میرحسین: از عرصه انتخابات کنار نرفته ام
میر حسین موسوی درباره احتمال کاندیداتوری خود در انتخابات ریاست جمهوری گفت که از این عرصه کنار نرفته و فعلا درحال کار و بررسی دراین زمینه است.
به گزارش خبرگزاری ها، مهندس میرحسین موسوی امروز در جمع دهها نفر از جوانان نخبه دانشجو و فارغ التحصیل که به دیدار او آمده بودند حاضر شد و به سوالات آنان پاسخ گفت.
این جوانان که پیش از این با تشکیل کارگروههایی در شش محور سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، علم و فنآوری، حقوقی و اقتصادی به استخراج سوالات و دغدغههای جوانان پرداخته بودند، در فضایی باز به طرح دغدغهها و مسائل خود با مهندس میرحسین موسوی پرداختند.
دیدگاههای اقتصادی مهندس موسوی، رویکردهای زمان جنگ، وضعیت کنونی کشور ، مسئله حضور فعال مهندس موسوی در عرصه انتخابات ریاست جمهوری و دیدگاه وی در مورد تعامل رهبری با قوای سهگانه و رئیس جمهوری از مهمترین محورهای سوالات نمایندگان این جمع بود.
میرحسین موسوی درباره بحث احتمال کاندیداتوری خود در انتخابات ریاست جمهوری با بیان اینکه از این عرصه کنار نیستم و فعلا درحال کار و بررسی هستم، گفت: حداقل این بحثها این است که برای یک تصمیمگیری درست، صدایی به صداها اضافه شده است.
نخستوزیر دوران دفاع مقدس، در جلسهای با جمعی از نخبگان تحت عنوان جوانان متخصص، اظهار کرد: تصمیم نهایی خود را دربارهی کاندیداتوری بعدا خواهم گرفت و فکر میکنم مردم هم به درستی درک میکنند که وقتی فردی در برابر این مسئله قرار میگیرد باید به خوبی فکر کند و حق تصمیم هم با اوست.
وی تصریح کرد: من فعلا قصد دارم در قالب مشفقانه راجع به مسئله ریاست جمهوری و مسائل و مشکلات دولت صحبت کنم.
رئیس فرهنگستان هنر، در ابتدای صحبتهای خود ضمن تشکر از حضور جوانان در جلسه، به بحثها و سوالات مطرح شده از سوی آنان اشاره کرد و گفت: دامنه بحثهایی که مطرح شد بسیار وسیع است و من هم براساس معلومات محدود خود پاسخ خواهم گفت. نه من، بلکه هیچکس همه چیز دان نیست و قرار هم بر این نیست که جواب همه سوالات به ویژه در جامعه پر مسئلهای مثل جامعه ما را تنها یک نفر بدهد.
موسوی با بیان اینکه باید ببینیم آیا رویهها و مسیرهایی که طی میکنیم تا تصمیمی گرفته و اجرا کنیم خوب تنظیم شده و استقرار پیدا کرده است یا نه؟ افزود: این مسئلهی بسیار مهمی است که حتی از مجموعه سیاستها نیز مهمتر است. اگر ابزار خوبی برای برخورد با مسائل مختلف پیدا نکنیم قطعا مشکل پیدا خواهیم کرد.
وی با تشبیه دولت به یک ماشین یا دستگاه، یادآور شد: ما یک دستگاه دولتی را از رژیم سابق تحویل گرفتیم. این دستگاه مستقل از سیاستگذاریها در کشور ما شکل گرفته و رشد کرده است؛ نه اینکه بگوییم به طور کامل مستقل است ولی رشد بوروکراسی که بتواند به طور منطقی به مشکلات پاسخ دهد میتواند تا حدودی مستقل از سیاستها به شمار آید.
نخستوزیر دوران دفاع مقدس، افزود: پایه چنین چیزی ابتدا در دوره قاجار گذاشته شد تا اینکه در دوران مشروطه با قوانین و رویه های قوی شد و در دو دوره پهلوی هم ادامه پیدا کرد تا اینکه به انقلاب اسلامی رسید. شکلگیری این نظام دولتی جدید به تولید یک اتومبیل بسیار شبیه است که در هر دوره چیزی به آن اضافه میشود و آن را قویتر میکند.اگر به فیلم های قدیمی نگاه کنید خواهید دید گاهی هیتلر و گاهی استالین و روزولت و یا افراد دیگری پشت ماشین مدلهای مشابه هم مینشینند. یعنی این ماشین یک موضوعیت دارد و اینکه چه کسی آن را میراند نیز موضوعیت دیگری دارد.
موسوی ادامه داد: پس از انقلاب بخشهایی نظیر هیات دولت، شورای اقتصاد، ارتش و بسیاری دیگر از رویهها را حفظ کردیم و برای کارآمدتر کردن این دستگاه نیز بخشهایی مانند سپاه، جهاد و دستگاههای دیگر را اضافه کردیم ولی اینطور نبود که همه چیز را ویران کنیم. برخورد عقلانی با این ماشین در این جهان پر از آشوب امروزی مسئله بسیار مهمی است.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، با بیان اینکه متاسفانه گاهی داریم به خود این ماشین دستاندازی میکنیم، تاکید کرد: ما باید به قواعدی که براین ماشین حکمفرماست راه بیاییم و اگر هم میخواهیم آن را کارآمدتر کنیم نباید کل رویههای آن ماشین و دستگاه را مختل کنیم. وقتی ما با بدیهیترین چیزهایی که باید در این ماشین وجود داشته باشد برخورد مناسب نکنیم مشکل پیدا خواهیم کرد.
وی با بیان اینکه با برخی کارهایی که انجام شده، به برخی از اهرمهای این دستگاه لطمه وارد شده است، افزود: یک نمونه آن همین بحث شورای اقتصاد است. اول انقلاب این شورا یکی از نهادهایی بود که ما را از آن بحرانهای عظیم گذراند و جلسات آن شورا جنبه تعیینکنندهای داشت. پیش از انقلاب این شورا تشکیل شده بود و شاه هم در مقابل یک شورای عالی اقتصاد ابداع کرده و تشکیل داده بود. آن شورای اقتصاد به ریاست نخستوزیر تشکیل میشد و اهم مسائل مطرح شده درآن در شورای عالی اقتصاد مطرح و راجع به آنها تصمیم گیری میشد. همین بدعتها در رژیم سابق لطمههای بسیار جدی وارد کرد.
موسوی اضافه کرد: در زمانی که قیمت نفت بسیار بالا رفته بود، به دلیل همین افزایش ناگهانی قیمت نفت شورای عالی اقتصاد در رامسر کنفرانسی به راه انداخت و یک نوع بازبینی در برنامه پنجساله آن زمان صورت دادند. در همانجا یکی از کارشناسان برجسته برنامه و بودجه از آن روش انتقاد کرده و گفته بود ممکن است اینگونه برخورد، پایههای رژیم را به خطر بیاندازد و بدین ترتیب بود که آن فرد را بیرون انداختند. درست است که برنامه و بودجه آن موقع مبتنی بر خواستها و نظرات خودشان بود ولی یک جمع کارشناسی در آنجا وجود داشت که به رویههای معقولی روی میآوردند و اگر رژیم سابق به این نظرها بهتر توجه میکرد احتمالا با بحرانهای کمتری روبهرو میشد.
میرحسین موسوی درادامه، گفت: در زمان شهید رجایی مسئولی که برای برنامه وبودجه گذاشته شده بود سازمان برنامه وبودجه را منحل کرد به طوری که بودجه سال 60 در نخستوزیری بسته شد. پس از مدتی یعنی بعد از فاجعه انفجار حزب جمهوری اسلامی و دولت رجایی و باهنریکی از کارهایی که انجام شد احیای سازمان مدیریت بود. تشکیل سازمان برنامه جدید با تغییراتی همراه بود و کمیتههایی در تمام استانها تشکیل شد که پایه برنامه اول کشور در سال 61 و 62 قرار گرفت.
وی با تاکید بر لزوم توجه به عقل و خرد جمعی، تصریح کرد: وقتی دستگاهی با این عظمت را که میتواند در خدمت نظام باشد، به جای حل مشکلات آن، طوری دگرگون کنیم که نتواند کارهای سابق خود را انجام دهد قطعا مشکل پیدا خواهیم کرد. هیچکس همه چیز دان نیست و این رویهها و دستگاههای مختلف هستند که کمک میکنند افراد از عقل و خرد جمعی بهترین استفاده را ببرند.
رئیس فرهنگستان هنر در ادامه با اشاره به بحثهای اقتصادی مطرح شده در این جلسه، اظهار کرد: بیشترین سئوالات و آمار هایی که مطرح شد بحثهایی است که باید در شورای اقتصاد یا شوراهای دیگر چون شورای پول و اعتبار مطرح شود تا تصمیمات معقولی برای حل آنها گرفته شود. همه کسانی که مسوولیت میپذیرند باید بدانند که یک فرد هر چقدر هم قدرت، ظرفیت و توان بالایی داشته باشد باز هم نمیتواند جای چنین جمعی را بگیرد. مثلا در شورای پول و اعتبار هیچکس نمیتواند خود را جای دیگری بگذارد و با کمک همهی آنهاست که جلسه نتیجه روند بهینه پیدا میکند. این نکته، نکته بسیار مهمی است.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، با بیان اینکه ما حدود 18 شورای معطل در کشور داریم، اظهار کرد: جای اینها را یک فرد نمیتواند پر کند. همانطور که یک فرد نمیتواند به همه سوالات مطرح شده پاسخ دهد و اساسا قرار هم این نیست که یک فرد پاسخ دهد. چرا که یک جمع و رویه میتواند پاسخگوی سئوالات باشد.
وی همچنین به برخی مسائل اقتصادی اشاره کرد و با بیان اینکه در آستانه جهشی در رابطه با رشد نقدینگی قرار داریم، افزود: اگر مسئله کسری بودجهای که مرکز مطالعات مجلس آن را حدود 44 هزار میلیارد تومان تخمین زده است حل نشود باز هم در دور باطل افزایش نقدینگی خواهیم غلطتید. ما مجبوریم برای کنترل نقدینگی در سیاستهای مالی خود کارهای دشواری انجام دهیم. متاسفانه برای برخی هزینههای جدید در کشور زمینه ایجاد کردهایم به طوری که برگشت آن هزینهها مشکلآفرین خواهد بود.
موسوی با اشاره به اینکه وقتی مشکلات اقتصادی مطرح میشود دو نوع جواب برای آن وجود دارد، اظهار کرد: یک جواب این است که گفته شود کشور خیلی ثروتمند است، میتوانیم پول میان مردم تقسیم کنیم، تولید کنیم و بحثهایی از این قبیل مطرح شود. من با این پاسخ موافق نیستم چرا که این با واقعیتهای اقتصادی ما سازگاری ندارد. به نظر من دولتها باید به سمت شفافیت بروند.
وی افزود: مثلا وقتی مسئلهای مثل کسری بودجه پیش میآید، شفافیت میتواند فشارهایی بیاورد که مجبور شویم به سمت راهحلها پیش برویم. پنهان بودن این کسریها که به شکلهای مختلف در بودجهها رسم شده است یکی از مهمترین مسائل و مشکلات کشور و نوعی بیمهری به مردم است.
وی بر نقش مردم در ایجاد شفافیت در جامعه تاکید کرد و گفت: غیر از سیاستهای اقتصادی خاص و وظایف دولتها، من فکر میکنم خود مردم هم باید در این شفافیت کمک کنند. نیاز است که همه در کشور با هم کار کنند تا این سختیها را با کمک یکدیگر ازسر بگذرانیم. این طور نیست که یک دولت از پس همه مشکلات بر بیاید و یا فکر کنیم تنها با یک انتخابات مشکل حل میشود. حل مشکلات در گرو اعتماد به نفس و استفاده از نیروهای کارشناسی عظیم کشورو همکاری و تلاش خود مردم است.
موسوی در ادامه به بحث واردات وسیع در کشور اشاره کرد و افزود: واردات وسیع مشکلات مختلفی به دنبال دارد. این مسئله همیشه الگوی مصرف ما را در کشور دگرگون کرده و در زمانی که لازم بوده صرفهجویی کنیم، به سمت اسراف و ریخت و پاش منابع کمیاب خود رفته ایم.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، با اشاره به بحث پیوستن کشور به سازمان تجارت جهانی WTO در 14 - 15 سال اخیر، اظهار کرد: رویه این سازمان این است که هیچ کشوری بدون اجماع نمیتواند وارد آن شود یعنی کشور بسیار بیاهمیتی هم میتواند جلوی ورود ما را بگیرد. این روابط و موافقتنامههای دوجانبه محدودیتهایی ایجاد میکند مثل مشکلاتی که بین ژاپن و آمریکا برسر ورود برنج آمریکایی به ژاپن پیش آمد وهمین مسئله را کشورهای دیگری هم داشتهاند. در این داد و ستادها کشورها مجبور میشوند برخی مسائل را رعایت و یا تحمل کنند.
وی خاطر نشان کرد: در سالهای طولانی که قصد ورود به سازمان تجارت جهانی را داشتهایم همه امتیازهای ممکن را برای ورود به آن دادهایم ولی وارد آن نشدهایم. در حالی که این بیرون بودن اجباری از این سازمان هم میتوانست فرصتهایی برای ما داشته باشد. بحث ما این نیست که ورود به این سازمان بد است، ولی حالا که به دلایلی جلوی ورود ما را گرفتهاند آیا از همه فرصتهای بیرون ماندن استفاده کردهایم؟ یکی از این فرصتها کنترل واردات و حمایت از تولیدات داخلی است. ما میتوانیم از تولید داخلی خود به وسیعترین شکل حمایت کنیم. ما باید در مسائل جهانی واقعبین باشیم؛ چرا که در دنیا داد و ستد و یک نوع بیرحمی حکمفرماست و نظامی که این را نفهمد لطمهی شدیدی خواهد خورد.
موسوی درباره دلایل عدم استفاده از فرصتها و امکانات اشاره شده، گفت: در هیچ جای جهان لااقل در بین کشورهای در حال توسعه، کشوری چون ما مستقل نمیتوان یافت و این مسئلهای است که مقام معظم رهبری هم بارها بر آن تاکید کردهاند و از آن حمایت نمودند. این استقلال آثار و برکاتی در جنبههای مختلف دارد. شاید در برخی مواقع از این استقلال استفاده نکردهایم. استفاده خوب از استقلال میتواند بسیاری از مسائل را حل کند.
موسوی با تاکید بر اینکه تصدیگری دولت قطعا باید کم شود، تصریح کرد: دولت وظایفی در قبال مردم دارد و این وظایف طبق قانون اساسی وظایف سنگینی است. در اصل 43 قانون اساسی برخی وظایف دولت شرح داده شده است و بر این اساس ما نمیتوانیم سیاستهایی داشته باشیم که راه را برای سلطه کشورهای دیگر باز کند. ریشهکن کردن فقر و محرومیت در جامعه نیز جزء وظایف دولت محسوب میشود.
وی به وظیفه ایجاد شرایط و امکانات کار توسط دولت اشاره کرد و گفت: این وظیفه در قانون اساسی یکی از یادگارهایی است که از شهید بهشتی مانده است. ایشان برای جلوگیری از استثمار به این بند اعتقاد و تاکید داشتند تا اینکه نیروی کار مجبور نشود خود را ارزان بفروشد و استثمار شود.
موسوی با بیان اینکه این مسئولیتها به هیچوجه با نقش بازار تناقض ندارد و هدایت بازارها به معنای نفی قیمت و تخصیص منابع توسط علامت قیمت نیست، گفت: یکی از بحثهایی که به کشور ما هم سرایت کرده بود این است که میگفتند دولت نباید هرگز به این مسائل وارد شود و هر گونه دخالت دولت در بازار را مضر میدانستند.زمانی که دیوارهای برلن فرو ریخت و بحث پیروزی نظامهای لیبرال پیش آمد تصور نمیشد در کشوری که این صداها بلند بود، بحثهایی مانند تزریق دلارهای دولتی و یا دخالت دولت در امر بنگاههای اقتصادی پیش بیاید. این نشان میدهد که برخی از جزمیاتی که در اقتصاد وجود داشته درست نیست.
رئیس فرهنگستان هنر، در ادامه با بیان اینکه ما بعد از انقلاب تجربیاتی کسب کردهایم که باید از آنها استفاده میکردیم، افزود: اگر به دنبال توسعه و رویکردهای جدید بودیم، با تکیه بر تجربیات بومی میتوانستیم این کارها را انجام دهیم. نه اینکه بگویم نباید از تجربیات کشورهای دیگر استفاده کنیم بلکه ما باید یک روی باز و گشوده در برابر تجربیات بشری داشته باشیم و درعین حال باید بدانیم که هر ملتی در فضای خاصی تنفس میکند و اعتقاداتی دارد که به تجربیات جهانی رنگ و بوی ملی میزند و همین مسئله زیباست.
وی ادامه داد: اینکه دنیا یکرنگ شود و رنگ آن را هم مثلا آمریکا تعیین کند زیبا نیست. اگر این مسائل رعایت شود میتوانیم از تجربیات جهان و جهانی شدن استفاده کنیم. ما ملتی با هویت چند لایه چند هزار ساله ایرانی و یک هویت اسلامی هستیم. دولتها بیش از سایر نهادها و دستگاهها باید متوجه گوناگونی لایهها و الزامات آن باشند. با هر کدام از این لایهها که مخالفت کنیم و یا آن را نادیده بگیریم، در بخشهای مختلف مشکل پیدا خواهیم کرد.همین نشان می دهد که ما میتوانیم اقتصادی ملی یا اسلامی داشته باشیم.
مهندس موسوی همچنین با اشاره به سیاستهای اقتصادی دوران جنگ تحمیلی، اظهار کرد: بخش قابل توجهی از سیاستهای اقتصادی زمان جنگ مبتنی بر آرمانهای ابتدای انقلاب بود و بخشی هم به اقتضائات شرایط جنگ برمیگشت.
موسوی در ادامه گفت: مهد سرمایهداری دنیا آمریکا نیست، بلکه انگلستان است؛ ولی میبینیم که در همین کشور در زمان جنگ حتی یک کارگاه دو نفره هم توسط دولت کنترل میشد. این امر طبیعی است چرا که اگر آنها میخواستند در برابر حملات شدید هیتلر بایستند باید چنین کاری میکردند یا مثلا در ژاپن آزادسازی قیمت ارز این کشور در سالهای 1964 یا 1965 یعنی حدودا 15 سال پس از جنگ انجام شد. یعنی آثار جنگ و تصمیماتی که آنها برای بازسازی کشورشان پس از دوران جنگ داشتند آنها را ملزم میکرد که چنین رویههایی را پیش بگیرند. اقتصاد ژاپن یک روزه نیرومند نشده بلکه با این کارها به مرور زمان پیش رفته است.
عضو مجمع تشخیص مصحلت نظام، با بیان اینکه "ما در زمان جنگ منابع بسیار محدودی داشتیم"، یادآور شد: در آن دوران پنج استان ما زیر بمباران بود و بقیه استانها بجز کرمان و برخی استانهای شمال شرقی و شرقی در ناامنی بودند. پالایشگاهها، نیروگاهها و مراکز مهم نفتی در معرض بمباران بودند و کشور نیز در معرض محاصره قرار داشت. در چنین شرایطی برخی میگفتند که باید شرایط اقتصاد باز را اعمال کنیم تا همه مشکلات حل شود ولی این ایدهها دور از واقعیت به نظر میرسید.
موسوی اضافه کرد: ما بر سر خرید مهمات از کشورهای دیگر نیز مشکل داشتیم و مجبور شدیم بخش عمدهای از مهمات مورد نیاز را خودمان تولید کنیم. وزارت دفاع وبقیه وزارتخانههای کشورترتیبی دادند تا سازمانی درسطح کشوربرای تولید محصولاتی که نیاز داشتیم ایجاد شود. طبیعی است در آن شرایط پیشنهاد اقتصاد باز دور از ذهن به نظر میرسید. همان سیاستهای اعمال شده هم بود که حمایتهای مادی و معنوی مردم را برمیانگیخت و ما را نیز نیرومندتر میکرد تا در برابر بحران ها بایستیم. این اقتصاد مربوط به دولت نبود و خواستهی ملت بود و دولت هم خدمتگزار ملت بود.
وی با اشاره به اینکه عوض شدن و تغییر دولتها به معنای از یک قایق به یک قایق دیگر پریدن نیست، تصریح کرد: بخشی از سیاستهای آن زمان ما منبعث از اصل 43 قانون اساسی و الزامات و منافع ما بود. بعد از جنگ باید سیاستها عوض میشد ولی نه همهی سیاستها.
موسوی درادامه این جلسه به بحثهای مطرح شده پیرامون رابطه خودبا مقام معظم رهبری اشاره کرد وبا بیان اینکه ایشان محور وحدت ملت ماست، اظهار کرد: ایشان فردی است که پاسدار ارزشهای اصیل انقلاب ماست و وظایف سنگینی که برای پیشبرد نظام برعهده ایشان است نمایانگر همین مسئله است. کسی که به نظام علاقه داشته باشد و بخواهد برای این کشور و نظام و در درون آن کار کند نمیتواند خود را در این مسائل فریب بدهد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، با اشاره به رابطه مقام معظم رهبری و دولتها درکشور،گفت: رهبرانقلاب در هر شرایطی از دولتها حمایت کرده اند و این مسئله بسیار مهمی است. ولی اینکه تصور کنیم هر کاری که دولتها و دستگاههای مختلف میکنند کاری است که ایشان تایید میکنند دید درستی نیست، هر دولتی که با رای مردم میآید برای اینکه بتواند کار خود را انجام دهد نیاز دارد مورد حمایت واقع شود، این مسئله دیگری است.
نخستوزیر دوران دفاع مقدس، با یادآوری حمایت امام خمینی (ره) از دولت در دوران جنگ تحمیلی، نیز اظهار کرد: امام در زمان جنگ همواره از دولت حمایت میکردند و من هم بارها در سخنرانیها و مصاحبههای مختلف گفته بودم که ایشان از یک کار جمعی و از همه کارمندان و کارکنان حمایت کردهاند. در شرایط فعلی و آینده هم چنین خواهد بود. طبیعی است که رهبری از قوهی مجریه، قوه مقننه، قوه قضاییه و دستگاههای مختلف نظام جدا نیست، چرا که خوب کار کردن دستگاههای مختلف کشور جزو اهداف اصلی رهبری معظم انقلاب هم هست.
موسوی در ادامه به مسئله انتخاب مدیران در کشور اشاره کرد و افزود: مسئله مدیریت در کشور باید یک جریان پیوسته و غیر منقطع باشد. ما مدیران قوی داشتیم ولی ناگهان در بخشی از دستگاههای ما به این نیرو پشت کردند. در حالی که جریان طبیعی میتوانست این باشد که این نیروها بتدریج از این دستگاهها خارج شوند در حالی که تجربیات خود را به نیروهای جوانتر منتقل میکنند. در همه دولت ها باید این مسئله به درستی صورت بگیرد. درست است که باید تلاش شود میانگین سنی دولت از یک حدی بالاتر نرود ولی نباید اینطور هم باشد که قسمتی از نیروها را کاملا کنار بزنیم چرا که این مسئله یک انقطاع ایجاد میکند که به نفع کشور نیست.
وی همچنین به مسئله هسته ای کشور اشاره کرد و با بیان اینکه تکنولوژی هسته ای یکی از مولفههای قدرت ما در سطح جهان و یک مسئله اساسی است، اظهار کرد: این از برکات استقلال ماست که میتوانیم در عرصههایی فعالیت کنیم که دائما از آنها منع شدهایم. یک بارباید بایستیم و از این مرز بگذریم. طبیعتا پرداختن به این تکنولوژیها باید صلحآمیز، بدون ماجراجویی در سیاست خارجی و بدون جنجالآفرینی باشد و به عنوان یک سرمایه به آن نگاه کنیم.
رئیس فرهنگستان هنر در ادامه به بحث هنر اشاره کرد و گفت: به اعتقاد من هنرمندان در کشور ما به عنوان یک شهروند درجه دوم نیستند و نقطهای که هنرمندان ما ایستادهاند به نسبت برخی اقشار دیگر نقطه بالایی است. بحث هنر بسیار فراتر از یک تئاتر یا نقاشی است و به طور مثال در همین مقوله تئاتر نزدیک به صد هزار نفر شاغل در کشور داریم که این اثر و نفوذ هنر در جامعه را میرساند.