آگاه
کد خبر: ۴۳۷۰۵

فرید زکریا سیاست خارجی اوباما را تحلیل می کند

چالش‌های اوباما و ژنرال‌هایش در «پاکستان»

چالش‌های اوباما و ژنرال‌هایش در «پاکستان»


به گزارش سرویس بین الملل فرارو، فرید زکریا در نشریه نیوزویک در مورد مشکلات پیش روی اوباما در پاکستان چنین نوشته است:

اوباما توانست اعتبار بیشتری برای تصویر "تغییر آمریکایی" در جهان کسب کند و به احتمال زیاد او جایزه نوبل را برد تا چنین کند. با این حال اگر شما حتی از یک طرفدار دو آتشه او هم بخواهید که به یک موفقیت ویژه در سیاست خارجی اشاره کند او در این امر تردید می کند و خواهد گفت: "اکنون بسیار زود است." اما واقعیت این است که سیاست خارجی باراک اوباما در نقطه ای جواب داد که برای امنیت ملی آمریکا بسیار مهم است: پاکستان.

همواره سیل خبرهای خوب از این کشور پیچیده می آمد که حاکی از قول هایی مبنی بر انجام کاری در برابر تندروهای اسلامی بود اما چنین امری به ندرت تحقق پیدا می کرد و شایان ذکر است که پاکستان در بسیاری مواقع ازاین ستیزه جویان برای بی ثبات کردن دشمن سنتی خود یعنی هند و نیز گسترش نفوذ خود در افغانستان استفاده می کرد.

با همه این تفاسیر اما در طول چند ماه گذشته نظامیان پاکستان دست به عملیات هایی علیه مواضع ستیزه جویان در سوات، وزیرستان جنوبی و باجور زده اند. این مناطق اکثرا جزء نواحی صعب العبور اند که دولت پاکستان در تحکیم حاکمیت خود در آنها دچار مشکل است و به همین دلیل هرگونه موفقیتی در این مناطق از اهمیت ویژه ای برخوردار است. از دیگرسو پاکستانی ها همکاری های اطلاعاتی خود با ایالات متحده را گسترش داده اند که یکی از نتایج آن بازداشت یک ماه پیش معاون رهبر طالبان افغانستان ملا عبدالغنی برادر است.

علیرغم اینکه اکثر اعضای بازداشت شده طالبان نیروهای دون پایه هستند و ارتش پاکستان در بازداشت و سپس آزاد کردن تروریست ها برای تحت فشار قرار دادن آمریکا سابقه ای طولانی دارد اما به نظر می رسد که اکنون در رفتار پاکستان تغییر ایجاد شده است. اینکه این مسئله چگونه رخ داد و چگونه می تواند ادامه پیدا کند موردی مطالعاتی در سرشت و محدودیت موفقیت های سیاست خارجی است و در اینجا اشاره به چند نکته ضروری است.

نخست اینکه دولت اوباما مسائل را به درستی درک کرد. زمامداران پیشین آمریکا به جای ادامه تلاش ها برای حل مشکل افغانستان دائما موضع لابی افغانستان-پاکستان را تکرار می کردند تا توجهات را به این مسئله جلب کنند که هرگونه موفقیت در افغانستان مستلزم ایجاد تغییراتی در پاکستان است. این امر به وضوح پاکستانی ها را می ترساند اما آنها اکنون این پیام را دریافت کرده اند که باید نشان دهند قسمتی از راه حل هستند و نه مشکل.

دو اینکه دولت از سیاست چماق و هویج استفاده کرد. اوباما در نخستین مهمانی ناهار دولتی خود به طور معنا داری مانموهان سینگ نخست وزیر هند را دعوت کرد تا نشان دهد که پاکستان انتخاب اول او نیست. اوباما همچنین روشن ساخت که آمریکا گسترش روابط با هند را که همکاری های گسترده در زمینه هسته ای را در بر می گیرد ادامه خواهد داد اما در همان زمان کاخ سفید تاکید کرد که خواهان روابطی عمیق، سازنده و دراز مدت با پاکستان است و کمک به ارتش این کشور را نیز گسترش خواهد داد.

مسئله سوم این است که دولت آنچه را که جنرال دیوید پترائوس آنرا یک نگرش "تمام حکومتی" برای پاکستان خواند پذیرفته است و در این راستا تمام عناصر قدرت ایالات متحده و نیز دیپلماسی بسط پیدا کرده اند. پاکستان در سال گذشته بیش از 25 دیدار با مقامات آمریکایی داشته که در جریان آنها از ارتش پاکستان خواسته شده است به مقابله با ستیزه جویان بپردازد.

دست آخر شانس و زمان مانند همیشه نقشی اساسی بازی می کنند. ستیزه جویان پاکستانی مانند همقطاران شان در القاعده، بیرحمانه غیر نظامیان را می کشند، به مدارس دخترانه حمله می کنند و عقاید قرون وسطایی را گسترش می دهند. افکار عمومی پاکستان همواره خواهان مقابله با این امر و کاهش خطرات تروریسم بوده است و اکنون مقابله با سیتزه جویان تبدیل به جنگ پاکستانی ها شده است. ارتش پاکستان اکنون در خیابان ها است چراکه مجبور است نتایجی را نشان دهد.

این نتایج اما هنوز موقتی هستند چراکه ارتش پاکستان هنوز کینه های خود با هندوستان را حفظ کرده است و نمی داند چگونه بودجه عظیم مقابله با ستیزه جویان را که برای مردمی فقیر بسیار سنگین است توجیه کند. از دیگر سو آنها هنوز کاری جدی در برابر گروه های اصلی ستیزه جو که علیه افغانستان، ایالات متحده و هند فعالیت می کنند نکرده است. طالبان افغانی، گروه حقانی، گلبدین حکتیار، لشکر طیبه و تعداد زیادی گروه های کوچکتر هنوز در پاکستان وجود دارند و حتی از نوعی مصونیت بهره مندند اما با در نظر گرفتن همه این مسائل ارتش پاکستان بیش از گذشته مشغول مقابله با ستیزه جویان است که این در دنیای سیاست خارجی یک موفقیت تلقی می شود.

این موفقیت ها اما زمانی پابرجا خواهند بود که دولت اوباما آنرا ادامه دهد. عده ای بر این باورند که پاکستان مبنای استراتژی خود را تغییر داده و اکنون دریافته است که باید از هر جهتی پیوندهای خود را با این گروه ها بگسلد. این نگاه اکنون به طرزی غریب توسط ارتش ایالات متحده مد نظر قرار گرفته است و ژنرال های رد بالا ساعات بسیاری را با همتایان بومی خود در پاکستان صرف می کنند. این امر موفقیتی برای اوباما و تیم اوست که به یاد ژنرال ها بیاورند که مسئله پاکستان به مقدار زیادی مانند دویدن روی "دستگاه دو" است. اگر تو توقف کنی به عقب خواهی رفت و به احتمالا زیاد به زمین خواهی خورد.

مترجم: مرتضی اصلاحچی

ارسال نظرات
خط داغ