زودتر
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
بازگشت به دوران چادر نشینی . از وسط شهربناچار رفتم دل کوه باز هم خدا را شکر فکر کنم سال دیگه باید چادر بزنم چون حتی پول پیش در این بیابان با اجاره نهصد تومن هم ندارم
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۳۳
نام
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
راه حل مشکل مسکن در ایران توسعه راه ها و زیر ساخت هاست. ایران کشور بزرگی است . به جای تمرکز در شهر های بزرگ اگر قطار برای اتصال شهر های کوچکتر به شهر های بزرگ وجو داشت که مردم به راحتی رفت و آمد میکردن حتی در سرکار خود حاضر میشدن ولی در حومه زندگی میکردن ، حداقل بخشی از قیمت مسکن که ناشی از قیمت زمین هست حذف یا کاهش می یافت
امین میرزائی
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
من از تهران به حومه فرار کردم . الان از حومه به کجا پناه ببرم !؟ هر جا که می روی لشگر بساز و بنداز آنجایند . فضای سبز اطراف ما را در عرض دو دهه به ساختمانهای سیمانی و زمینهای خاکی بدل کردند .مترو هم که به کنسرو آدمیزاد تبدیل شده است !! فقط کافی ست کسی سرفه کند ، کل واگن مترو را باید ببرند با تشریفات کرونایی دفن بفرمایند !! یک بار هم که با سرویس روزنامه از کار برمی گشتم راننده محترم خوابش برد ، اتوبوسمان از لاین مقابل و روی گاردریل سردرآورد . از بدشانسی زنده ماندم که این خزعبلات را تایپ کنم. راستی به دهقان فداکار سلام برسانید و به او بگویید همچنان دوستش دارم ، ما را از قطار محبت پیاده نکند .سرنوشت که ما را از قطار ژورنالیسم پیاده کرد !! جواب نامه ما را هم نداد ، شمع روشن زندگی من !
نام
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۵۰ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
هر روز بدتر از ديروز
امین میرزائی
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
سیاست جدید بساز و بندازها تعمیر خانه های کلنگی و اجاره دادن ساعتی آنها به منظور فسق و فجور است !!! البته هستند خانواده هایی که آپارتمان نشینند و این خانه ها را اجاره می کنند که برای یک ساعت هم که شده کودکانشان طعم حیاط را بچشند. آپارتمانهای نوساز هم که یا محل حضور ارواحند یا شعبه چندم حرمسرا !!!
نام
Sweden
۰۹:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
بعنوان یک کارشناس اطمینان می دم قیمت زمین در بهترین جای تهران نباید بیشتر از 5 میلیون تومان باشد ولی مافیا و دلالی اجازه نداده و بخور بخور مفت 50برابر کرده......چاپ که نمیکنی فرارو سانسورچی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
کاملا با نظر شما موافقم متاسفانه اکثر دولتیها و بسیاری از مسئولان و بانگاههای اقتصادی تو کار دلالی و احتکار مسکن هستند و چون وسودشان در این کار است اجازه نمیدهند قیمت مسکن کاهش بیابد .
ناشناس
Germany
۱۲:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
مدرك كارشناسي از دانشگاه نور داري؟
ارسلان
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۲۷ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
دقیقا قیمت ساخت یک واحد مسکونی خوب ( نه در حد ممتاز) با قیمت مصالح روز بین 3.5 تا 6 میلیونه. و ساختمانهای خیلی تاپ بالا شهر نهایتاً 10 میلیون با تمام عوارض و قیمت های جانبی است. حالا پیدا کنید پرتقال فروش را که قیمت هر متر مربع 50 تا 150 میلیون رو چه حسابی است.
ناشناس
United Kingdom
۱۷:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
البته شاید لیاقت مردم آپارتمان متری۱۵۰میلیون تومان باشد
صادق
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
ای کارشناس ای شفتالو ای آلبالو
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۶
اين قيمت حداكثر 5 ميليون را از كجات درآوردي آقاي كاررررررشناسسسسسس
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۶
عرضه و تقاضا کجای تحلیلته؟
ناشناس
United Kingdom
۲۰:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۸
اگر کسی قدرت تحلیل و کمی تعقل داشت متوجه میشد قیمت ۵تومن چجوری هست.....برای ۲میلیارد نفر توو این کشور زمین برای زندگی و زراعت و اب و ....هست .....دولت حدود۴۰هزار تا سند فقط تهران داره.....اونقد زمین هست بسازید تا سمنان بسازید تا قم بسازید تا قزوین و بازم کم اومد کلی زمین بایر داریم میشه خونه ساخت.....زمین باید مفت باشه نه ۵تومن.....ولی شما زورتون بیاد نیاد در آینده اینکارو می کنیم
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
توسعه راهها راحل خوبي است. تعادلي هم در قيمت مسكن در شهرهاي بزرگو كوچك بوجودمي آورد.
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۲۵ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
تمام مشکلات ایران ، به سیاست خارجی برمیگرده و راه حلش را همه میدونن
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
خب بالاخره نتونستی خودت رونگه داری و زدی به دشت کربلا!!
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
تو متن نوشته که مغازه داری دیگر شغل مناسبی نیست الان به جز دلالی و اقا زادگی دیگه چه چیزی شغل مناسبه؟
کارمندی و کار اداری و خدماتی هم که دخلش با خرجش جور در نمیاید و هشت گرو نه.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۶
اون قسمت مغازه داری رو راست گفته. از یک جنبه دیگه نگاه کن، خرده فروشی های فیزیکی مثل مغازه ها و سیستم های زنجیره تامین همه در ده سال آینده همه جای دنیا عوض میشن و تبدیل میشن به خرده فروشی های اینترنتی و پلتفرمها و سیستم های پشتیبانشون
نام
United States
۱۲:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
بساز بفروشی از نظر اقتصادی بهترین شغل است
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
الان دلالی سکه و دلار سودش خیلی بیشتره
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
باور کنید حاصل 15 سال زحماتم که کار در شرایط سخت پروژه ها بود را جمع کردم حدود 1 میلیارد پول نقد شد به خدا قسم هر بنگاهی رفتم وقتی قیمت خونه را می شنیدم خجالت کشیدم . این چه جور کرامت انسانی است که وعده می دادند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
ما هم همینطور بودیم
یه مقدار وام جور کن خونه را بخر و رهن بده تا پولت بی ارزشتر نشه یا از یه شهر کوچیکتر بخر
کارتن خواب
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
این قدر به آمار نگاه نکن به ماه و خورشید نگاه کن تا آن بینی مگر د زمانهای دور در 1000سال پبش مسئولان خانه لاکچری و ویلا داشتند ؟همه باهم با زیر شلوار و زیر پبراهن تو خونه گلی و حرف دروغ هیچ مسئولی را هم به پشیزی نمیگیریم .
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
با سیاستهایی که دولت در مورد مجبور کردن افراد به فروش یا اجاره واحدهاشون گرفته وضعیت بدتر هم خواهد شد چون دولت بدنبال سرکوب قیمتهاست در حالی که یکی نیست بگه اگه میخوای سرکوب کنی دلار رو پایین بیار تا همه چی خودبخود پایین بیاد نه اینکه دلار 3000 تومنی رو بکن 30 هزار تومن و بعد هم انتظار داشته باش قیمتهای بقیه چیزها بالا نره که این محاله
متاسفانه سیاستهای دولت فقط عوام فریبیه یعنی جایی که باید دخالت کنه نمیکنه و جایی که نباید دخالت کنه میکنه و دودش هم به چشم همه مردم میره
شاهمرادپور
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
تحلیل کاملا غلطی است رکود مسکن شروع شده و ادامه خواهد داشت مضافا به اینکه افزایش قیمت مسکن هر 4_5 سال اتفاق می افتد لیکن قیمت واحدهای تجاری حتی در دوران رکود مسکن نیز ادامه دارد عین اینکه رشد بورس را در مقایسه با سکه در مرداد ماه بسنجید و به سالهای قبل تعمیم بدهید
saman
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
با درود
متاسفانه بازار مسکن در ایران متولی ندارد و در شرایطی که شهرداران و اعضای شورای شهر و نمایندگان مجلس و پزشکان و اطبا و خلاصه همه تبدیل شدن به بساز و بفروش و همه هم یک شعار دارن که گرون میشه و مردم مجبور میخرن ! خوب چه کسی به فکر است که این اوضاع را درست کن د وقتی همه خودشان ذینفع هستند !!؟؟ نه خیر متاسفانه امیدی به اصلاح این اوضاع نیست !!!
بدرود
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
همینطوری که آمریکا روی اقتصاد ما فشار می اورد شهرداریهای شهرها هم روی ساخت ساز فشار می اورند و اگر دست شهرداری در مسکن قطع شود رونق مسکن صورت می گیرد و مسکن تحویل یک ارگان انقلابی یا هیئت چند نفره این کار مسکن را در شهرها انجام بدهند به خصوص شهرهای 50 هزار به بالا امتحان کنید
چالیک
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
کسب کارهای مجازی هم در رکود بازار و فرار از مغازه داری بی تاثیر نیست
الان هر کس یه گوشه از خونه رو تبدیل کرده به مغازه و آنلاین خرید و فروش میکنه
یه کانال یه صفحه اینستا الان 10 برابر یه مغازه فروش و درآمدداره
بدون اینکه یه ریال مالیات بده
یا هزینه ای داشته باشه
فقط جنس خرید انبار کرده بخاطر نداشته هزینه میتونه به راحتی تا 25 درصد از مغازه دار ارزونتر بده
به نظرم در آینده مغازه داری کلا برچیده میشه فقط در حد مشاغل ضروری
عناوین برگزیده
پرطرفدارترین عناوین
پاورقی