۵ دلیل برای جعلی بودن مناجاتنامۀ منسوب به امیر کبیر
این سند جدیدالولاده در هیچ منبعی و هیچ آرشیوی وجود خارجی ندارد و صرفا محصول ذهن خلاق جاعل محترم و خوشنویس آن است!
محمدعلی بهمنی قاجار، پژوهشگر تاریخ، در پی انتشار گستردۀ متن و دستخطی با عنوان «مناجات نامۀ امیرکبیر در ماه رمضان» در فضای مجازی و به مناسبت شبهای قدر، در صفحه اینستاگرام خود ۵ دلیل آورده تا نشان دهد این متن اصالت و واقعیت ندارد و جعلی است.
دستخط واقعی امیرکبیر که در مرکز اسناد آستان قدس رضوی نگاهداری میشود (سمت راست) / دستخط جعلی: سمت چپ
دلایل ۵ گانهای که به استناد آنها متن تصویر بالا جعلی خوانده شده از این قرار است:
۱ . مرحوم میرزا تقی خان امیر نظام اگرچه در عمل صدر اعظم و شخص اول کشور بعد از ناصرالدین شاه بود، ولی هیچ گاه لقب صدراعظمی و مهمتر از آن امیر کبیر نداشت و بعد از درگذشت [قتل]به این لقب مشهور شد. در هیچ سند تاریخی نه خودش از عنوان امیر کبیر برای خود استفاده کرده و نه دیگری او را امیر کبیر خطاب داده است.
۲ . ذکر کلمه هجری بعد از عدد سال متداول نبوده و امروزه با رواج تاریخهای میلادی و قمری و شمسی در متون ذکر آن در متون تاریخی رایج گشته، ضمن اینکه اشاره به زمان هم با کلمات یوم و لیله و سنه متداول بوده است. عبارت "بار پروردگارا" مربوط به دوران پس از فرهنگستان بوده و با ادبیات رایج در عصر امیر کبیر و ادبیات مورد استفاده خود وی هیچ گونه سنخیتی ندارد.
۳ . میرزا تقی خان امیر نظام اصولا اهل مناجات و دعا و شعر و .. نبود... قاآنی شاعر معروف را چوب زد و گفت: به جای شعر بیا یک ترجمه انجام بده.
۴ . نکتهای دیگر راجع به این نامه این است که این نوع خط تحریر یعنی خط تحریر به شیوه نستعلیق در دوره قاجار اصلا مرسوم نبوده و خط تحریر همگان خط شکسته تحریر بوده و سرآمدان این شیوه امیرنظام گروسی و امین الدوله بودند.
خط تحریر به شیوه نستعلیق از اواسط پهلوی دوم در کشور رایج میشود و اگر اسناد بدست آمده از قبل از آن دوره را ببینیم تماما خط تحریر به شیوه شکسته تحریری است. همچنین مقایسۀ دستخطهای اصیل و تایید شدۀ امیرکبیر با این دستخط خود گویای عدم صحت این انتساب است. (نظریل امیرعباس نصیری یزدی، کارشناس خط)
۵ . مهمتر از همه این که این سند جدیدالولاده در هیچ منبعی و هیچ آرشیوی وجود خارجی ندارد و صرفا محصول ذهن خلاق جاعل محترم و خوشنویس آن است!