بحران مالی جهان، انکار واقعیت و راهکار خطرناک!
محمد طبیبیان در روزنامه سرمایه در مورد بحران مالی جهان چنین نوشته است:
بحران مالی و اقتصادی آمریکا در فضای کنونی تنها بحران مالی آمریکا نیست بلکه به آهستگی به تمام دنیا سرایت می کند زیرا اقتصاد جهان، امروز به تعبیری متصل و یکپارچه است.بحران اقتصادی آمریکا در اقتصاد ایران دو بازخورد یا عکس العمل ایجاد کرده است. به اعتقاد برخی بحران اقتصادی آمریکا به ایران منتقل نمی شود چراکه ایران با آمریکا مراوداتی ندارد و در ضمن در شرایط کنونی ایران به واسطه تحریم در کمترین تماس اقتصادی با غرب است. بنابراین از این بحران و عوارض آن در امان خواهد ماند اما برخی دیگر معتقدند ایران هرچند کوچک از اقتصاد جهانی سهم دارد و این بحران به هر شکل روی فروش نفت خام، واردات و صادرات کشور و ... تاثیرگذار خواهد بود.
با گذر از این نظریه ها در ارزیابی واقع بینانه باید توجه کرد مساله بحران اقتصاد جهانی و پیامدهای آن به شکل های مختلف و متفاوتی به کشور ما نیز سرایت خواهد کرد چون ایران در شرایط تحریم نیز مراودات با جامعه جهانی را به ناچار قطع نکرده است. البته وجود تحریم و محدودیت معامله با ایران نه تنها وضع ایران را بهتر نخواهد کرد بلکه باید یادآور شد در شرایط بحران بین المللی شاید وضع از حالت موجود نیز بدتر شود زیرا در شرایط بحران های جهانی معمولاً نهادهای بین المللی کمک هایی را به کشورهای در حال توسعه ارائه می کنند اما شرایط تحریم سبب خواهد شد کشور ما از اینگونه کمک ها نیز بی بهره بماند.
نخستین و مهم ترین اثر این بحران بر فروش نفت خام بوده که قیمت آن را کاهش داده و خواهد داد.
این بحران آثار و تبعات دیگری نیز دارد که برای اقتصاد ایران در وضعیت فعلی بسیار پرهزینه و گران خواهد بود. با یک بررسی کلی در روابط اقتصادی ایران و اینکه معاملات ایران با چه بانک هایی و در کجا انجام شده چند بانک طرف معامله ورشکسته یا مشکل دار شده اند و سرمایه ایرانیان در این بانک ها چقدر بوده، می توان تخمین زد که این بحران در وهله نخست به چه مقدار زیان مالی خواهد انجامید.
اما به هر حال فرضیه مصون ماندن ایران از این بحران به کلی اشتباه است. این تجربه برای ایران سال ها پیش در دوران رکود سال 1929 تکرار شده است. متاسفانه از آمار و ارقام آن تجربه اطلاع دقیقی در دست نیست زیرا دولت های وقت نسبت به این مساله به طور کلی بی توجه بوده اند. اما از گزارش ها و حتی از رجوع به خاطرات پراکنده نوشته شده در همان دوران نیز مشخص است که رکود 1929 تاثیر بسیار مخرب و بدی بر فعالیت های اقتصادی ایران گذاشته است. محصولات و اقلام صادراتی به خصوص محصولات کشاورزی و فرش که از اقلام صادراتی مهم ایران به حساب می آمده، آسیب بسیاری در این زمان دیده و متاسفانه چون برای دولت وقت اهمیتی نداشت چاره ای نیز برای آن اندیشیده نشد.
آثار و عواقب مصیبت بار بحران اقتصاد جهانی با انکار یا چشم پوشی دولتمردان حل نمی شود. بلکه چاره آن است که با برنامه ریزی اضطراری و دقیق خسارات ناشی از این بحران برای بخش های مختلف را تخمین زده و برای آن راه چاره بیندیشند. متاسفانه انکار بحران یا مشکل به آسانی قابل گذشت نیست زیرا این بحران بیش از هر کسی به افراد عادی جامعه و مردم فشار وارد خواهد کرد.