آگاه
کد خبر: ۱۴۰۴۳

لاوروف: پرونده هسته ای ایران همچنان پیچیده و دشوار است

سرمایه: وزیر امور خارجه روسیه با انتقاد از آنچه عدم همکاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی نامید، وضعیت کلی برنامه هسته ای ایران را همچنان پیچیده و دشوار خواند. سرگئی لاوروف در گفت وگو با روزنامه الحیات چاپ لندن در خصوص موضع اش درباره تحولات مربوط به برنامه هسته ای ایران گفت: «صرفنظر از پیشرفت های حاصله درخصوص بسته شدن برخی پرونده های موجود و پیشرفت همکاری ها بین ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی وضعیت کلی برنامه هسته ای ایران همچنان دشوار و پیچیده است و تهران آن طور که باید، به خواسته های شورای امنیت سازمان ملل پاسخ نمی دهد و غنی سازی را متوقف نکرده و به ساخت رآکتورهای آب سنگین ادامه می دهد.»

تازه ترین اظهارنظر وزیر امور خارجه روسیه درباره پرونده هسته ای ایران در حالی مطرح می شود که برخی تحلیلگران پیش بینی می کردند تاثیر مستقیم تحولات اخیر منطقه قفقاز و بحران گرجستان تغییر یا حداقل تعدیل موضع مسکو نسبت به پرونده هسته ای ایران و دور شدن مواضع این کشور با غرب در خصوص این مناقشه باشد.

حدود دو هفته پیش حمله ارتش گرجستان تحت حمایت آمریکا - براساس آنچه برخی منابع خبری اعلام کردند- به منطقه جدایی طلب اوستیای جنوبی که در سال 1991 از گرجستان اعلام استقلال کرده بود، سرآغاز بحران جدید در منطقه قفقاز شد. این موضوع به شدت واکنش روسیه را به دنبال داشته است. کشته شدن 12 نفر از صلحبانان روس توسط نظامیان گرجی این بهانه را به روس ها داد که با زعنوان کردن لزوم حمایت از اتباع خود و صلحبانان این کشور ضمن گسیل تانک های خود به اوستیای جنوبی و عقب راندن ارتش گرجستان، بسیاری از پایگاه های گرجستان را در سراسر این کشور بمباران کند.

مجموع این تحولات بار دیگر زمینه تنش میان روسیه و گرجستان که تابعی از رقابت های روسیه با آمریکا و غرب است را فراهم کرد. این تنش در ادامه، جنگ لفظی میان واشنگتن و مسکو را نیز شدت بخشید، به طوری که کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه امریکا درخصوص حمله روسیه به اوستیای جنوبی اعلام کرد که روسیه باید تنبیه شود.
در همین حال و در گیرودار بحران منطقه قفقاز ایالات متحده آمریکا و لهستان، موافقتنامه استقرار پایگاه سپر موشکی در خاک لهستان را امضا کردند. کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا پس از 18 ماه مذاکره سه شنبه گذشته به ورشو سفر کرد تا در حضور رادوسلاو سیکورسکی همتای لهستانی خود توافقنامه ای را امضا کند که بر پایه آن موشک ها و سربازان آمریکایی در خاک لهستان مستقر شوند.
بی بی سی نیوز با اعلام این خبر نوشت که امضای این توافقنامه خشم روسیه را برانگیخته و مقامات روسی گفته اند این پایگاه توان تبدیل به اهدافی برای حملات اتمی را داراست.
دامنه تحولات ناشی از رویداد های یادشده به اندازه ای است که پاره ای از ناظران، حتی خطر بازگشت دوران جنگ سرد را میان شرق و غرب هشدار می دهند.

از سوی دیگر خردادماه سال جاری گروه 1+5 متشکل از پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد یعنی آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه و چین به همراه آلمان به عنوان میانجیان بین المللی حل و فصل مناقشه هسته ای ایران براساس آنچه مدعی شده بودند، پیش از صدور تازه ترین قطعنامه تحریمی و تنبیهی، بسته ای از مشوق های اقتصادی، سیاسی و انرژی را به جهت متقاعد کردن تهران به تعلیق غنی سازی اورانیوم ارائه و مدت زمان یک ماهه ای را نیز تعیین کردند که به این بسته پاسخ داده شود.

با این حال در مدت زمان تعیین شده تهران تنها به نامه وزرای خارجه کشورهای عضو گروه 1+5 که همزمان با بسته پیشنهادی تحویل مقامات ایرانی شد، پاسخ داد و قرار شد به بسته پیشنهادی در مذاکرات ژنو (29 تیر) پاسخ دهد.

این در حالی است که در پایان این نشست که با حضور سعید جلیلی مذاکره کننده ارشد هسته ای ایران، خاویر سولانا مذاکره کننده ارشد اروپا و نمایندگان کشورهای عضو گروه 1+5 برگزار شد، سولانا اعلام کرد که ایران به بسته پیشنهادی پاسخی نداده و انتظار می رود ظرف دو هفته آینده به این بسته پاسخ دهد.

با وجود آنکه دو هفته تعیین شده به پایان رسید، تهران به بسته پیشنهادی پاسخی نداد ولی سه روز پس از آن زمان (دوشنبه 14 مرداد) که به ضرب الاجل غرب به ایران برای پاسخگویی به بسته پیشنهادی تعبیر شده بود، سولانا و جلیلی با یکدیگر به مذاکره تلفنی پرداختند و در پایان این مذاکره، ایران سند جدیدی را تحویل سولانا به نمایندگی از کشورهای عضو گروه 1+5 داد.

به گزارش خبرگزاری ها، ایران در نامه یک صفحه ای خود بدون ارائه پاسخی قاطع به بسته پیشنهادی گروه 1+5 نوشته بود در اولین فرصت ممکن پاسخ «شفاف» خود را ارائه خواهد کرد. همچنین ایران بدون اشاره به اینکه غنی سازی اورانیوم را متوقف خواهد کرد یا نه، تصریح کرده بود: «برای پاسخ به بسته پیشنهادی لازم است برخی مسائل روشن شود.»
پس از ارائه سند جدید ایران به غرب برخی دیپلمات ها و رسانه های غربی مدعی شدند تهران در حال وقت کشی است. در همین حال روزنامه فرانسوی زبان «لیبراسیون» پس از ارائه سند جدید ایران طی گزارشی نوشت: «به نظر می رسد ایران می خواهد با این گونه اقدامات و این نوع پاسخگویی ها همه چیز را درباره پرونده هسته ای خود در هاله ای از ابهام نگه دارد و تمایلات درونی خود را تا حد امکان آشکار نکند.» یک منبع اتحادیه اروپا در بروکسل نیز در گفت وگو با خبرگزاری فرانسه گفت: «آنها توپ را به ما پاس داده اند. باید ببینیم آیا راهی برای خرید زمان بیشتر وجود دارد یا خیر.»

بر پایه همین تحلیل و نظر، نمایندگان گروه 1+5 به دلیل خودداری تهران از پاسخگویی به بسته پیشنهادی سه دور کنفرانس تلفنی برگزار کردند تا زمینه صدور چهارمین قطعنامه بین المللی علیه ایران را فراهم کنند. گو اینکه در این سه دور کنفرانس تلفنی توافق قاطعی برای تنبیه ایران به دست نیامد. با این حال بحران قفقاز نیز به مانعی برای توافق احتمالی آینده علیه ایران تبدیل شد. در همین حال در جریان جنگ با گرجستان، معاون نخست وزیر روسیه اعلام کرد احتمال دارد به دلیل حمایت نظامی آمریکا از گرجستان، مسکو موضع اش را در قبال برنامه هسته ای ایران تغییر دهد.

سرگئی ایوانف معاون نخست وزیر روسیه در مصاحبه ای با شبکه تلویزیونی بلومبرگ در مسکو گفت: «ما درباره ایران به خوبی فکر خواهیم کرد. ما در خاطرمان خواهیم داشت که شرکایمان در دوره ای از بحران که روسیه با آن روبه رو بود، چطور اقدام کردند.» ایوانف با بیان اینکه «ما تاکنون قطعنامه های سازمان ملل درباره ایران را وتو نکرده ایم»، گفت: «هزاران روسی (در درگیری های اخیر) کشته شده اند. می خواهم این موضوع را با صدای بلند و رسا بگویم که آنها به وسیله سربازان گرجی و با سلاح های آمریکایی، مهمات آمریکایی و تعلیم دهندگان آمریکایی که برای این جنگ آماده بودند، کشته شدند.» بر همین اساس برخی تحلیلگران تاکید کردند اختلاف نظر بین مسکو و واشنگتن در موضوع هسته ای ایران می تواند آثار مشخص و مستقیمی داشته باشد که مهم ترین آن با دشواری مواجه کردن اجماع و وحدت نظر میان اعضای شورا امنیت علیه ایران است. در همین حال یک روزنامه اسرائیلی نوشت: «بحران میان آمریکا و روسیه بر سر گرجستان به تعلیق تلاش های دیپلماتیک در راستای تهیه پیش نویس قطعنامه ای جدید برای اعمال تحریم های سخت تر علیه ایران منجر شد.» روزنامه هاآرتص افزود: «وزیران امور خارجه پنج عضو دائم شورای امنیت و آلمان ماه آینده برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک خواهند بود و قرار است در آنجا نشست ویژه ای را درباره پیشبرد پیشنهاد تحریم های سخت تر علیه ایران برگزار کنند. در هر حال گزارشات درباره تصمیم روسیه برای متوقف کردن همکاری های بین المللی (علیه ایران) بیم هایی را در سازمان ملل برانگیخته است مبنی بر اینکه احتمال دارد روسیه مشارکت و حضور فعال در گروه 1+5 را به شدت کاهش دهد.»

از سوی دیگر یک دیپلمات عالی رتبه که در مذاکرات گروه 1+5 مشارکت دارد، پنجشنبه گذشته گفت: «با توجه به بحران میان روسیه و آمریکا و اعضای ناتو، تقریباً احتمال حمایت روسیه از اقدام جدید برای تحریم ایران وجود ندارد.»

روسیه به عنوان یک عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل از حق وتو برخوردار است و می تواند پیشنهادات درباره قطعنامه را بی اثر کند. این در حالی است که سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه در تازه ترین اظهارنظرش پیرامون پرونده هسته ای ایران با انتقاد از آنچه عدم همکاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی خواند، گفت: «تهران همچنین از امضای پروتکل الحاقی درباره تضمین های ارائه شده به آژانس بین المللی انرژی اتمی (مربوط به معاهده NPT) خودداری می کند.» لاوروف بدون اشاره عینی به آنچه موارد مبهم خواند، گفت: «غیر از اینها مسائلی هستند که همچنان به صورت مبهم باقی مانده و تهران در این موارد به صورت مطلوب همکاری نمی کند. همه این خواسته ها هم در درخواست های مکرر آژانس جمع بندی و مطرح شده که از ایران خواسته شده گام های مطلوبی را برای اعتماد سازی درباره برنامه هسته ای اش بردارد.»

بنابراین تازه ترین اظهار نظر وزیر امور خارجه روسیه در خصوص پرونده هسته ای ایران با وجود تحولات اخیر منطقه ای و شدت گرفتن اختلاف نظرات مسکو با واشنگتن حاکی از آن است که مسکو ممکن است با غرب اکنون در خصوص مسائلی دچار اختلاف نظر شده باشد اما این باعث نشده در حال حاضر روسیه همکاری های بین المللی خود را در مورد پرونده هسته ای ایران متوقف کند.

ارسال نظرات
خط داغ