همه نگرانی ها از ترکیب کابینه "احمدی نژاد"
سربازان "فرمانبردار" به جای "ژنرال"
فرارو - مرتضی اصلاحچی : «من در کابینه ژنرال نمی خواهم» این جمله ای است که احمد توکلی از احمدی نژاد نقل می کند. بدین سان بود که دولت نهم مملو از سربازانی گشت که در قامت ژنرال ظاهر شدند و صد البته از عهده ایفای این نقش برنیامدند و اندک ژنرال هایی هم که راهی در کابینه یافتند به ناچار از دور خارج شدند.
خروج ژنرال ها از کابینه برای کسانی چو ن مظاهری و دانش جعفری زود و برای امثال صفار و اژه ای در واپسین لحظات انجام پذیرفت تا رئیس دستگاه اجرایی ثابت کند حرفی که احمد توکلی از او نقل می کند در عمل نیز صادق است.
کابینه نهم بسیار پر رفت و آمد بود و رئیس آن هیچ ابایی نداشت که با کوچکترین مخالفت و یا اختلاف نظری وزیری را برکنار کرده و همسو تری را جایگزین آن کند و نتیجه آن شد که اکنون و در آستانه رای اعتماد به دولت دهم، نمایندگان مجلس گوشه چشمی به اتفاقات دولت نهم دارند و همگی یکصدا نوای "کارآمدی" سر می دهند.
تغییرات بسیار در دولت اول محمود احمدی نژاد را بسیاری حمل بر انتخاب نادرست می دانند و به این خاطر است که اکنون نمایندگان مجلس بر آنند تا پیش از انتخاب وزرا از سوی رئیس دولت دهم از ترکیب احتمالی کابینه سر در آورند و در این خصوص رایزنی کنند تا احمدی نژاد در روز رای اعتماد آنها را شوکه نکند و دستشان در حنا نماند.
نمایندگان به خوبی واقف اند که آنها تا حدی می توانند با وزرای پیشنهادی مخالفت کنند و در نهایت مجبورند برای اینکه از عملکرد شان برداشت کارشکنی نشود به بسیاری از وزرا رای اعتماد دهند. به این خاطر است که آنها با خرده گرفتن از این امر که احمدی نژاد با آنها درباره کابینه مشورت نکرده است در تلاشند تا سر از کار کابینه درآورند و بدانند که اوضاع از چه قرار است.
پس از برگزاری انتخابات نمایندگان اصولگرا پیغام های رسمی و غیر رسمی ای برای احمدی نزاد فرستادند تا آنها را هم وارد گود انتخاب وزرا بکند اما او توجهی به این پیغام ها نکرد و درخواست ها را ناشنیده باقی گذاشت و به این سبب بود که 200 نماینده مجلس در نهایت مجبور شدند نامه ای برای احمدی نژاد ارسال کنند که آنرا "تهدید آمیز" قلمداد می کنند.
سهم خواهی
از دیگر سو اما "رایحه خوشی" ها که حامیان احمدی نژاد در مجلس هستند سایر نمایندگان اصولگرا، علی الخصوص لاریجانی را متهم می کنند که قصدشان از مذاکره درباره کابینه سهم خواهی است.
اسماعیل کوثری نامه لاریجانی به احمدی نژاد را یک نامه «آمرانه» نامید که هر چقدر خواسته برای احمدی نژاد چارچوب و خط و نشان کشیده است. کوثری اما به این اظهارات بسنده نمی کند و می گوید: «ایرادی ندارد. نامه بنویسند. این کار اتلاف وقت است. آقای لاریجانی یک بار در مراسم تحلیف حرف هایش را زد و اگر قرار باشد آقای احمدی نژاد آن را اجرا کند، همان یک بار صحبت کردن کافی بود.»
اصولگرایان اما به این اتهام زنی ها توجهی ندارند و تمام تلاش خود را می کنند تا با رایزنی در مورد کابینه جلوی اتفاقی که در دور پیشین افتاد را بگیرند. آنها به خوبی از تبعات تغییر مکرر وزرا آگاهند و نیک می دانند که گماشتن گزینه های همسو در وزارت خانه های مختلف چه تبعاتی در پی دارد.
سربازان فرمانبردار" به جای "ژنرال"
اگرچه نام برخی نزدیکان دولت همچون محصولی، کردان، رحیمی و محرابیان در فهرست سیاه نمایندگان جای دارد اما نگرانی و دلمشغولی آنها دلیل دیگری نیز دارد و آن ترس نمایندگان از معرفی گزینه های ضعیف یا به تعبیری "سربازان فرمانبردار" به جای "ژنرال" ها است.
به این خاطر است که احمد توکلی در نطق حین دستوری که برای قرائت در مجلس تهیه کرده بود می نویسد:« پنجم تیرماه 1384، دو روز پس از پیروزی آقای احمدی نژاد، در حالیكه مؤكدا داوطلبی خود را برای ورود به كابینه رد كرده بودم، سه چهره برجسته اصولگرا را به آقای احمدی نژاد پیشنهاد کردم. وقتی آثار مثبت این کار را برشمردم، ایشان قبول كردند، اما احتمال پذیرش نمی دادند. پس از جلب رضایت آنان، آقای احمدی نژاد نیز استقبال کردند ولی بعداً پیغام آمد که: «من در کابینه ژنرال نمی خواهم». بنده هم پاسخ دادم: «دولت جای ژنرال هایی است که یک ژنرال ارشد آنها را هماهنگ میسازد». جدا از تجربههای تاریخی بشری، اکنون و پس از چهارسال، ارزیابیها صحت این حرف را روشن ساخته است. سربازان و افسران، همه در جای خود، ذیقیمت اند، ولی برای وزارت، به سراغ امیرانِ هر حوزه کاری باید رفت. هرکس در جایگاه ریاست جمهوری، به همکاری و همفکری شخصیت های مجرب، اهل فکر و آزادمنش محتاج است.»
توکلی در ادامه با طعنه به دولت نهم و نیز نام هایی که به عنوان گزینه های پیشنهادی دولت دهم مطرح می شوند می نویسد:« بدیهی است که در اینجا سخن از علم و تجربه مرتبط به حوزه مسئولیت است و گرنه، با معرفی یک مهندس عمران برای تصدی وزارت نفت یا یک روحانی بیتجربه برای تصدی وزارت اطلاعات یا یک اقتصاددانِ غیرسیاسی برای تصدیِ وزارت خارجه یا با معرفی کارگردانی که حتی در صنف خویش هم پذیرش ندارد، برای تصدی وزارت فرهنگ و ارشاد و مشابه آن، دولت دهم محکوم به ناکارآمدی خواهد بود. مجلس چگونه میتواند كارهای بزرگ را به مردان كوچك یا مردان بزرگ ولی نامتناسب بسپارد؟ البته سیاست آقای احمدینژاد در شكستن دایره بسته مدیریت كشور كاملا قابل قبول است به این شرط كه معرفیشدگان گرچه وزیر نبوده باشند، در مسئولیتهای مشابه یا نزدیك تجربه مؤثر اندوخته باشند؛ یا احیانا ویژگی برجستهای داشته باشند كه اطمینان به كارآمدی را برانگیزد.»
کارآمدی و شایسته وزارت بودن و یا به تعبیری "تخصص" یکی از ملاک های مجلس برای وزار است و در کنار آن ملاک های دیگری نیز مطرح است که می توان چکیده آنرا در این کلمه یافت:" تعهد"
محمد رضا باهنر در این باره می گوید:« كسانی كه برای كابینه معرفی میشوند باید در رابطه با سابقه، تدین، مقید بودن به اخلاق اسلامی صلاحیت آنها احراز شود و باید در رابطه با انقلابی بودن حضوری مثبت در جاهای مختلف انقلاب داشته باشند و در عین حال كارآمد نیز باشند.»
حتی باهنر هم از عدم رایزنی احمدی نژاد با مجلس ناراحت است و در اینباره می گوید: «آقای احمدینژاد به صورت سیستماتیك با مجلس رایزنی نداشته است البته به صورت جدا با نمایندگان رایزنیهایی داشته و شخص بنده بعد از انتخابات تنها یك ملاقات با احمدینژاد داشتهام كه در آن صحبتهای كلی مطرح شد در این جلسه به ایشان گفتیم كه خواسته ما دولتی كارآمدتر از دولت نهم است.»
دغدغه نمایندگان مبنی بر کارآمدی، قانون گرایی و سابقه انقلابی وزرا اما تاکنون از سوی نمایندگان دولت حمل بر سهم خواهی شده است و آینده مشخص می کند که آیا نگرانی مجلسی ها واقعیت داشته است یا خیر.
به هر تقدیر رئیس دولت دهم قرار است تا امروز دیداری با نمایندگان فراکسیون اکثریت مجلس داشته باشد. اما همان گونه که باهنر می گوید در جلسه ای 200 نفره نمی توان در مورد مصادیق بحث کرد و صرف کلیات مطرح می شود. کلیات البته تاکنون به انحای مختلف بیان شده است، پس شاید جلسه امروز صرفا دیداری دوستانه و تشریفاتی در جهت دلجویی از نمایندگان معترض باشد.
زمان زیادی تا معرفی کابینه به مجلس نمانده است و حوادث روزهای رای اعتماد مشخص می کند که آیا احمدی نژاد توانسته است تعامل مثبتی با نمایندگان برقرار کند یا با نادیده گرفتن منویات آنها صرفا با نظر حلقه نزدیکان خویش وزرا را انتخاب کرده است.