ورود مجلس به ماجرای فروش سهام مخابرات
ورود مجلس به پرونده واگذاري مخابرات البته موضوع تازه يي نيست، پيش از اين نيز مجلس پرونده اپراتور سوم تلفن همراه را در کميسيون صنايع باز کرد.
واگذاري معدن انگوران هم از موضوعاتي بود که نمايندگان را به صرافت و تحقيق درباره آن انداخت تا ابعاد واگذاري آن را که از قضا شرکتي نزديک به بسيج برنده آن شده بود بررسي کند اما موضوع مهم تر نحوه واگذاري مخابرات بود زيرا مخابرات به شکلي واگذار شد که اختيارات انحصاري آن باقي ماند و اين مي تواند رقباي مالک مخابرات را در رقابت به دردسر بيندازد؛ نکته يي که نبايد از آن غفلت کرد.
در حالي که بورس تهران اين روز ها تحت تاثير رويداد هاي مربوط به مساله هسته يي در انتظار نتيجه مذاکرات با گروه 1«5 است جانب احتياط پيش گرفته و فضاي منفي بر معاملات آن حاکم است شاخص اين بازار تحت تاثير احتمال ورود مجلس براي بررسي ابهامات معامله بزرگ مخابرات، واکنش منفي سهامداران نسبت به فروش بلوک سهام اين شرکت و صف سنگين فروش براي سهام آن با نوسانات منفي روبه رو شده که اين به نگراني ها در ميان فعالان بازار سرمايه دامن زده است.
بر اين اساس بازار روز گذشته فعاليت خود را به گونه يي آغاز کرد که همه نگاه ها به پس لرزه هاي فروش بلوک مخابرات دوخته شده بود و در پي همين مطلب فعالان شاهد به وجود آمدن موج جديدي از عرضه ها روي نماد مخابرات بودند که اين مطلب موجب بازگشت روند شاخص و منفي شدن آن شد. اين در حالي روي داد که به عقيده ناظران بازار با توجه به انتظار بورس در خصوص احتمال کشدار شدن رقابت روي بلوک مخابرات در روزهاي آينده انجام پرابهام و شائبه رقابت صوري براي خريد سهم در کمتر از نيم ساعت تاثير منفي بر روند قيمتي سهم داشت به طوري که از همان دقايق پس از انجام معامله صف خريد سهم به يکباره به صف فروش قابل توجهي مبدل شد.
يک کارشناس بازار سرمايه در پاسخ به سوال «اعتماد» در خصوص دلايل افت سهام مخابرات پس از انجام معامله به خبرنگار ما گفت؛ با اين معامله اصل خصوصي سازي زير سوال رفت و خيلي ها اعتقاد دارند اتفاق خاصي در سطح کلان شرکت نخواهد افتاد و از همه مهم تر در مورد اصل معامله شبهه هست. يعني با توجه به اعتراضات صورت گرفته که تا مجلس هم کشيده شده است هنوز معلوم نيست سرنوشت اين معامله چه خواهد شد.
رئيس کميته مخابرات مجلس از بررسي شيوه خصوصي سازي مخابرات در مجلس خبر داده است. علي مطهري رئيس کميته مخابرات مجلس گفت؛ «فردا (امروز) وزير ارتباطات براي توضيح در خصوص نتايج واگذاري سهام بلوکي مخابرات به مجلس مي رود.» مطهري مي گويد؛ «شيوه خصوصي سازي مخابرات و نتايج حاصل از آن در دستور کار کميسيون صنايع مجلس قرار گرفته است.» به گفته او وزير ارتباطات نيز در مجلس به تشريح کليات برنامه خود براساس واگذاري سهام بلوکي مخابرات خواهد پرداخت.
رئيس کميته مخابرات مجلس با اشاره به اينکه بر اساس قانون سوالات باقي مانده از وزير دوره گذشته به دوره بعدي منتقل مي شود، مي گويد؛ «مهندس تقي پور فردا (امروز) به سوالات نمايندگان نيز پاسخ خواهد گفت.» مطهري مشخص شدن وضعيت papها را از جمله سوالات نمايندگان دانست که امروز وزير ارتباطات بايد به آن پاسخ گويد.
همزمان در بازار شايعاتي حاکي از نارضايتي مهر اقتصاد ايرانيان از عدم واگذاري بلوک مخابرات به آن شرکت بروز کرد. نارضايتي که شايد افزايش عرضه مخابرات در روز گذشته ناشي از آن باشد؛امري که از سوي مديرعامل مهر اقتصاد تکذيب شد اما بازار معتقد است مهر همچنان به دنبال به دست آوردن سهم قابل توجهي از سهام مخابرات است.
اين در حالي است که خبرهاي دريافتي از برخي منابع حاکي از اين است که اعلام آمادگي براي خريد اين بلوک تنها جنبه نمايشي داشته است و اين شرکت هم اکنون در حال بازارگرمي براي داغ کردن سهم از طريق فروش در قيمت هاي بالا، پايين کشيدن قيمت سهم و خريد در قيمت هاي پايين است تا با ايجاد جو منفي، سهم را از بازار جمع آوري کند؛ امري که به دليل احتمال فروش درصدي از سهام مخابرات به خارجي ها با قيمت هاي بالا و اعلام مديريت مهر مبني بر تمايل به تصاحب کرسي مديريتي در مخابرات غيرمنطقي به نظر نمي رسد.
پيشگامان سرگردان
در ديگر سو همزمان با ابراز نگراني مسوولان پيشگامان يزد در خصوص خسارات واردشده در نتيجه منع اين شرکت از حضور در معامله اظهارنظر هاي مسوولان درباره اهليت اين شرکت ادامه دارد. مديران مدعي خسارت پيشگامان مي گويند؛ باطل کردن هشت ميليارد ريال سفته، کارمزدها و هزينه کرد براي به وثيقه گذاشتن املاک و مستغلات 25 رجل اقتصادي جهت تامين سه درصد معامله به اين شرکت خسارت وارد کرده و آنها خواستار تامين خسارت 150 ميليارد ريالي اين شرکت هستند.
در همين حال روابط عمومي اين شرکت روز گذشته در تغيير جهتي محسوس ضمن تبريک انجام معامله اعلام کرد؛ تعاوني پيشگامان کوير يزد از آنچه برخي مراجع در خصوص ابهامات مزايده سهام مخابرات مطرح مي کنند تبري مي جويد و هيچ اعتراضي نسبت به اين مزايده نداشته و برخي مسائل مطرح را از طريق مرسوم و قانوني حل و فصل خواهد کرد. در حالي که شايعاتي مبني بر توافق برنده معامله با اين شرکت قبل از انجام معامله در خصوص کنار رفتن اين شرکت و اعطاي بخشي از سهام به او براي پايين ماندن قيمت خريد به گوش مي رسد روز يکشنبه سايت آينده در مصاحبه يي با مسوولان شرکت از فشار روي اين شرکت براي خروج از رقابت در روز قبل از معامله خبر داد. در رابطه با وضعيت پيشگامان يزد کردزنگنه رئيس خصوصي سازي در پاسخ به اين سوال که چرا اهليت يکي از کنسرسيوم هاي شرکت کننده براي خريد سهام در روز معامله رد و منجر به خسارت اين شرکت شد، گفت؛ کنسرسيوم پيشگامان کوير يزد شامل 15 شرکت بود و کافي بود يکي از شرکت هاي اين کنسرسيوم مساله امنيتي داشته باشد و نتواند در اين رقابت حضور داشته باشد.
وي گفت؛ براي حفظ حرمت کنسرسيوم پيشگامان کوير يزد علت رد اهليت آن اعلام نشد. کردزنگنه اضافه کرد؛ در ساير کشورها نيز اين مسائل وجود دارد و براي نمونه جرج بوش صلاحيت يک شرکت اماراتي را که در مزايده يک بندر اين کشور برنده شده بود، رد کرد.
وزير اقتصاد نيز روز گذشته در اين رابطه به خبرنگاران گفت؛ با مطالعاتي که انجام داديم به اين جمع بندي رسيديم که متقاضيان خواهان خريد مديريتي شرکت مخابرات و کسب سه عضو هيات مديره آن هستند . با اين اوصاف بررسي حساسيت واگذاري مخابرات جدي تر مي شود. به اين ترتيب بعد از عرضه پنج درصد سهام مخابرات در سال گذشته تصميم گرفتيم بدون احراز اهليت خريداران بلوک 50 درصد به علاوه يک سهم را عرضه نکنيم. حسيني با بيان اينکه با تمديد زمان مهلت ارائه تقاضا تعداد متقاضيان خريد بلوک مديريتي مخابرات به سه کنسرسيوم رسيد، ادامه داد؛ توان مالي، فني و احراز حساسيت هاي امنيتي اين سه کنسرسيوم بررسي و نتيجه آن شد که از بين سه کنسرسيوم، دو گروه شرايط لازم را براي حضور در عرضه سهام عمده مخابرات دارا هستند.
وي در برابر اين سوال خبرنگاران که چرا عدم اهليت امنيتي پيشگامان يزد در روز معامله اعلام شد، گفت؛ اگر هم زودتر اعلام مي کرديم باز هم خبرنگاران همين حرف ها را مي زدند. وزير اقتصاد در واکنش به اين مطلب که به گفته مسوولان شرکت تعاوني پيشگامان کوير يزد اين گروه حدود 15 ميليارد تومان هزينه کرده است، پاسخ داد؛ چنين چيزي نيست اما اگر اين موضوع صحت داشته باشد و سازمان خصوصي سازي کوتاهي کرده باشد، رسيدگي خواهم کرد. اما مطمئن باشيد چنين چيزي نيست.
اعتماد مبين؛ نظامي نيستيم
از ديگر پس لرزه هاي جالب توجه معامله روز يکشنبه مي توان به موضع گيري خريدار برنده يعني توسعه اعتماد مبين در خصوص ماهيت اين کنسرسيوم که از سوي منابع خبري وابسته به بنياد تعاون سپاه عنوان شده بود، اشاره کرد. در اطلاعيه اين کنسرسيوم تصريح مي شود؛ برخلاف شايعات منتشره بنياد تعاون سپاه در فهرست سهامداران شرکت هاي حاضر در کنسرسيوم نيست.
اين در حالي است که طي ماه هاي گذشته هيچ گونه تکذيبي از سوي اين گروه در واکنش به انتساب آن به بنياد تعاون سپاه منتشر نشده بود. اعتماد مبين در حالي عدم وابستگي خود را به بنياد تعاون سپاه اعلام مي کند که خبرگزاري فارس در گزارشي رسانه هاي غربي را متهم مي کند با انعکاس گسترده خبر فروش شرکت مخابرات ايران سعي کردند به اين معامله ماهيت سياسي بدهند و از آن در جهت اهداف خود بهره برداري کنند.
در بخشي از اين گزارش آمده است؛ خبرگزاري آسوشيتدپرس هم همچون رويترز به جاي توجه به بعد اقتصادي خبر و پرداختن به ويژگي ها و شرايط اين واگذاري تمرکز اصلي خود را روي ادعاي مشارکت نظاميان در اين خريد قرار داده است. از 35 سطر اين خبر تنها 9 سطر به اصل موضوع و بعد اقتصادي آن اختصاص داده شده و ساير سطور مربوط به ادعاي مشارکت نهادهاي نظامي در اين معامله و جوسازي در اين زمينه بوده است. تيتر خبر اين رسانه نيز با اغراض سياسي انتخاب شده و نوشته است؛ سپاه پاسداران سهام مخابرات را خريد.
خانه تکاني در مخابرات خصوصي
در همين حال گزارش ها حاکي از ريزش کارمندان شرکت مخابرات است. براساس بخشنامه کاهش و ريزش کارمندان مخابرات ابلاغ شده است. اولين اقدام مخابرات پس از خصوصي سازي کاهش هزينه هاي سربار اين شرکت از محل حقوق کارمندان است؛ بخشنامه يي که يکي دو هفته يي است ذهن کارمندان اين شرکت را به خود مشغول کرده است. کارمندان شرکت مخابرات که از روز يکشنبه به رنگ خصوصي درآمده است، در حال بررسي سوابق خود هستند که ببينند در آينده يي نه چندان دور چند نفر از دوستان و همکاران شان از شرکت مي روند.
در حال حاضر آنها «جمله تو رسمي يا قراردادي» هستي را بيش از ساير مقاطع از يکديگر مي پرسند و با نگراني منتظر تصميمات مديران بخش هاي مختلف اين شرکت در باب زيردستان شان هستند. در بخشنامه يي که حرف و حديث آن اين روزها نقل اتاق هاي شرکت مخابرات است، دلشوره عجيبي به جان نيروي انساني انداخته است. طبق بخشنامه يي که کارمندان به نوعي از آن اظهار نارضايتي و انزجار مي کنند، کارمندان استخدامي که بيش از 25 سال فعاليت کرده اند به همراه نيروهايي که از طريق قرارداد با پيمانکار در بدنه اين شرکت فعال اند، بايد از همکاران خود خداحافظي کنند. با در نظر گرفتن سن و ميزان سابقه کارمندان قراردادي و کساني که سوابق بالاي 25 سال دارند اين شرکت به زودي عذر 20 درصد از کارمندان خود را خواهد خواست.
طبق اين بخشنامه کارمندان با سابقه 25 سال به بالا مشمول بازنشستگي اجباري مي شوند. ريزش اجباري کارمندان و شاغلان بخش مخابرات تنها به شرکت مخابرات مربوط نيست بلکه به دليل اينکه بخشي از نيروي انساني به کار گرفته شده در وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات هم از طريق پيمانکار طرف قرارداد با مخابرات تامين شده، در وزارتخانه هم ريزش نيروي انساني صورت مي گيرد.
خلاصه اينکه اولين اقدام مخابرات خصوصي خانه تکاني نيروي انساني است. البته تغييرات در حوزه مديريت نيز در انتظار مخابرات است. به دليل خصوصي شدن اين شرکت و رسيدن 51 درصد از سهام مخابرات به کنسرسيوم توسعه اعتماد مبين اين کنسرسيوم مي تواند از حق خود براي تسخير کرسي مديريت استفاده کند. به اين ترتيب به زودي کنسرسيوم درخواست تشکيل مجمع فوق العاده را به هيات مديره پيشنهاد مي کند تا بتواند به حق قانوني خود يعني ميز مديريت دست پيدا کند.
مديرعامل شرکت مخابرات ايران تغييرات هيات مديره اين شرکت را پس از واريز 20 درصد از مبلغ کل پيشنهادي کنسرسيوم اعتماد مبين مي داند. صابر فيضي مي گويد؛ «کنسرسيوم توسعه اعتماد مبين 30 روز فرصت دارد که 20 درصد از کل مبلغ پيشنهادي خود را به دولت پرداخت کند.» به گفته فيضي اين فرصت از روز يکشنبه آغاز شده و بايد اين مبلغ به صورت کامل پرداخت شود. مديرعامل شرکت مخابرات ايران مي گويد؛ «با پرداخت اين مبلغ تغييرات در هيات مديره شرکت مخابرات ايران انجام خواهد شد.»