سعید لیلاز:
احمدی نژاد درحال فاصله گرفتن از پوپولیسم است

یک کارشناس اقتصادی با اشاره به اظهارات شب گذشته آقای احمدی نژاد و تشریح طـرح تـحـولات اقـتـصـادي گفت:« در سخنرانی دیشب رییس جمهور، با یک احمدی نژاد بسیار پخته تر متواضع تر و کم ادعا تر از سه سال گذشته روبرو بودیم.»
سعید لیلاز روزنامه نگار و تحلیلگر اقتصادی در گفت و گو با خبرنگار فرارو با بیان این مطلب افزود:« به نظر می رسد ایشان با این اظهارات نشان دادند که درحال فاصله گرفتن از پوپولیسم و عوازدگی و عوام فریبی هستند. ایشان در سخنان خود سعی نمی کردند که همچون گذشته شعارها و وعده های عجیب غریبی بدهد که به نظر می آید سه سال تجربه اجرایی در عالی ترین سطوح و امتحان کردن بسیار دردناک و هزینه آفرین، راه های غیر علمی، درس های بزرگی به ایشان و دولت ایشان داده است.»
این تحلیلگر اقتصادی با بیان اینکه البته آقای رییس جمهور در زمینه های مختلف آمارهای خلاف واقع زیادی راهم دادند ادامه داد:« اما در مجموع شعار پردازی بسیار کمتری نسبت به گذشته داشتند که نشان می دهد ایشان آمادگی بیشتری برای اصلاحات در کشور پیدا کرده اند.»
وی با اشاره به بخش های از این سخنرانی گفت:« مهمترین حرفی که دیشب گفته شد، اصلاح یارانه ها بود که وعده داده شد که از نیمه دوم سال آغاز می شود.»
لیلاز افزود:« خوب این حرف جدیدی نیست و به نوعی نقدی کردن یارانه ها در شعار تمام دولت های گذشته هم بوده است و اولین بار هم سعی شد که در دولت آقای هاشمی رفسسنجانی در سال های 70 یا 71 اجرا شود. در شعارهای انتخاباتی آقای کروبی هم همین حرف مطرح شد.»
وی با بیان اینکه این طرح، طرح بسیار بزرگی است و به شدت و قاطعانه باید از آن حمایت کرد گفت:« همه نیروهای داخلی کشور صادقانه بایستی از اجرای این طرح بزرگ حمایت کنند که این اصلاح بزرگ در اقتصاد انجام گیرد. اینکه چه کسی کجا و چگونه این حرف ها را مطرح می کند مهم نیست بلکه مهم این است که چه کسی می تواند گام اول را بردارد و این طرح را اجرا کند.»
لیلاز تصریح کرد:« اختلاف نظرهای سیاسی و اینکه ما در قدرت هستیم یا نه نباید عاملی باشد برای اینکه ما در مقابل این طرح قرار گریم»
وی با بیان اینکه «البته من خیلی نگران روش اجرایی این طرح هستم» گفت:« دستگاه های اجرایی ما در اجرای طرح های بزرگ ناتوان هستند که این هم مربوط به آقای احمدی نژاد نیست چرا که از گذشته دستگاه های اجرایی در ایران برای اجرای اینگونه اصلاحات به شدت ناتوان بوده اند وبراین اساس هم تجربه های قبلی به شکست انجامیده است.»
این تحلیلگر اقتصادی خاطرنشان کرد:« ولی معنایش این نیست که ما این طرح را نباید انجام دهیم بلکه معنایش این است ما این طرح را این بار با دقت انجام دهیم. این طرح یک اصلاح بسیار بزرگ و ضروری و حیاتی است اگر مطابق آنچه که رییس جمهور اعلام کردند قرار است اجرا شود اتفاق بزرگی رخ خواهد داد.»
این روزنامه نگار اضافه کرد:« مطرح کردن چنین طرحی که مهمترین بخش آن نقدی کردن یارانه ها بود نشان می دهد که یکدست شدن حکومت اگر هزار بدی داشته باشد در واقع این حسن را دارد طرحی که سال های سال دولت ها می خواستند اجرا کنند و در راه آنها کارشکنی های بزرگی توسط همین نیروهای که اکنون حاکم هستند صورت می گرفت، قرار است توسط نیروهای مخالف دیروز و موافق امروز اجرایی شود و به هر حال این یک گام رو به جلو است.»
لیلاز با بیان اینکه این طرح فقط یک عیب بزرگ دارد گفت:«براساس آنچه که آقای رییس جمهور دیشب اعلام کردند هر کسی نکته ای به ذهنش می رسد به ما بگویید و من هم سعی می کنم از طریق سایت شما آن را منتقل کنم این است که اجرایی استراتژی آزاد سازی حامل های انرژی و پرداخت نقدی یارانه به عنوان یک طرح بسیار بزرگ ضروری و حیاتی اقتصادی منوط است به اجرای استراتژی آزاد سازی اقتصاد.»
وی افزود:«یعنی اگر ما به عنوان یک بسته جامع، استراتژی آزاد سازی اقتصاد را اجرا نکنیم نخواهیم توانست در درون آن استراتژی آزاد سازی حامل های انرژی و به طبع آن پرداخت نقدی یارانه ها را انجام دهیم. آزاد سازی موضعی یا مقطعی یا گزینشی در هر حوزه ای بی نتیجه و غیر ممکن است و باید به صورت فراگیر انجام شود.»
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد:«این در حالی است که بر اساس شواهد موجود دولت نهم بنا ندارد که آزاد سازی اقتصادی را دقیقا دنبال کند. مثلا دخالت دولت در تعیین قیمت های خرید و فروش کارخانه های سیمان، فولاد، پتروشیمی و انواع کالا و خدمات و همچنین همانطور که خود آقای رییس جمهور دیشب اعلام کردند، فعال کردن نظام تعزیرات حکومتی، همه اینها نشان دهنده آن است که بنا نیست استراتژی آزاد سازی اقتصادی اجرا شود.»
وی افزود:« نگرانی بزرگ این است که بدون استراتژی آزاد سازی اقتصادی، آزاد سازی حامل های انرژی و اختصاص وجوه آن به عنوان یارانه نقدی به مردم نمی تواند ما را به آن نتایج دلخواه برساند و جلوی ریخت و پاش و اسراف در اقتصاد ایران را بگیرد.»
لیلاز تاکیدکرد: « توصیه اصلی به دولت نهم این است که ضمن اجرایی این طرح حیاتی، به اینکه این طرح در قالب بسته استراتژی آزاد سازی اقتصادی انجام شود باید دقت کند.»
وی گفت:« آقای رییس جمهور خوشبختانه از سند چشم انداز اسم بردند. سند چشم انداز اساسا مبتنی است بر استراتژی آزاد سازی اقتصادی و خود آن استراتژی آزاد سازی اقتصادی روح برنامه چهارم توسعه را تشکیل می دهد که توسط دولت نهم به طور کلی کنار گذاشته شده است.»
وی افزود:« با سخنان دیشب رییس جمهور این امید تقویت شده است که دولت با اجرای این طرح از مواضع سه سال گذشته خودش فاصله گرفته و یکبار دیگر به این جمع بندی همچون دو دولت گذشته رسیده است که یگانه راه پیش برد و نجات اقتصاد ایران اعمال و اجرای استراتژی آزاد سازی اقتصادی به صورت یک بسته است.البته ممکن است هرکس در باره سرعت اجرای آن یک نظری بدهد ازجمله من هم مخالف آن هستم که این استراتژی یک شبه انجام شود.»
این تحلیلگر اقتصادی در ادامه با اشاره به نکات دیگری از صحبت های احمدی نژاد گفت:« به هر حال بعد از سه سال حکوت کردن، ایشان عملا گفتند که من نتوانستم هیچ کاری بکنم. این اظهارات از این جهت خیلی حائزاهمیت است که نشان می دهد آقای رییس جمهور چه آگاهانه و چه غیر آگاهانه در حال فاصله گرفتن از پوپولیسم است و این مسئله مهمی است.»
وی افزود:« آقای رییس جمهور در ادامه از اقتصادی که سه سال سکان هدایت آن را در اختیار داشتند به شدت انتقاد کردند و همچنان سعی می کرد که در قبال این اقتصاد نقش اپوزوسیون را ایفا کند گرچه پخته ترو متواضعانه تر از گذشته بودند. بنابراین، این اظهارات نشان می دهد که تقریبا نه تنها هیچ اصلاحی در ساختار اقتصادی کشور صورت نگرفته است بلکه وضعیت بدتر هم شده است که اینگونه رییس جمهور به دولت خودش حمله می کند.»
لیلاز در ادامه گفت:« نکته دیگری که مطرح شد این بود که ایشان گفت که «من می خواستم واردات انجام بدهم که مجلس اجازه نداد و رفتم از رهبری اجازه آن را گرفتم»، این یک خبر بسیار مهمی است. بدعت بسیار خطرناکی گذاشته شده است این که مجلس اجازه وارادات ندهد و دولت برود از رهبری اجازه آن را دریافت کند ادعای بسیار بزرگی است و اگر صحت داشته باشد یک حرکت بسیار خطرناک است.»
این روزنامه نگار در ادامه به چند نکته خلاف واقع در اظهارات رییس جمهور اشاره کرد و گفت:« ایشان گفتند که ما، هم حجم دولت و هم بودجه آن را کم کردیم، در صورتی که این حرف نادرست است، متاسفانه حجم دولت در سه سال گذشته هم زیاد شده و هم بودجه آن به شدت افزایش یافته است.»
وی افزود:« سیاست های اعلام شده آقای احمدی نژاد این بوده است که حجم دولت و سهمش در تولید ناخالص داخلی زیاد شده، شواهد رسمی بانک مرکزی هم نشان می دهد که هم حجم و هم بودجه دولت زیاد شده است.»
لیلاز ادامه داد:«نکته خلاف واقع دیگر ایشان که مطرح شد و حاکی از آن بود که مشاوران ایشان آمار درستی را منتقل نکرده اند این بود که، تا قبل از دولت آقای احمدی نژاد تولید مسکن کمتر از تقاضا بوده است البته این یک واقعیت است که از اواخر سال 85 تولید مسکن در ایران یکباره به طرز انفجارگونه ای افزایش یافته است آن هم به خاطر این که قیمت مسکن یکباره دوبرابر شد، اما واقعیت این است که مرکز آمار دولت آقای احمدی نژاد در سال گذشته اعلام کرد که در دوره سال های 1375 تا 1385 تراکم خانوار از 15/1 به 04/1 رسیده است که نشان می دهد که به طور متوسط سالانه 100 هزار خانواری که با هم زندگی می کردند در 10 سال منتهی به سال 85 خانه دار شدند. یعنی رشد تولید بیشتر از رشد تقاضا و تشکیل خانواده های جدید بوده است پس این هم یک نکته خلاف واقع بزرگ دیگر در گفتار آقای رییس جمهور بود.»
وی تصریح کرد:« نکته خلاف واقع دیگر در گفتار ایشان این بود که در سطح جهانی فقط 10 درصد به قیمت واقعی نفت اضافه شده است.در حالی که در 9 سال گذشته قیمت جهانی نفت خام بیش از 10 برابر شده است در همین مدت قیمت مواد خام بر پایه دلار فقط دو ونیم برابر شده است معنی اش این است که قدرت خرید هر بشکه نفت ما به قیمت واقعی حدود 4 برابر شده است یعنی 400 درصد افزایش یافته است که با رقم مورد آقای رییس جمهور تفاوت چشمگیری دارد.»
لیلاز به نکته دیگری اشاره کرد و گفت :« ایشان فرمودند که رشد تولید نفت بیش از رشد مصرف در دنیا بوده است. این در حالی است که در سال 2008 میلادی رشد تولید نفت دو دهم درصد بوده است اما رشد مصرف یک ونیم درصد بوده است. اساسا یکی از معضلات بزرگ جهان این است که افزایش تولید نفت دیگرغیر ممکن است.»
وی در خاتمه گفت:« به هر حال اظهارت شب گذشته ایشان یک گام بزرگ و روبه جلو است و باید از آن استقبال کرد.»