فرزانه روستايي>مهندسي تقلب در انتخابات افغانستان
فرزانه روستايي در روزنامه اعتماد نوشت:
به ندرت مي توان دو کشور همسايه را يافت که انتخاباتي مشابه در آنها برگزار شود. ماجراي انتخابات رياست جمهوري ايران و افغانستان تبديل به دو حادثه مهم سياسي منطقه شده است و هر روزي که مي گذرد حتي ذره يي از درجه خبرسازي آن کم نمي شود.
در افغانستان نيز جريان جديدي قد علم کرد که در هيچ يک از محاسبات سياسي اين کشور تا اين حد به حساب نمي آمد؛ جرياني اصلاح طلب با شعار تغيير که به يکباره موج هاي وسيعي از جوانان، روشنفکران و تحصيلکرده هاي افغان را به خود جلب کرد.
از همه مهم تر اينکه حامد کرزي رئيس جمهور افغانستان به يکباره با رقيبي انتخاباتي مواجه شد که شيب جذب آراي وي روز به روز گسترش يافت و هرچه روز انتخابات افغانستان نزديک تر مي شد، آراي جبهه اصلاح طلب به رهبري عبدالله عبدالله افزايش يافت. به يکباره نيرويي سياسي در افغانستان بروز کرد که همه معادلات سياسي، نظامي و امنيتي پيرامون اين کشور را متحول و آينده را به مسيري هدايت کرد که تقريباً کسي احتمال آن را نمي داد.مهم ترين حادثه يي که پس از وزن گيري جبهه اصلاح طلبي در انتخابات رياست جمهوري افغانستان رخ داد، افشاي گام به گام تخلف هاي جدي انتخاباتي بود که از سوي دولت انجام شد و با گذشت حدود يک ماه هر روز ابعاد جديدتري از آن آشکار مي شود.
در حال حاضر انتخاباتي در افغانستان برگزار شده که ديگر بحث تخلف انتخاباتي در آن مطرح نيست و موضوع اساسي آن تقلب مهندسي شده از سوي کارگزاران دولت و وابستگان دولتي است. تاکنون سه هزار پرونده تخلف انتخاباتي در کميسيون انتخابات افغانستان به ثبت رسيده که 700 مورد آن به لحاظ گستردگي غيرقابل انکار است و براساس آنها مي توان انتخابات افغانستان را باطل اعلام کرد.در شرايط فعلي به لحاظ حجم ابهام هايي که پيرامون انتخابات رياست جمهوري افغانستان شکل گرفته، نه مي توان نتايج نهايي را اعلام کرد، نه مي توان انتخابات را باطل کرد، نه مي توان انتخابات را به مرحله دوم کشاند و نه مي توان مصالحه يي را بين حامد کرزي و عبدالله عبدالله برنامه ريزي کرد.تاکنون حدود 95 درصد صندوق ها از ولايات مختلف شمرده شده که بر اساس آنها حامد کرزي بيش از 51درصد آرا را به خود اختصاص داده است. با توجه به اسناد و ادله غيرقابل انکار پيرامون مهندسي تقلب در انتخابات افغانستان احتمال ابطال آراي برخي از حوزه هاي انتخاباتي جدي است.
با اين حال اعلام ابطال انتخابات، مشروعيت برنده و سلامت انتخابات را به شدت در معرض سوال و پرسش قرار مي دهد.لازم به يادآوري است دوماه پيش از برگزاري انتخابات رياست جمهوري، دوره صدارت حامد کرزي به پايان رسيده بود اما وي بر اساس تفسير نادري از قانون اساسي اجازه يافت چند ماه بيشتر رئيس جمهور باقي بماند. به عبارت ديگر، انتخابات رياست جمهوري افغانستان از سوي دولتي برگزار شد که قانوني بودن همان دولت از سوي برخي از مراجع قانوني در معرض انکار و ترديد بود.حامد کرزي قبل از برگزاري انتخابات رياست جمهوري توانسته بود تقريباً اکثريت طيف هاي سياسي قومي افغانستان را حول خود متحد کند. ژنرال فهيم از رهبران تاجيک، کمال خليلي از رهبران هزاره ها، اسماعيل خان از شرق افغانستان و هرات و ژنرال دوستم به عنوان رهبر ازبک ها همگي در مدار رياست جمهوري افغانستان قرار گرفتند.با اين حال بسياري از جوانان افغانستان که با کتاب، مجله و اينترنت سروکار داشتند و فساد گسترده ادارات و مقام هاي دولتي برايشان غيرقابل توجيه و دفاع بود، به عبدالله عبدالله جوان و اصلاح طلب روي آوردند. کرزي براي ماندن در پست رياست جمهوري تقريباً با کليه سران قبايل وارد
مذاکره و معامله شد. براساس مصاحبه يي که در شوراي روابط خارجي امريکا منتشر شد، کرزي به حدي وعده وزارت، صدارت و استانداري به افراد داده که براي تحقق وعده هايش نياز است استان ها و وزارتخانه هاي جديدي به افغانستان اضافه شود.
در يک مورد مشهور، رئيس قوم براهويي افغانستان اعلام کرد افراد قوم وي 25 هزار راي خود را به نفع عبدالله در صندوق آرا ريخته اند، اما 25 هزار راي اين منطقه در کميسيون انتخابات افغانستان به حساب کرزي گذاشته شده است. در حال حاضر سه راه حل غيرممکن براي برون رفت، از بحران خطرناک انتخابات افغانستان محتمل است.
1- ابطال انتخابات؛ گزينه فوق به لحاظ اينکه دو سال زمان براي سازماندهي انتخابات فعلي و توزيع برگه هاي الکترال در سراسر افغانستان صرف شده عملاً امکان ناپذير است. گسترش نفوذ طالبان وضعيتي را در افغانستان پديد آورده که هيچ کس اطمينان ندارد معادلات سياسي افغانستان در دو سال آتي به همين شکل و شمايل باقي بماند و طالبان دوباره در اين کشور قدرت را تصاحب نکنند. بنابراين به دليل ابهام در شرايط امنيتي افغانستان ريسک ابطال انتخابات فعلي و سازماندهي يک انتخابات جديد تقريباً غيرقابل پذيرش است.
2- پيروز اعلام کردن حامد کرزي؛ طي دو سال گذشته طالبان در بسياري از مناطق حاشيه يي افغانستان نفوذ و عملاً بخش هايي - بيش از 50 درصد - از خاک افغانستان را در کنترل خود درآورد. همين عاملي بود که مشروعيت حامد کرزي را تا حدود زيادي مخدوش کرد. رئيس جمهور اعلام کردن کرزي پس از افشاي حجم قابل توجه و غيرقابل انکاري از تقلب، مشروعيت سياسي وي را بيش از پيش در معرض سوال قرار مي دهد. رئيس جمهوري که - در شرايط ناامني افغانستان - با تقلب انتخاباتي در اين کشور به قدرت برسد خيلي زود تبديل به يک معضل سياسي مي شود زيرا نظام قومي قبيلگي افغانستان طي هشت سال گذشته در تلاش بوده تا خود را بازسازي کند و با تحميل يک رئيس جمهور با تقلب پيروز شده، افغانستان دچار ريختگي سياسي و احتمالاً درگيري نظامي داخلي مي شود.
3- دعوت عبدالله به مشارکت سياسي با کرزي؛ در حال حاضر عبدالله عبدالله و حاميانش وي را پيروز انتخابات افغانستان مي دانند. بنابراين جبهه اصلاح طلبي خود و نيز وزن رو به گسترش خود را برتر از آن مي داند که با يک رئيس جمهور مشروعيت از دست داده وارد معاهده و بده بستان شود. از سويي کرزي کليه پست هاي حساس را پيش از انتخابات بين روساي قبايل و هوادارانش تقسيم کرده است. بنابراين پستي خالي باقي نمانده تا براي استمالت و دلجويي از جنبش ملي به عبدالله عبدالله واگذار شود. اصلاح طلبي امروز جامعه افغانستان يک واقعيت انکارناپذير است و عبدالله صرفاً نماد اين جنبش نياز به تغيير و اصلاح طلبي در افغانستان است. برخي عبدالله را نوک کوه يخي مي دانند که از آب بيرون زده و استدلال مي کنند در صورتي که عبدالله بنا بر ملاحظات امنيتي تن به مصالحه با کرزي بدهد بعيد به نظر مي رسد بدنه جريان سياسي که او رهبري مي کند تن به چنين مصالحه يي بدهد. به عبارت ديگر بحران انتخابات افغانستان با احتمال مصالحه دو نامزد رقيب نيز پايان نمي گيرد. بر اساس شرايط فوق افغانستان در شرايطي قرار گرفته است که ادامه ناکارايي عوامل سياسي در اين کشور ممکن است منجر به
بروز يک جنگ داخلي جديد و فروپاشي سيستم حکومت مرکزي شود. شايد بهترين راه حل براي جبهه اصلاح طلبي افغانستان و عبدالله عبدالله تن ندادن به مصالحه باشد. به عبارتي جبهه اصلاح طلبان افغان ها در شرايطي که انتخابات را حداقل در ظاهر باخته، به لحاظ سياسي برنده است. در صورتي که عبدالله و طيف هوادارانش همان گونه که تاکنون بوده به عنوان يک جناح قدرت در کنار اهرم هاي سياسي حضور داشته باشد ممکن است معادلات بتواند به نفع آن رقم بخورد. به عبارت ديگر اصلاح طلبان در نقش اپوزيسيون بازي بزرگي را مي توانند در صحنه سياسي افغانستان بر عهده بگيرند. مشروط بر اينکه اپوزيسيون سياسي در جريان سياسي کرزي هضم نشود. با تاسف شرايط سياسي امنيتي افغانستان فراتر از بحران جاري انتخابات رياست جمهوري است. مهم ترين معضل دست به نقد جامعه افغانستان رشد و گسترش نفوذ طالبان است. طالبان با تهديد امنيتي و تحت فشار قرار دادن ولايات براي شرکت نکردن در انتخابات وزن سياسي خود را به اثبات رسانده است و بحران مشروعيت دولت مرکزي به طالبان مشروعيت مي دهد. شايد مهم ترين نکته در صحنه سياسي افغانستان رودست خوردن مديريت سياسي امريکايي ها از نظام مديريت فاسد حامد
کرزي بود. در شرايطي که دولت باراک اوباما شديداً به توليد نتايج مثبت در معادلات افغانستان نياز دارد، به علت نتيجه فاجعه بار انتخابات فعلي، يک امتياز منفي بزرگ دريافت کرده است.
برگزاري يک انتخابات سالم، شفاف و بدون شائبه بزرگ ترين دستاوردي بود که مي توانست منجر به خروج گام به گام امريکا از افغانستان شود. اما اين انتخابات مساله دار امريکايي ها را در افغانستان ماندگارتر کرد؛ امري که نه مورد اقبال متحدان امريکاست و نه امريکايي ها به آن تمايل دارند. در مجموع نتيجه انتخابات رياست جمهوري افغانستان بدترين حادثه سياسي دو سال اخير اين کشور است که به نظر مي رسد به زودي تبديل به يک معضل امنيتي شود. بازي با آراي مردم در جريان انتخابات هميشه نتايج بي سروصدا به بار نمي آورد. تجربه افغانستان ثابت کرد حتي جامعه بدوي و تکه پاره افغانستان تقلب انتخاباتي را نمي پذيرد و تقلب در انتخابات منجر به خورده شدن پايه هاي سياسي امنيتي کشور مي شود. بسياري از جوان هاي افغانستان معتقدند آراي آنان ربوده و به حساب حامد کرزي گذاشته شده. حامد کرزي نيز مسوول عواقب مهندسي تقلب در آراي مردم است.