خزانه برای موسسه های مالی و اعتباری سه قفله شد
سرمایه : موسسات مالی و اعتباری که پس از سه قفله کردن خزانه بانک مرکزی وظیفه تامین اعتبارات در سطوح خرد را بر عهده داشتند به دلیل دستورالعمل اخیر بانک مرکزی، به جرگه بانک ها در نپرداختن تسهیلات پیوستند.
این دستورالعمل از سوی طهماسب مظاهری رئیس کل بانک مرکزی در ماه نخست سال به این موسسات برای اجرا ابلاغ شد.به گفته یکی از کارمندان موسسه مالی و اعتباری انصار، رئیس کل بانک مرکزی در این دستورالعمل از این موسسات خواسته است که تنها با منابعی که باجذب سپرده در اختیار دارند اقدام به اعطای تسهیلات کنند. براین اساس خزانه بانک مرکزی عملا برای موسسات مالی اعتباری سه قفله شد.
هر چند این موسسه ها در گذشته نیز به راحتی نمی توانستند برای تعهدات مالی خود از بانک مرکزی برداشت کنند اما مظاهری با این اقدام برداشت از خزانه این بانک را به طور کامل برای آنها ممنوع کرده است .
این بانک مرکزی در حالی صورت گرفته است که این موسسات وظیفه بانک ها را در اعطای تسهیلات خرد بر عهده داشتند. برای نمونه متقاضیان تسهیلات از موسسه مالی و اعتباری ثامن الائمه باید حساب پس انداز قرض الحسنه ای را در این موسسه با مبلغی به اختیار خود افتتاح کنند به طوری که هر سه ماه یک بار دو برابر مبلغ موجود در حساب قرض الحسنه به متقاضیان پرداخت می شود. افتتاح حساب و پرداخت تسهیلات بر اساس مبلغ موجود در آن ویژگی بسیاری از موسسات مالی و اعتباری برای پرداخت وام به متقاضیان است.
یکی از کارمندان موسسه ثامن الائمه به «سرمایه» می گوید: «پرداخت تسهیلات تا سقف 20 میلیون تومان به متقاضیان در شعب مختلف این موسسه قابل انجام است اما درخواست تسهیلات بیش از این مبلغ باید به شعبه مرکزی این موسسه برای تایید ارسال شود.» بسیاری از موسسات مالی و اعتباری با دریافت وجوه افراد و افتتاح دفترچه حساب تا سقف حدود 20 میلیون و پس از گذشت مدت معین اقدام به پرداخت تسهیلات می کردند.
- جذب سپرده اندک توسط موسسه های مالی
نپرداختن تسهیلات از سوی موسسات مالی و اعتباری در حالی صورت می گیرد که رئیس کل بانک مرکزی آنان را از پرداخت تسهیلات منع نکرده بلکه از مسوولان این موسسات خواسته تا با توجه به منابع مالی خود اقدام به اعطای تسهیلات کنند اما همین درخواست نیز آنان را در پرداخت تسهیلات دچار مشکل کرده است.
یکی از کارمندان موسسه مالی و اعتباری قوامین در این باره به «سرمایه» می گوید: «میزان جذب سپرده در این موسسه ها به هیچ وجه با میزان جذب وجوه در بانک های دولتی و خصوصی قابل مقایسه نیست و بسیار اندک است.
حال با توجه به درخواست رئیس کل بانک مرکزی مبنی بر پرداخت تسهیلات بر اساس منابع مالی، منابع اندک این موسسات به هیچ عنوان جوابگوی متقاضیان تسهیلات نیست.» - جلوگیری از افزایش نقدینگی نخستین بار سیاست سه قفله بانک مرکزی در حاشیه همایش تولید برای صادرات در دانشگاه صنعتی شریف از سوی طهماسب مظاهری رئیس کل بانک مرکزی مطرح شد. به گفته او برداشت مکرر بانک های تجاری و توسعه ای از خزانه بانک مرکزی برای ارائه خدمات اعتباری بالا به مردم علاوه بر منابع خود تبدیل به عادت شده بود.
کارشناسان بر این باورند که برداشت از خزانه بانک مرکزی حداقل با یک ضریب چهار برابر تبدیل به نقدینگی می شود. بر اساس آمار بانک مرکزی رشد بالای نقدینگی در سال های اخیر به ویژه در سال 84 (3/34 درصد) و در سال 85 (4/39درصد) مظاهری را بر آن داشت تا در 20 آبان 86 سیاست سه قفله خود را اعلام و عملی کند به طوری که بنا به گفته مظاهری اگر سیاست سه قفله اعمال نمی شد رشد نقدینگی در سال 86 به (7/27 درصد) کاهش پیدا نمی کرد. - بدهی بانک های خصوصی و موسسات اعتباری به بانک مرکزی براساس آمار بانک مرکزی میزان بدهی بانک های خصوصی و موسسات اعتباری تا پایان سال 85، صفر است اما سال 86 میزان بدهی آنها به بانک مرکزی رشدی قابل توجه یافته و به یک هزار و 796 میلیارد ریال افزایش یافته است.