تحلیل روزنامه ی واشینگتن پست
سفر احمدی نژاد به استانبول و بهره ی ترکیه
سرویس بین الملل فرارو: مقاله ی روزنامه واشینگتن پست در مورد سفر بیست و چهارم امرداد آقای احمدی نژاد به استانبول و بهره مندی های ترکیه از قبل این سفر را در زیر بخوانید:
دو هفته پس از آن كه ايران از تسليم شدن در برابر آلمان، فرانسه، بريتانيا، روسيه، چين و ايالات متحده براي متوقف كردن توسعه فنآوري هسته اي خودداري كرد، محمود احمدي نژاد رييس جمهور ايران براي اولين بار به يك كشور عضو ناتو سفر مي كند.
عبداله گل رييس جمهور تركيه روز پنجشنبه در استانبول با اين رهبر ايراني ملاقات خواهد كرد. در حالي كه نفوذ ايران به عنوان يك قدرت منطقه اي به طور انكار ناپذيري با ايستادگي در برابر تهديدها نسبت به تحريم هاي جديد و ادامه برنامه هسته اي آن افزايش يافته است، ديدار آقاي احمدي نژاد از تركيه موجب تقويت آن چهره از ايران خواهد شد.
ولي ترك ها چه چيزي از اين ديدار به دست خواهند آورد؟ در بهترين شرايط، بايد گفت هيچ و بلكه اين ديدار احتمالا درد سرهايي براي تركيه ايجاد خواهد كرد.
در اصل، پنج عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل و آلمان به اتفاق موافق هستند كه ايران نبايد سلاح هسته اي داشته باشد. آنها در تاكتيك اختلاف نظر دارند ولي موافق هستند كه كاملا حياتي است كه در تلاش براي پيشبرد اهداف هسته اي ايران هيچ جنبه مثبتي وجود ندارد. ولي رهبران سياسي تركيه بر آن شده اند كه اين "گفت وگوهاي" در سطح بالا را به عنوان نمايشي از "حسن نيت" به نام صلح تلقي كنند.
براي تركيه حائز اهميت است كه به تقويت روابط با همسايگان خود بپردازد. هيچ كس، خواه دوست يا دشمن حزب حاكم عدالت و توسعه (آ ك پ) يا هر حزب سياسي ديگر تركيه تكذيب نمي كند كه داشتن يك رابطه عادي با ديگر كشورهاي منطقه مي تواند براي تركيه خوب باشد. ولي وضعيت جاري با ايران و تهديد آن به كسب تسليحات هسته اي جدي مي باشد.
اما عجيب آن كه آ ك پ قويا مورد حمايت دولت بوش است. آمريكا قطعا در مورد پرونده دادگاه قانون اساسي كه آينده آ ك پ را رقم زد، ساكت نماند. اكنون كه دادگاه تصميم گرفته است آ ك پ را منحل نكند، دولت بوش قدرت مردم سالاري تركيه را مورد ستايش قرار داده است. در حقيقت، اين تصور در تركيه وجود دارد كه آ ك پ بايد در مورد ديدار آقاي احمدي نژاد در تماس با واشنگتن بوده باشد - اما هيچ مدركي در مورد چنين ارتباطاتي وجود ندارد. به نظر مي رسد تركيه كاملا مستقل عمل مي كند. در حالي كه كاخ سفيد احتمالا در مورد اين ديدار ناخرسند است، مقامات آمريكايي همچنان رهبري آ ك پ را به خاطر تعامل فعالاته با همسايگان خود مورد تقدير قرار مي دهند.
سناريوي ديگر اين كه امكان دارد تركيه بتواند يك قرارداد گاز طبيعي با ايران منعقد كند و با اين كار قانون تحريم هاي آمريكا عليه ايران را نقض نمايد. اگر چنين چيزي رخ دهد، نمي توان تصور كرد كه كاندوليزا رايس وزير خارجه آمريكا چگونه واكنش نشان خواهد داد. افسوس كه او مدافع فوق العاده قوي سياست هاي آ ك پ بوده است. با اين وجود اگر تركيه آن قرارداد انرژي را با ايران امضا كند، آمريكا مي تواند به قرارداد نوامبر 2007 كه فصل جديدي از همكاري و مشاركت اطلاعاتي را در مبارزه عليه تروريسم پ ك ك گشود، پايان دهد.
به علاوه، آقاي گل اغلب به اين امر مي بالد كه تركيه و ايران از اوايل قرن هفدهم تا كنون با يكدگير نجنگيده اند. ولي حقايق در تاريخ تركيه حرف ديگري را مي زند و به عنوان مثال تركيه در طول جنگ جهاني اول به تبريز حمله كرد. با اين وجود آقاي احمدي نژاد تصريح كرده است كه بر خلاف ساير شخصيت هاي ديدار كننده، از آرامگاه مصطفي كمال آتاتورك، بنيانگذار تركيه كه يك جمهوري سكولار در يك كشور اسلامي بنا نهاد، ديدار نخواهد كرد. بنابراين آقاي گل تسليم شد و در عوض، وي را به استانبول دعوت كرد. بدين ترتيب، در حالي كه اين دو رهبر نماينده دو نوع متفاوت از حكومت هستند، در حقيقت به نظر مي رسد كه مشتركات فراواني دارند.
علي بابكان وزير خارجه تركيه مي گويد كه تركيه نمي تواند در مورد موضوعات مربوط به ايران به ويژه در شرايطي كه امكان جنگ وجود دارد، ساكت بماند. آقاي بابكان مي گويد تركيه از استفاده شدن به عنوان مسيري براي ورود ايالات متحده به عراق خودداري كرد و قطعا براي حمله به ايران نيز مورد استفاده قرار نخواهد گرفت. ولي شايد رجپ طيپ اردوگان نخست وزير تركيه به شرايط متفاوتي اشاره دارد. آقاي اردوگان طي ديداري از واشنگتن اذعان داشت كه اميدوار بود تركيه با ايالات متحده همكاري می كرد زيرا اين كار دفاع از منافع ملي را براي تركيه نيز آسان تر مي نمود.
مسلما سياستمداران به سوي عوام فريبي مردم گرايش دارند. نمي توانيم بدانيم كه آيا منظور آقاي اردوگان واقعا اين بود كه تركيه بايد در حمله به عراق همكاري مي كرد يا خير. روشن نيست كه آيا وي واقعا مخالف است كه ايران تسليحات هسته اي داشته باشد يا خير. همان رهبراني كه مخالف با فشار غرب عليه ايران هستند مي گويند كه هيچ فرقي ندارد كه اسراييل يا پاكستان تسليحات هسته اي داشته باشند.
تركيه در مسير خود در اين روابط پيچيده دست پاچه شده است و مطمئن نيست كدام مسير را انتخاب مي كند يا تهديد ايران را تا چه اندازه بزرگ مي بيند. رهبري سياسي تركيه معتقد است كه مي تواند با ايران كنار بياید و به طور هم زمان به يك بازيگر مهم منطقه اي تبديل شود. بياييد اميدوار باشيم كه حق با آنها است. در غير اين صورت، مردم تركيه صرفا قرباني يك سياست غير مسئولانه خواهند بود.