البرادعی در تازه ترین گزارش خود تاکید کرد
مطالعات ادعايي؛ ابهامی باقی مانده برای آژانس
مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی آخرین گزارش خود را برای نشست پاییزی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی دیروز با محوريت «عدم پيشرفت کافي در خصوص مطالعات ادعايي» منتشر کرد تا نشان دهد همچنان این ابهام حل نشده در برنامه هسته ای ایران مایه نگرانی آژانس است.
محمد البرادعی دیروز پیش از آغاز نشست فصلی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی، گزارش غیررسمی خود را با تاخیر سه روزه در اختیار اعضای شورای حکام قرار داد. پیش از این قرار بود این گزارش روز جمعه گذشته در اختیار اعضای شورای حکام قرار گیرد. نشست دوره ای 35 عضو شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی بیست و دوم سپتامبر(دوم مهر) در وین آغاز به کار می کند.
بر اساس روند کاری این شورا، 10 روز پیش از آغاز رسمی نشست، گزارش مدیرکل آژانس درباره موضوعات مختلف از جمله موضوع ایران در اختیار اعضا قرار می گیرد تا به بررسی آن بپردازند و سپس در نشست شورای حکام به طور رسمی به آن پرداخته شود.
البرادعی در این گزارش آخرین تحولات در روند همکاری های ایران با آژانس و حل و فصل مسائل مختلف درباره ایران را به اطلاع اعضای شورای حکام رساند.
این آخرین گزارش البرادعی به نشست پاییزی شورای حکام بود چرا که وی در پایان سال جاری از سمت خود کناره گیری می کند.
هفته گذشته روزنامه گاردین نوشت این تصمیم در یک یادداشت داخلی در سازمان ملل که چهارشنبه گذشته به گردش درآمد فاش شد که در آن آمده است: «دوره خدمت محمد البرادعی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در تاریخ 30 نوامبر 2009 به پایان خواهد رسید و مدیرکل برای دور دیگر در این سمت حضور نخواهد داشت.»
در این یادداشت که در اختیار گاردین قرار گرفت آمده است، انتخاب نامزدهای احتمالی برای جانشینی البرادعی به عنوان مدیرکل آژانس پیش از پایان سال جاری میلادی توسط شورای حکام بررسی خواهد شد.
در ادامه این یادداشت آمده است از شورای حکام درخواست خواهد شد 31 دسامبر 2008 کاندیدای منتخب را برای جانشینی البرادعی معرفی کند.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، دیپلمات ها گفته اند کاندیداهای احتمالی سفیران ژاپن و آفریقای جنوبی در آژانس، رئیس کنوانسیون تسلیحات شیمیایی سازمان ملل در لاهه و معاون البرادعی که ریاست بازرسی های جهانی منع اشاعه را عهده دارد، هستند.
محمد البرادعی در سال 1941 در مصر به دنیا آمد و موفق شد در سال 1962 مدرک کارشناسی رشته حقوق را از دانشگاه قاهره کسب کند. پس از مدتی حضور در وزارت امور خارجه مصر در سال 1974 موفق به اخذ مدرک دکترای حقوق بین الملل از دانشکده حقوق دانشگاه نیویورک آمریکا شد و بعدها مدتی به عنوان استاد در همین دانشگاه به فعالیت پرداخت.
وی در سال 1984 به آژانس بین المللی انرژی اتمی پیوست و در سال 1997 به عنوان مسوول این آژانس که در آن زمان تنها وظیفه نظارت بر اجرای معاهده عدم تولید و تکثیر تسلیحات کشتارجمعی را داشت، منصوب شد و آخرین بار در سال 2005 برای سومین بار در این سمت ابقا شد.
آخرین گزارش پاییزی البرادعی به شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی قطعاً حساس ترین گزارش او درباره برنامه هسته ای ایران بود چرا که محور گزارش مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته ای ایران به موضوع «مطالعات ادعایی» و همکاری های ایران در این زمینه اختصاص داشت.
«مطالعات ادعایی» موضوعی است که آژانس بین المللی انرژی اتمی اواخر سال گذشته از سوی کشورهای غربی درگیر در موضوع هسته ای ایران در پایان روند بررسی مدالیته مورد توافق تهران و آژانس برای پاسخگویی به سوالات باقی مانده به عنوان ابهامی تازه در پرونده هسته ای ایران مطرح کرد.
بر اساس این اتهامات چندین بند از گزارش فوریه (اسفندماه سال گذشته) محمد البرادعی درباره نتایج همکاری های شش ماهه ایران - آژانس در چارچوب مدالیته مورد توافق به موضوعات «مطالعات ادعایی» اختصاص یافت.
البرادعی در این گزارش که مورد استناد اعضای شورای امنیت سازمان متحد برای اعمال دور تازه ای از تحریم های بین المللی در چارچوب قطعنامه 1803 علیه ایران قرار گرفت ادعا کرده بود: «یکی از مسائل عمده باقی مانده مربوط به ماهیت برنامه هسته ای ایران، موضوع مطالعاتی است درباره پروژه نمک سبز، آزمایش مواد انفجاری قوی و محفظه کلاهک موشک.»
گفته می شود این موضوع از نظر آژانس بسیار مهم و مایه نگرانی جدی و اساسی در مورد هرگونه ارزیابی ابعاد احتمالی نظامی برنامه هسته ای ایران است.
«مطالعات ادعایی» مورد استناد آژانس بین المللی انرژی اتمی پس از دسترسی آمریکا به اسنادی از یک لب تاپ مفقود شده به وسیله منافقین( سازمان مجاهدین خلق) از ایران مطرح شد.
صحت ادعاهای آمریکا و آژانس هیچ گاه مورد پذیرش تهران قرار نگرفت و مقامات مسوول بارها اعلام کردند تهران قصد پاسخگویی به موارد مطرح شده را ندارد.
با این حال با وجود تاکید مقامات ایرانی مبنی بر پاسخگو نبودن در قبال این اتهام مقامات آژانس از جمله ملیسا فلمینگ سخنگوی البرادعی در چند نوبت اعلام کرده اند تهران آمادگی خود را برای رفع ابهامات موجود اعلام کرده است.
بر همین اساس هم اولی هاینونن معاون البرادعی در امور پادمان ها که مسوول پیگیری پرونده «مطالعات ادعایی» است، چندین بار بدون رسانه ای شدن اهداف سفر خود به تهران آمده و با مقامات ایرانی پشت درهای بسته دیدار و گفت وگو کرد.
در هر حال گزارش جدید مدیر کل آژانس نشان از بی نتیجه بودن مذاکرات دارد، چرا که محمد البرادعي در اين گزارش شش صفحه يي که روز گذشته در آستانه نشست دوره يي شوراي حکام آژانس بين المللي انرژي اتمي درباره روند همکاري ايران با آژانس بين المللي انرژي اتمي تاکيد کرد که «آژانس درباره مطالعات ادعايي و برخي مسائل که مايه نگراني بوده، نتوانسته پيشرفتي کافي داشته باشد».
وی همچنین اين موضوع را نيز مورد تاييد قرار داده است که «آژانس عدم انحراف مواد و برنامه هسته يي اعلام شده در ايران را تاييد مي کند.»
اين گزارش مي افزايد؛ «ايران بايد براي اثبات اظهارات خود، اطلاعات قابل توجهي را در اختيار آژانس قرار دهد و دسترسي به اسناد و اشخاص مربوطه را براي آژانس فراهم کند.»
در ادامه اين بخش آمده است؛ «در صورتي که ايران چنين شفافيتي را فراهم نکند و پروتکل الحاقي را به اجرا نگذارد، آژانس قادر نخواهد بود تضمين هاي معتبري را درباره فقدان فعاليت ها و مواد هسته يي اعلام نشده در ايران ارائه کند.»
همچنين مديرکل آژانس بين المللي انرژي اتمي ديروز در تازه ترين گزارشش درباره فعاليت هاي هسته يي ايران که شش روز قبل از نشست دوره يي شوراي حکام آژانس بين المللي انرژي اتمي در اختيار 35 عضو شوراي حکام قرار گرفت، همچون گزارش قبلي اش، بار ديگر اعلام کرد؛ «آژانس قادر بوده به تداوم راستي آزمايي عدم انحراف مواد هسته يي اعلام شده در ايران ادامه دهد.»
گزارش مذکور ادامه فعاليت هاي غني سازي ايران را مورد اشاره قرار داده و اعلام کرده است که ايران آبشارهاي تازه يي نصب کرده و نسل جديدي از سانتريفوژها را با اهداف آزمايشي به کار انداخته است.
مديرکل آژانس بين المللي انرژي اتمي در اين زمينه چنين آورده است؛ «از زمان گزارش قبلي مديرکل، ايران به راه اندازي سه هزار دستگاه خود در فاز نخست IR-1 تاسيسات FEP ادامه داده است. به علاوه ايران به کار نصب در چهار واحد ديگر ادامه مي دهد. در 30 آگوست سال 2008 پنج ماشين «IR-1» آبشار 164 از واحد A26 به وسيله گاز UF6 تغذيه مي شده و يک آبشار ديگر از همان واحد بدون گاز مذکور کار مي کرده است. همچنين نصب 12 آبشار باقي مانده در آن واحد ادامه دارد.»
محمد البرادعي درباره رآکتور آب سنگين نيز در گزارش خود نوشته است؛ در تاريخ 13 آگوست 2008 آژانس يک PIV را در نيروگاه توليد سوخت (FMP) هدايت کرد، نتيجه اين کار در درازمدت مشخص مي شود و هيچ تغيير محسوسي در ساختار FMP از زمان آخرين بازرسي آژانس از آن در مه 2008 تاکنون مشاهده نشده است.
مديرکل آژانس بين المللي انرژي اتمي در ادامه از تهران خواسته است تمامي اقدامات لازم براي اعتمادسازي نسبت به ماهيت صلح آميز برنامه هسته يي ايران را در سريع ترين زمان ممکن به اجرا درآورد.وي سپس تصريح کرد مديرکل به نحو مقتضي به گزارش دهي خود ادامه خواهد داد.
در همبن حال پس از انتشار این گزارش علی اصغر سلطانیه نماینده دائم ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی در رابطه با موضوع مطالعات ادعايي به عنوان ابهامی که همچنان برای آژانس مایه نگرانی است گفت:« آژانس به دليل اشکال تراشي امريکا و دخالت آنان (امريکايي ها) در امور داخلي آژانس نتوانست مدارک مرتبط را طبق تعهد و در زمان توافق شده تحويل دهد، با اين حال ايران براساس مطالب رويت شده در بيش از 117 صفحه پاسخ متقن، ثابت کرد که ادعاهاي امريکا مربوط به «لپ تاپ» کاملاً بي اساس و ساختگي است.»
سفير ايران در آژانس سپس تاکيد کرد:« لذا مطابق برنامه عمل، ايران به تعهدات خود پايبندي نشان داده و بنابراين اجراي پادمان بايد به صورت عادي درآيد.»
وي يادآور شد:« همان گونه که در گزارش البرادعي نيز آمده است، ايران آمادگي دارد به ديگر سوالات آژانس نيز پس از عادي شدن (اجراي پادمان) لازم در چارچوب تعهدات خود، اساسنامه آژانس و ان پي تي پاسخ دهد.»