آگاه
کد خبر: ۱۴۱۹۵

تکانه های طرح تحول اقتصادی در بورس

سرمایه: در حالی که کلیات طرح تحول اقتصادی دولت حول هشت محور اصلاح نظام یارانه ها، اصلاح نظام گمرکی، نظام بانکی، توزیع کالا و خدمات، اصلاح نظام ارزش گذاری پول ملی و اصلاح نظام بهره برداری مطرح شده ولی درخصوص جزئیات و نحوه اجرای آن هنوز اطلاعات کافی در دسترس نیست یا هنوز در دست بررسی کمیته رسیدگی به این طرح است.این در حالی است که طرح تحول اقتصادی ابعاد بسیار گسترده ای را دربردارد که کل ساختار اقتصادی کشور را متاثر خواهد کرد و در صورت عدم اجرای صحیح و برنامه ریزی شده تبعاتی را به بار خواهد آورد.

از آنجا که این طرح هنوز به عنوان لایحه به مجلس تسلیم نشده و جزئیاتی از آن منتشر نشده است بنابراین کارشناسان مصمم شدند این طرح را مورد توجه قرار دهند تا به راهکارهایی که بتواند به بهترین شیوه اجرای آن منتهی شود، دست یابند.

از آنجا که بازار سرمایه نبض اقتصاد ایران است و هرگونه تصمیم مسوولان قبل از فرصت حضور در اقتصاد ایران بازار سرمایه را متاثر می کند بنابراین مسوولان سازمان بورس، سازمان خصوصی سازی و فعالان بازار سرمایه با دعوت کانون نهادهای سرمایه گذاری عصر سه شنبه در محل اتاق بازرگانی تهران به بررسی آثار طرح تحول اقتصادی به بازار سرمایه پرداختند.
-
درخواست نظرات از شرکت های بورسی
علی صالح آبادی رئیس سازمان بورس که جزء کارگروه بررسی این طرح نیز هست با بیان اینکه بیشتر در جریان اصلاح نظام یارانه ها هستیم، گفت: «زیر کمیته ای به این منظور تشکیل شد تا محاسبه کند چقدر یارانه وجود دارد و اثر آن در فعالیت های اقتصادی خرد و کلان دولت چیست؟

وی افزود: «در تهیه و تدوین طرح تحول اقتصادی از بورس هم خواسته شد در این خصوص همکاری کند و بر این اساس کمیته ای تشکیل شده است.» وی با بیان اینکه کانون به نمایندگی از شرکت های سرمایه گذاری نقطه نظرات اجرایی و کاربردی خود را عنوان کند، گفت: «قانون اصل 44 بحث های کلی را در این زمینه مشخص کرده است. براساس آن ماده 90 این قانون نیز بحث قیمت گذاری را مطرح می کند که در صورتی که قیمتی را دولت به برخی صنایع تکلیف کند موظف به پرداخت مابه التفاوت آن می شود.»

وی قیمت گذاری را در واگذاری ها بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: «قیمت مواد اولیه و تولیدی برای شرکت های مشمول اصل 44 و قابل عرضه در بورس مهم بوده و نمی توان شرکت مشمول قیمت گذاری دولتی را در بورس وارد کرد.»

به گفته وی دولت براساس قانون اصل 44 موظف به رفع تبعیض است و اگر دولت تبعیضی را قائل شود یا باید این تبعیض حذف یا به بخش خصوصی تعمیم یابد زیرا شرکت های پذیرفته شده در بورس باید سازوکار تجاری داشته و فعالیت بسیاری از شرکت ها باید قبل از ورود به بورس به تجاری تغییر یابد. درخصوص پالایشگاه اصفهان این مساله وجود داشت که مواد اولیه را از دولت می گرفت و محصول نهایی را به دولت تحویل می داد و این شرکت از این طریق کارمزد دریافت می کرد.

صالح آبادی تصریح کرد: «باید سیستم برخی شرکت های دولتی از کارمزدی به تجاری قبل از واگذاری تغییر یابد به نحوی که مواد اولیه را بخرد و محصول نهایی را نیز بفروشد.»

وی در ادامه گفت: «هر شرکتی برای ورود به بورس نیازمند اصلاحات است، مخابرات نیز از این قاعده مستثنی نبوده و مدتی طول کشید تا پروانه فعالیت آن صادر شد.»

صالح آبادی مزیت های نسبی را مورد توجه قرار داد و گفت: «هنگام سیاست گذاری ها باید به مزیت های نسبی توجه شود و با تفاوت قائل شدن بین خانواده و صنعت، صنعت را مورد توجه ویژه قرار داد که در واقع مدنظر طرح تحول اقتصادی است.»

وی تصریح کرد: «طرح تحول اقتصادی باید تبعیضی و تدریجی باشد تا به بازار شوک وارد نشود.»
رئیس سازمان بورس در پاسخ به این سوال که آیا در طرح تحول اقتصادی به بازار سرمایه هم توجه شده است، گفت: «بازار سرمایه در سال 84 پس از ابلاغ قانون جدید بازار سرمایه به طور دائم در حال تغییر و تحول است که می توان به تشکیل کانون ها و نهادها اشاره کرد.»

صالح آبادی خاطرنشان کرد: «سازمان بورس فرم هایی را تهیه کرده و با ارسال آن به شرکت های بورسی از آنان خواسته شده آثار طرح تحول اقتصادی را بررسی و نظرات و راهکارهای خود را به سازمان بورس اعلام کنند.»

وی گفت: «نگاه مسوولان بازار سرمایه به طرح تحول اقتصادی بر این است که این طرح آثار منفی بر بازار سرمایه به جا نخواهد گذاشت.»
-
تاثیر طرح در عرضه های اولیه
این در حالی است که اسماعیل غلامی معاون سازمان خصوصی سازی با اشاره به حذف یارانه ها گفت: «یکی از آثار هدفمند کردن یارانه ها در کوتاه مدت کم شدن عرضه های اولیه است.»

وی گفت: «با طرح تحول اقتصادی فعالیت های سازمان خصوصی سازی با چالش مواجه خواهد شد و بر این اساس مقرر شد هنگام واگذاری شرکت ها آثار طرح تحول اقتصادی بررسی و افشا شود.»

غلامی افزود: «طرح تحول اقتصادی بدون تاثیر در بازار سرمایه نخواهد بود و در واگذاری 800-700 شرکت مصوب دولتی اثرات نسبی خواهد گذاشت.»

وی ادامه داد: «با این طرح فعالیت های سازمان خصوصی سازی با چالش همراه خواهد شد و بر این اساس مقرر شده هنگام واگذاری شرکت ها آثار طرح تحول اقتصادی بررسی و افشا شود.»

غلامی ادامه داد: «از سوی دیگر طرح تحول اقتصادی موجب می شود زمینه رقابتی شدن یکسان شرکت های دولتی و خصوصی فراهم شود.»

معاون سازمان خصوصی سازی با بیان اینکه اگر شرکتی با بازار سرمایه مطابقت نداشته باشد حذف می شود، خاطرنشان کرد: «نگرش دولت هنگام تدوین و اجرای این طرح باید سیستمی باشد.»
-
طرح ابداع دولت نهم نیست
علی آبادی مدیر سابق کمیته اقتصادی دولت با بیان اینکه «ضرورت های بهسازی اقتصاد ایران از سال ها پیش مطرح بوده است»، گفت: «این طرح ابداع دولت نهم نیست بلکه این بحث ها در گذشته وجود داشت موضوعاتی مانند شفاف کردن منابع توزیعی دولت و ایجاد چتر حفاظتی در کنار آزادسازی قیمت ها مطرح بود تا با حمایت از اقشار ضعیف، رفاه آنها از حداقل افت نکند.»

وی افزود: «گسترده کردن مالکیت های جامعه با واگذاری سهام عدالت محقق شد و امروز روستاییان می توانند سهام خود را برای دریافت تسهیلات در بانک وثیقه بگذارند تا طعم مالکیت را بچشند.»

به گفته وی با اصلاح نظام یارانه ها باید به سمت آزادسازی یارانه ها حرکت کنیم تا تولید کالا و خدمات واقعی شود. با واقعی شدن قیمت ها به گفته وی تکلیف بسیاری از پروژه ها روشن می شود ضمن اینکه سرمایه گذار خارجی نیز به قیمت ها اعتماد می کند.

علی آبادی با بیان اینکه سرمایه گذاری اندک خارجی ها در ایران تنها به دلیل مشکلات قوانین و بحث های سیاسی نیست، گفت: «ما باید فرصت های سرمایه گذاری شیک را به سرمایه گذاران خارجی معرفی کنیم که یکی از الزامات این کار وجود صورت های مالی شفاف است.»

وی خاطرنشان کرد: «صورت های مالی فاجعه بار است. هزینه دستمزد بسیار ناچیز است و با این نظام قیمت های کاذب سرمایه گذاری خارجی دچار تردید می شود و ورود نمی کند.»

حسین عبده تبریزی رئیس هیات مدیره کانون نهادهای سرمایه گذاری با بیان اینکه فرض می کنیم دولت به آنچه می گوید، معتقد است و پیگیری خواهد کرد از فعالان بازار خواست موضوع تبعات و پیامدهای اصلاح نظام یارانه ها را در دو بخش نقدی و شفاف شدن و حذف آن در بلندمدت بر بازار سرمایه بررسی کنند.
-
جزئیات طرح مشخص نیست
اما صیدی قائم مقام شرکت سرمایه گذاری غدیر با بیان اینکه «بدون اطلاع از جزئیات این طرح، اظهارنظر در این باره سخت است» گفت: «به نظر می رسد این طرح نیازمند برنامه زمانی برای اجراست و باید آثار آن را به صورت کلان و خرد بررسی کرد. کلیت محورهای
مطرح شده نشان دهنده حرکت به سمت اقتصاد آزاد است که آثار مثبتی بر بازار سرمایه به جا می گذارد.»

وی افزود: «بازار سرمایه فعال در اقتصاد باز پویاتر از بازار سرمایه در اقتصاد های نیمه بسته است بنابراین ضروری است همزمان با این اهداف، سایر بخش های اقتصاد مشمول قوانین اقتصاد باز شوند.» به گفته وی یکی از مهم ترین موارد، حذف یارانه های انرژی است که در همه نسخه های درمانی ایران وجود دارد.

صیدی در خصوص آثار خرد این طرح به بازار سرمایه گفت: «این طرح زمانی قابل اجراست که مورد اجماع کارشناسان باشد و در صورتی که متوازن و طی برنامه زمان بندی شده اجرا شود موجب پویایی در بازار سرمایه خواهد شد.»

وی در ادامه گفت: «با آزادسازی قیمت برق و گاز، محصولات نهایی بخش صنعت نیز مشمول آزادسازی و قیمت گذاری براساس مکانیسم بازار قرار می گیرد. قائم مقام شرکت سرمایه گذاری غدیر تصریح کرد: «در صورت استقبال کارشناسان از این طرح و هماهنگی مسوولان با مدیران صنایع آثار منفی این طرح کاهش خواهد یافت.»
-
آزادسازی مرحله به مرحله
یکی از کارشناسان بازار سرمایه با بیان اینکه باید رابطه آزادسازی و قیمت گذاری مشخص شود، گفت: «با فرض آزادسازی و عرضه و تقاضای آزاد باز هم این بحث مطرح است که آیا قیمت های تمام شده کالا و خدمات قدرت رقابت در بازارهای جهانی را خواهند داشت؟»

وی افزود: «در حال حاضر بیشتر صنایعی که از مزیت های اقتصادهای دولتی سود می برند، یارانه ای هستند.»

وی با تاکید بر آزادسازی چندمرحله ای قیمت ها گفت: «در بورس های دنیا برخی مزیت ها موجب می شود آزادسازی قیمت ها در چند مرحله انجام شود و برخی کشورها همانند چین در عین آزادسازی از یارانه ها نیز سود می برند این به دلیل آن است که مزیت های آن صنایع حفظ شود.
-
هدایت یارانه های نقدی به بازار سرمایه
صارمی عضو هیات مدیره کارگزاری مشاوران نیز در این باره گفت: «تغییر نظام یارانه در حاشیه سود شرکت ها تاثیر می گذارد و ضروری است کم و زیاد شدن سود شرکت ها بررسی شود.»

وی همچنین گفت: «باید براین اساس برنامه ریزی کرد وقتی اقشار کم درآمد یارانه ها را نقدی دریافت کردند به نحوی این پول را به سمت بازار سرمایه هدایت کنند.» این گفته صارمی مخالفان زیادی داشت و بیشتر فعالان بازار معتقد بودند اقشار کم درآمد مشکلات اقتصادی زیادی دارند و با دریافت پول نقد به فکر حل مشکلات خود هستند تا سرمایه گذاری در بورس.
-
افزایش تقاضا و تورم
صادقی شریف مدیرعامل شرکت دانایان پارس گفت: «نقد شدن یارانه ها موجب افزایش تقاضا و تورم شده و نقدینگی ناشی از پرداخت یارانه ها به بازار سرمایه هدایت نمی شود.»
به گفته وی هدفمند کردن یارانه ها در بخش خانوار متمرکز است و با نقد شدن این بخش تقاضا و تورم افزایش می یابد.

وی خاطرنشان کرد: «با توجه به اینکه هدف یارانه های نقدی دهک های پایین جامعه است بیشتر صرف امور معیشتی این اقشار خواهد شد تا سرمایه گذاری آنها در بورس.»
-
به هم خوردن تعادل بازار
کبادی مدیرعامل شرکت سرمایه گذاری بانک پاسارگاد نیز معتقد است: «طرح تحول اقتصادی تعادل موجود در اقتصاد ما را بر هم خواهد زد.»

وی افزود: «دولت قرار بود با اجرای اصل 44 کوچک شود ولی این اتفاق نیفتاد که شاید ناشی از کم توانی بخش خصوصی ما باشد.»

به گفته وی با همه نواقص موجود اقتصاد کلان در یک تعادل به سرمی برد که تحول اقتصادی بر هم زننده این تعادل است و نخستین آثار آن افزایش تقاضاست که افزایش قیمت ها را باعث می شود و تورم را در پی خواهد داشت ضمن اینکه با افزایش قیمت تمام شده سودآوری شرکت ها کاهش می یابد.

کبادی خاطرنشان کرد: «اگر اینگونه فرض کنیم که سودآوری بازار سرمایه کاهش می یابد بنابراین بازار را در کوتاه مدت متاثر خواهد کرد.»

وی اصلاح نظام حقوق و دستمزد را اولین پیام نقدی شدن یارانه عنوان کرد و افزود : «با اصلاح نظام یارانه ها و حقوق و دستمزد ها اولین موضوعی که مطرح است، این است که آیا صنایع ما دارای مقیاس جهانی هستند یا خیر؟»

وی خاطرنشان کرد: «بیشتر صنایع ما دارای مقیاس جهانی نیستند بنابراین تولید ناخالص ملی (GPP) کشور قابل رقابت با اقتصاد جهانی نیست که این موضوع به مشکلات طرح می افزاید.»
کبادی تصریح کرد: «به نظر نمی رسد طرح تحول اقتصادی در کوتاه مدت بتواند اهداف واقعی خود را محقق کند.»

عبده تبریزی نیز خاطرنشان کرد: «در مورد حقوق و دستمزد در ایران تفاوت جدی با دنیا وجود دارد.»
-
افزایش قیمت تمام شده
همچنین جمشیدی فر مشاور سرمایه گذاری نیز گفت: «هدفمند کردن یارانه ها باعث افزایش قیمت تمام شده می شود و توان خرید شرکت ها را کاهش می دهد.» وی افزود: «آزادسازی یارانه ها سرمایه در گردش شرکت ها را افزایش و ظرفیت تولید را کاهش می دهد.»
-
بررسی طرح در هر صنعت
این درحالی است که علی محمدبد با توجه به اینکه آثار طرح تحول اقتصادی بهتر است در ابعاد کوچک بررسی شود، گفت: بهتر است آثار این طرح صنعت به صنعت بررسی شود.
-
تاثیر مثبت هدفمند کردن یارانه ها در بازار سرمایه
در پایان این نشست دکتر عبده تبریزی موضوعات مطرح شده در این جلسه را جمع بندی و عنوان کرد: «در طرح تحول اقتصادی نحوه اجرا از اهمیت بالایی برخوردار است و اقتصاد بازار و آزادسازی قیمت ها، هدفمند کردن یارانه ها برای بازار سرمایه مثبت است.»

دبیر کل سابق بورس اظهار کرد: «همچنین اجرای این طرح موقعیت ما را با بازارهای جهانی مشخص می کند. برخی معتقدند با اجرای این طرح تقاضا برای کالاهای مصرفی افزایش می یابد.»

از دیگر موضوعات عنوان شده در این نشست ضرورت آزاد سازی برای ورود به WTO است.
همچنین مطرح شد که حاشیه سود شرکت ها با اجرای این طرح تضعیف شده و بازار در کوتاه مدت می تواند دچار آسیب شود. بنابراین باید یارانه ها را به سمت بازار سوق داد که البته مخالفانی هم داشت که معتقد بودند آزادسازی نظام قیمت ها نمی تواند منجر به افزایش سرمایه گذاری در بازار شود.
وی در ادامه جمع بندی صحبت های فعالان بازار عنوان کرد: «شناخت کلیت محورهای طرح تحول در گرو این است که در اجرا به جزئیات آن توجه شود. همچنین شفاف شدن قیمت تولیدات ملی برای بازار سرمایه بسیار ارزشمند است و نظام توزیع با نقدی کردن یارانه می تواند اتفاق بیفتد و این به نفع بازار سرمایه است.»

وی در پایان گفت: «همچنین طبق موضوعات مطرح شده در این نشست آزاد کردن قیمت ها باعث می شود که شفاف سازی در جامعه اتفاق افتاده و وضعیت نیروی کار هم در بلندمدت بهبود یابد.»

به گفته وی با آزاد کردن یارانه ها ارزش پول ملی تعیین می شود و موقعیت آن در برابر بازارهای جهانی شکل می گیرد و تفاوت فاحشی که در حال حاضر بین ppp و بازار ارز وجود دارد از بین می رود.
عبده رابطه زنجیروار قیمت ها را مورد توجه قرار داد و گفت: «قیمت ها از یکدیگر تاثیر می پذیرند و ضروری است برنامه ریزی دقیقی در این زمینه صورت بگیرد.»

ارسال نظرات
خط داغ