دکترعلی بیگدلی در تحلیل دیدار مقامات ایرانی و آمریکایی:
سیاست خارجی ایران مبتنی بر دیپلماسی پنهانی است
فرارو- دکترعلی بیگدلی استاد روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی معتقد است «سیاست خارجی ایران مبتنی بر دیپلماسی پنهانی است که با ماهیت مردمی نظام سیاسی ایران، همخوانی ندارد.»
طی روزهای اخیر در حالی رسانه های خبری جهان از دیدار محرمانه مقامات ایران و آمریکا خبر می دهند که تاکنون در ایران این خبر نه تایید و نه تکذیب شده است.
واشنگتن تایمز جمعه گذشته گزارش داده بود که ویلیام پری سال گذشته میلادی یک رشته دیدارهایی با مجتبی ثمره هاشمی، از مشاوران بسیار نزدیک محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران داشته است که هدف آن بحث درباره برنامه اتمی ایران بوده است. واشنگتن تایمز این خبر را از فردی که با این گفتگوهای پشت پرده آشنا بوده است نقل کرده است.
این فرد که نخواست از او نام برده شود تاکید کرد که این دیدارها فقط جنبه «بحث و تبادل نظر» داشته است «نه مذاکره» که هدف آن رفع ابهام از مواضع دو طرف بوده است.
پری یک سیاستمدار قدیمی است که از جمله در دوره ریاست جمهوری بیل کلینتون در حل پرونده اتمی کره شمالی نقش داشت.
در همین حال یک سازمان بین المللی نیز تایید کرد که میزبان یک رشته دیدارهای محرمانه میان سیاستمداران بلندپایه آمریکا و ایران بوده است.
جفری باوتول مدیر شعبه گروه «پاگواش» در آمریکا، سازمانی که در سال 1995 برنده جایزه صلح نوبل شده بود، گفته است که کارشناسان منع گسترش سلاح های هسته ای طی ماه های اخیر تماس هایی در سطوح «خیلی خیلی بالا» با مقام های ارشد ایرانی داشته اند.
به گفته باوتول، ویلیام پری وزیر دفاع سابق آمریکا که در مبارزات انتخاباتی باراک اوباما نقش داشت، در برخی از این نشست ها حضور داشت.
با این حال مقامات ایرانی تاکنون در این خصوص هیچ واکنشی نشان نداده اند و تنها وزیر اطلاعات در این خصوص گفته است:« مذاکرات نیازمند مقدمات، موخرات، انگیزه و اهدافی است و لذا تاکنون به این معنا مطلقا مذاکره ای مطرح نبوده و نیست اما اینکه احتمالا در اجلاس هایی که در برخی کشورهای جهان برگزار می شود، احیانا یک مقامی از کشورمان با فردی برخورد و احوال پرسی هم کرده باشد، شاید این اتفاق افتاده باشد و شاید هم بیفتد.»
درهمین حال دکتر علی بیگدلی استاد روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی در خصوص محرمانه ماندن دیدارهای مقامات تهران و واشنگتن در ایران به خبرنگار فرارو می گوید: «از نظر خبری و سیاسی یک اشتباه بزرگ است که دیدارهای محرمانه میان مقامات تهران و واشنگتن تنها از سوی آمریکایی ها منتشر می شود و آنها در خصوص این دیدارها اطلاع رسانی می کنند اما در داخل کشور ما با سکوت از کنار این نوع دیدارها عبور می کنند.»
وی در پاسخ به این سوال که چرا اخبار دیدار محرمانه مقامات تهران و واشنگتن توسط آمریکای ها منتشر می شود نه ایرانی ها می گوید:« شکل حکومت ایران با آمریکا بسیار متفاوت است حکومت ما پیش از این همین بوده در آینده هم همین خواهد بود.»
بیگدلی می افزاید:« سیاست خارجی ایران مبتنی بر دیپلماسی پنهانی است که با ماهیت مردمی نظام سیاسی ایران، همخوانی ندارد.»
وی با بیان اینکه این نوع دیدارها برای نخستین بار نیست که انجام می شود می گوید: «چند سال قبل هم چنین دیدارهای در این سطح انجام شده است اما اطلاع رسانی درباره آن تنها توسط آمریکای ها انجام شده است.»
استاد روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی با تاکید بر اینکه ثمره هاشمی در چند نوبت پشت میز مذاکره با نمایندگان آمریکا قرار گرفته است می گوید: «بی تردید این انتخاب مناسبی نمی توان باشد چرا که سخنگوی کاخ سفید هم رسما اعلام کرده مشکل ما این است نمی دانیم در ایران با چه کسی مذاکره کنیم. این اعتراض و اعتراف نشان دهنده این است که آمریکای ها به انتخاب دولت ایران اعتماد ندارند.»
رابرت گیبز، سخنگوی کاخ سفید پنجشنبه گذشته اشاره کرد که یکی از مسائل پیش روی دولت فعلی آمریکا این است که «دقیقا مشخص نیست در ایران با چه کسی باید گفتوگو کرد».
بیگدلی با تاکید بر اینکه اوباما قضیه بهبود روابط تهران و واشنگتن را جدی گرفته است و این را می توان از مواضع نرم مقامات این کشور در قبال ایران مشاهده کرد می افزاید: « اکنون زمان آن فرا رسیده است که ایران هم برای حل مشکلات خود در عرصه بین المللی گام های را در راستایی بهبود روابط خود با آمریکا بردارد و این مسئله را جدی بگیرد که در این مسیر ثمره هاشمی به عنوان مذاکره کننده ایران نمی تواند گزینه مناسبی باشد.»
این استاد روابط بین الملل در خصوص اینکه چرا مذاکرات پشت پرده مقامات ایران و آمریکا که اخبار آن در سال های اخیر چندین نوبت منتشر شده بی ثمر مانده است می گوید:« یکی از دلایل بی نتیجه ماندن مذاکرات محرمانه تهران و واشنگتن ثابت نبود سیاست ها و استراتژی ها در ایران است.»
وی می افزاید: « یک دوره مذاکره مقامات ایرانی با آمریکا به یک تابو غیر قابل دسترس تبدیل می شود اما در دوره دیگر قضیه عکس آن می شود و مقامات وقت اصرار کننده برگزاری مذاکره با آمریکایی ها می شوند همین مسئله یعنی ثابت نبودن استراتژی ها موجب سردرگمی و سلب اعتماد آمریکایی ها می شود.»
بیگدلی همچنین با انتقاد از واکنش اخیر آقای احمدی نژاد به گفتگوی اوباما با شبکه العربیه می گوید:« آقای احمدی نژاد پس از مصاحبه اوباما در کرمانشاه اعلام کرد که آمریکا باید از ملت ایران عذر خواهی کند. این حرف رییس جمهوری ایران بازتاب های بسیاری در رسانه های خبری جهان داشت که می تواند در دولت جدید آمریکا برای ادامه حرکت به سوی بهبود روابط با ایران تردیدهای به وجود بیاورد.»
وی می افزاید:« اتخاذ چنین مواضعی که در تضاد با مواضع پیشین دولت نهم است نشان دهنده این است که دولتمردان هنوز به آداب دیپلماسی آشنایی پیدا نکرده اند.»