تاکید دوباره آژانس بر پاسخگویی تهران به «مطالعات ادعایی»

تازه ترین گزارش مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره فعالیت های هسته ای ایران در حالی شب گذشته به اعضای شورای حکام ارایه شد که یکبار دیگر دراین گزارش نسبت به عدم همکاری ایران در پاسخگویی به موضوع «مطالعات ادعایی» ابراز تاسف و نگرانی شده است.
به گزارش فرارو «مطالعات ادعايي» موضوعي است كه آژانس بين المللي انرژي اتمي از سوي كشورهاي غربي درگير در موضوع هسته اي ايران در پايان روند بررسي مداليته مورد توافق تهران و آژانس براي پاسخگويي به سوالات باقي مانده، به عنوان ابهامي تازه در پرونده هسته اي ايران مطرح كرد.
9 بند از گزارش 22 فوريه محمد البرادعي درباره نتايج همكاري هاي شش ماهه ايران - آژانس در چارچوب مداليته مورد توافق به موضوعات «مطالعات ادعايي» اختصاص يافته است.
البرادعي در اين گزارش كه مورد استناد اعضاي شوراي امنيت سازمان متحد، براي اعمال دور تازه اي از تحريم هاي بين المللي عليه ايران قرار گرفت، تحت فشار آمريكا ادعا كرده بود: «يكي از مسايل عمده باقي مانده مربوط به ماهيت برنامه هسته اي ايران، موضوع مطالعاتي است درباره پروژه نمك سبز، آزمايش مواد انفجاري قوي و محفظه كلاهك موشك.»
گفته می شود که اين موضوع از نظر آژانس بسيار مهم و مايه نگراني جدي و اساسي در مورد هرگونه ارزيابي ابعاد احتمالي نظامي برنامه هسته اي ايران است.
«مطالعات» ادعايي مورد استناد آژانس بين المللي انرژي اتمي، پس ازدسترسي آمريكا به اسنادي از يك لپ تاب مفقود شده به وسیله منافقین از ايران مطرح شد. صحت ادعاهاي آمريكا و آژانس هيچ گاه مورد پذيرش تهران قرار نگرفت و مقامات مسوول بارها اعلام كردند كه تهران قصد پاسخگويي به موارد مطرح شده را ندارد.
با اين حال و در شرايطي كه تهران تحت فشار مخالفان داخلي كه معتقد بودند آژانس با طرح موضوع «مطالعات ادعايي» پا را فراتر از وظايف خود گذاشته، اعلام كرده بود حاضر به پاسخگويي درباره اين موضوع نيست، سه دور براي بررسي روند چگونگي پاسخگويي به موضوع «مطالعات ادعايي» با مقامات فني آژانس مذاكره كرد.
در همين حال در شرايطي كه تهران علاقه اي نداشت تا مذاكرات پيرامون موضوع «مطالعات ادعايي» را رسانه اي كند، مليسا فلمينگ سخنگوي آژانس از اعلام آمادگي تهران براي پاسخگويي به «مطالعات ادعايي» خبر داد و محمد البرادعي مدير كل آژانس اين اقدام تهران را يك گام به جلو عنوان كرد و آن را نقطه عطف همكاري هاي تهران و آژانس دانست و گفت: «تا پايان ماه مه ما در موقعيتي خواهيم بود كه توضيح و توجيه ايران درباره (اين ادعاها را) دريافت كنيم.»
با اين حال منوچهر متكي وزير امور خارجه با رد ادعاي مقامات آژانس اعلام كرد كه تهران حاضر به پاسخگويي به «مطالعات ادعايي» نيست چرا كه پيش از اين نسبت به پاسخگويي در اين باره در چارچوب مداليته اقدام كرده است.
در هر حال، اين مذاكرات طي روزهاي 2 و 3، 9 تا 11 و 23 تا 26 ارديبهشت ماه انجام شد كه در دور اول مذاكرات و نيز روز اول دور دوم مذاكرات «اولي هاينونن» معاون امور پادمان هاي آژانس رياست هيات فني اعزامي آژانس را به عهده داشت اما پس از آن، تحت برخي فشارهاي داخل ايران ، هاينونن كه به جاسوسی هسته اي متهم شده بود جاي خود را به هرمن ناكارت داد. در مقابل هم «علي اصغر سلطانيه» سفير و نماينده دايم ايران در آژانس در هر سه دور، رياست هيات ايراني را به عهده داشت.
با اين حال با وجود آمادگي تهران براي پاسخگويي به موضوع «مطالعات ادعايي» در آستانه گزارش البرادعي ، ایران بار ديگر به مانع تراشي در مسير پاسخگويي به اين ابهام تازه متهم شد.
پنجشنبه گذشته، آسوشيتدپرس به نقل از ديپلمات هاي مستقر در وين گزارش داد: «آژانس بين المللي انرژي اتمي در گزارشي كه قرار است به 35 عضو شوراي حكام ارائه شود به شكست در پيشرفت تلاش هايش براي پيگيري و بررسي اتهامات نسبت داده شده به ايران اذعان مي كند.»
همان طور هم که پیش بینی می شد، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی در گزارش تازه خود اعلام کرده است در باره «مطالعات ادعایی» نگرانی های جدی وجود دارد و در این زمینه «توضیحات زیادی» لازم است.
در بند 27 گزارش البرادعی آمده است :«مطالعات ادعايي درباره پروژه نمك سبز، آزمايش مواد با قابليت انفجار بالا و پروژه دستگاه حمل كلاهك موشكي هنوز جزء موارد نگران كننده باقي ماندهاند.
شفافسازي اين موارد براي ارزيابي ماهيت برنامه هستهاي ايران در گذشته و حال ضروري است. ايران توافق كرده است تا درباره مطالعات ادعايي توضيحاتي ارائه كند. اما اين كشور هنوز تاكيد ميكند كه ادعاهاي مطرح شده بي اساس و ساختگي هستند.»
در ادامه این گزارش و در بند 28 تصریح شده است:«ارزيابي كلي آژانس از ماهيت برنامه هستهاي ايران، در ميان موارد ديگر، نيازمند تشخيص نقش سند فلز اورانيوم و توضيحات ايران درباره پشتيباني برخي موسسات نظامي مرتبط از برنامه هستهاي كه جزء مسائل باقيمانده هستند. ايران بايد توضيحات واقعي را در دفاع از اظهاراتش درباره مطالعات ادعايي و ساير اطلاعات درباره انحراف نظامي احتمالي ارائه كند. پاسخهاي ايران به نامه آژانس مورخه 9 مي 2008 تا تاريخ 23 مي 2008 توسط آژانس دريافت نشده بود و هنوز مورد ارزيابي آژانس قرار نگرفته است. ايران بايد اطلاعات، توضيحات و دسترسي درخواستي آژانس كه در اين گزارش مطرح شده را بدون تاخير بيشتر فراهم كند. اين نكته نيز بايد مورد تاكيد قرار گيرد كه آژانس هيچگونه استفاده از مواد هستهاي در رابطه با مطالعات ادعايي نيافته است.»
محمد البرادعی که گزارش خود را اواخر روز دوشنبه در اختیار اعضای شورای حکام قرار داده است همچنین گفته است: « تهران حدود سه هزار و 500 سانتریفوژ برای غنی سازی اورانیوم در تاسیسات اتمی خود در نطنز دارد که اندکی بیشتر از تعداد اعلام شده در اوایل سال جاری میلادی است.»
مدیر کل آژانس در بخش دیگری از گزارش خود مدعی شده است:« این نهاد نتوانسته است به تاسیسات اتمی ایران که در ماه آوریل درخواست بازدید از آنها را ارائه کرده بود دسترسی داشته باشد.
آژانس مدعی شد که در ماه آوریل از ایران خواسته بود تا امکان دسترسی به مراکز مرتبط با ساخت سانتریفوژها، تحقیقات و توسعه غنی سازی و معادن اورانیوم فراهم کند ولی « تا این زمان، ایران هنوز با این درخواست موافقت نکرده است.»