لاری: دوم خرداد نوعي آرمانخواهي برگرفته از متن نظام بود
رييس شوراي سياستگذاري ائتلاف اصلاحطلبان با طرح اين پرسش که آيا جنبش دوم خرداد مشخصات يک انقلاب و يا يک شورش اجتماعي، يا نوعي تجديدنظر و انفعال را داشت، و يا نوعي بازگشت به اصالتها بود، اظهار داشت: در تعريف دوم خرداد هم امروز و هم در گذشته ممکن است دچار اشتباه شده باشيم.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) منطقه فارس، حجتالاسلام سيد عبدالواحد موسوي لاري كه در همايش « حماسه دوم خرداد پس از 11 سال» که از سوي انجمن فرهنگ و سياست دانشگاه شيراز برگزار ميشد، سخن ميگفت، افزود: حرکت دوم خرداد انقلابي در درون انقلاب نبود، همچنين در جهت واژگون کردن دستاوردهاي انقلاب و تغيير مسير آن نيز نبود، نيروهاي انساني پديدآورنده آن هم از چنين ويژگيهايي برخوردار نبودند.
وزير کشور دولت خاتمي همچنين دوم خرداد را يک شورش اجتماعي برگرفته از نوعي تعارضات دروني جامعه ندانست و گفت: اين حرکت در جهت برآوردن مطالبات صنفي نيز نبود و نيز اين گونه نبود که پرچمدار حرکت يک جريان صنفي باشد که عليه شرايط موجود در جامعه شورش کرده باشد.
او همچنين در پاسخ به اين پرسش خود که آيا آن چه در دوم خرداد اتفاق افتاد نوعي تجديدنظرطلبي در اصول و بنيان باورها بود؟ اظهار داشت: نسل جواني که موتور محرکه دوم خرداد بود، درصدد نبود خلاف آرمانهاي انقلاب حرکتي را سامان دهد؛ چرا که اگر چنين بود مجموعههاي وسيعي که در محيطهاي مختلف علمي و پژوهشي در کنار هم قرار گرفتند، نميتوانستند اين گونه با هم وحدت در هدف و تشريک مساعي داشته باشند.
به باور وي، تحصيلکردگان روشنفکر حوزوي در کنار تحصيلکردگان روشنفکر دانشگاهي با نگاهي روشنبينانه وارد عرصه شدند و در برابر همه تبليغات رسمياي که وجود داشت و ميخواست يک سليقه و يک جريان را به پيروزي برساند، ايستادگي کردند و جنبش دوم خرداد را به وجود آوردند.
موسوي لاري خاطرنشان ساخت: جنبش دوم خرداد نوعي آرمانخواهي برگرفته از متن نظام از ناحيه کساني بود که اصول، اساس و پايههاي نظام را قبول، اما قرائتي متفاوت از قرائت موجود داشتند.
وي با بيان اين که جنبش دوم خرداد جنبش تجديدنظرطلبي منفعلانه نيز نبود اظهار كرد: همه آن چه عوامل پيدايش جنبش اجتماعي دوم خرداد بود، بهويژه نيروهاي کنشگري که در عرصه حضور داشتند، کساني بودند که به اصل و مباني جمهوري اسلامي اعتقاد داشتند و بازگشت به ميثاق ملي و قانون اساسي به عنوان تنها سندي که روابط رسمي و قانوني تودههاي مردم و حاکمان بر اساس آن تنظيم شده، نظر اين گروه بود.
رييس شوراي سياستگذاري ستاد ائتلاف اصلاحطلبان همچنين با اشاره به منشور 14 مادهاي سيد محمد خاتمي كه قبل از دوم خرداد 76 ارائه كرد، اظهار داشت: نکاتي که در آن منشور مطرح شد تکيه بر اصل توسعه سياسي به معناي مشارکت دادن آحاد جامعه در سرنوشت خويش و « هر ايراني يک رأي و ايران براي همه ايرانيان» بود که به همه به يک نسبت حق تعيين سرنوشت براي خود ميداد.
اين فعال سياسي يادآور شد: قانونگرايي و بازگشت به اصالتهاي قانوني اصل ديگري بود که سيد محمد خاتمي مورد توجه قرار داد.
به گفته وي خواستهها، تمايلات، منشها و رفتارهاي متفاوت را جز قانون عامل ديگري نميتوانست به هم متصل کند.
وي به اصل تنشزدايي در سياست خارجي دولت خاتمي نيز اشاره کرد و گفت: اصل ديگر رفتار متوازن و تاثير قانون شناسي و قانونگرايي در رابطه با مردم، همچنين امنيتي فرض نکردن شرايط جامعه و استفاده از روشهاي دموکراتيک براي تحولات بود که همه يک واقعيت را به ما تفهيم ميکند و آن اين که حرکت دوم خرداد بازگشت به اصالتها و بنيانها و حرکتي در جهت عملياتي شدن اصول قانون اساسي بود.
موسوي لاري ادامه داد: اگر امروز در آستانه دوم خرداد قرار گرفتهايم و ميخواهيم اين جنبش را که تأثيري قطعي در سرنوشت ما داشت، بشناسيم، بايد بگوييم تعريفي که ما از دوم خرداد داريم بازگشت به اصالتها و فهم صحيح راه و روشي که بنيانگذار جمهوري اسلامي فرا روي ما قرار داد، است.
وي همچنين با طرح اين پرسش که چه شد که اين نگاه ، نگاه رايج آن روزها شد و تودههاي مردم با تفاوتي که در نوع و شرايط زندگي داشتند براي تحقق اين شعارها به شعوري جمعي روي آوردند، افزود: آنهايي که دوم خرداد و اين حماسه بزرگ را رقم زدهاند، به پيامهاي دريافتي از سوي بانيان اين جنبش چگونه پاسخ دادهاند.
موسوي لاري اضافه کرد: با گذشت هشت سال از دشواريهاي جنگ تحميلي در آن دوران و فشارهاي تحميل شده بر اثر جنگ به جامعه که نتيجه آن، معطلماندن اصولي از قانون اساسي بود، علاوه بر خسارات مادي فراواني که به ما تحميل شد، جان عدهاي عزيزترين افراد جامعه نيز فدا شد و همچنين به دليل شرايط دوران جنگ پارهاي از اصول قانون اساسي زمينه اجرا پيدا نکرد.
وي با بيان خاطرهاي از مجلس سوم، گفت: هيأترييسه مجلس قرار بود نامهاي خدمت حضرت امام بنويسند و به پارهاي از مشکلات که در قانون اساسي به وجود آمده، اشاره کنند و از ايشان بخواهند را راهنمايي کنند، جنگ تمام شده بود و چند ماهي از پايان جنگ گذشته بود، ما وقتي تصميم به نوشتن اين نامه گرفتيم، کمي دلشوره داشتيم اما دغدغه اين را نيز داشتيم که برخي اصولي که به حقوق ملت برميگشت اجرا نشده و نيز دغدغه داشتيم که نکند مورد قبول حضرت امام واقع نشود؛ اما بر خلاف برداشت سطحي ما، پاسخ حضرت امام حاکي از مهر و محبت ايشان نسبت به نويسندگان نامه بود و پاسخ فرمودند همه ما بايد به قانون اساسي عمل کنيم و اگر در دوران جنگ نتوانستيم به برخي اصول عمل کنيم، وظيفه ماست که همه، هم اکنون به قانون عمل کنيم.
وي اضافه کرد: پس از رحلت جانگداز حضرت امام خميني (ره) اولين مشکلي که فرا روي ما قرار گرفت تفسير اصل 99 بود. شوراي نگهبان بر اساس قانون نقش نظارتي در انتخابات رياستجمهوري و مجلس داشت، اين شورا مسئوليتش اين بود که مجريان انتخابات را به سمت اجراي قانون هدايت و بر اجراي قانون نظارت کند، اما درست کمتر از يکسال يا يک سال و چند ماه از رحلت امام تفسير اصل 99 توسط شوراي نگهبان به گونهاي شد که در ادبيات سياسي ما واژه « نظارت استصوابي » وارد شد که به معناي حضور شوراي نگهبان در همه مراحل انتخابات و به دست گرفتن سکان انتخابات بود و نتيجهاي كه در برداشت رد صلاحيت گسترده نمايندگان مجلس سوم و جلوگيري از ورود آنها به مجلس چهارم شد.
وي به ديگر اصول مغفول قانون اساسي نظير شوراها، تشکيل دادگاههاي مطبوعات و تعريف جرم سياسي اشاره کرد و گفت: دهها اصل از اصول قانون اساسي در بوتهاي از ابهام باقي مانده بود که بيان واقعي مطالبات صدساله مردم ايران بود.
وزير کشور دولت خاتمي زمينههاي شکلگيري دوم خرداد را بازگشت به بنيانهاي انقلاب و عملياتي شدن اصول و حقوق ملت دانست و گفت: رأي بيش از 70 درصدي مردم به کانديدايي که جهتگيري خود را خواستههاي عنوان شده ميدانست، نشان داد که بر اساس ديدگاه جديد شرايط براي ورود صاحبان اصلي نظام فراهم شده است.
وي همچنين تأکيد کرد: مدعيان اصلاحطلبي کساني هستند که بازگشت به اصالتهاي قانون اساسي مد نظرشان است اما برخي ميخواهند عنوان کنند که جنبش دوم خرداد يعني نوعي شورش عليه بنيانها. اين عده اگرچه کم هستند يا شناخت واقعي از جنبش دوم خرداد ندارند و يا ميخواهند نظرات خود را بر اين حرکت بار کنند.
موسوي لاري در بيان دستاوردهاي هشت سال دولت اصلاحات نيز گفت: در اين هشت سال توانستيم در حوزه روابط بينالملل نگاه کينهتوزانه به جمهوري اسلامي را تغيير دهيم؛ به گونهاي که سال اول قرن اول هزاره سوم با نام ايران همراه شد تا ايران به عنوان پرچمدار گفتوگو پرچم هدايت انسان را در هزاره سوم به دست گيرد.
به باور وي در اين هشت سال خصومتها عليه نظام رنگ باخت و دشمنان کينهتوز جمهوري نتوانستند آن گونه که خواست آنها بود، افکار عمومي جهان را با خود همراه کنند.
اين فعال سياسي در ادامه با اشاره به شرايط اقتصادي گفت: امروز بعد از سه سال که از پايان پذيرفتن حاکميت اصلاحات ميگذرد وقتي به جامعه نگاه ميکنيم ميبينيم در زمان اصلاحات با فروش نفت کمتر از 10 دلار در سال 77 ، هزاران پروژه صنعتي با کمترين امکانات به ثمر رسيد اما امروز نفت به بشکهاي 130 دلار رسيده ولي تمدن صنعتي بزرگ عسلويه در وضعيت خوبي نيست.
وي همچنين گفت: آن روزها نفت را بشکهاي 10 دلار و بعدها کمتر از 20 دلار مي فروختيم و با ساماندهي اين درآمدها پروژههاي بزرگ به نتيجه رسيد، ولي امروز خوشحاليم که استانداري اعلام ميکند توانستيم برنج را وارد کنيم تا شايد کمي از قيمت 5 هزار توماني آن کاسته شود!
موسوي لاري در پايان با اشاره به آنچه آن را تلاش انديشههاي متحجرانه براي حضور در جامعه خواند گفت: حتي وقتي فرزند امام در مقابل تخطي از انديشه امام موضع ميگيرد به او اهانت ميشود و دفتر تنظيم و نشر آثار امام به دليل اينکه با تحريفکنندگان انديشه امام همراه نميشود مورد اهانت قرار ميگيرد و خواستار پالايش اين مؤسسه ميشوند.
به گزارش ايسنا موسوي لاري در پايان اين جلسه در پاسخ به پرسش دانشجويي که از او پرسيد « چرا دوباره اصلاحات؟» گفت: به اعتقاد شما جايگزين اصلاحات چيست ؟ ما ظرفيتهايي براي اصلاح امور داريم، آيا اگر جامعه بر مدار قانوني اداره شود کسي بايد مخالف باشد؟
وي افزود: راه اصلاح از درون با منطق و عقلانيت ما را به نتيجه ميرساند و راههايي که ما را به ناکجا آباد ميبرد ما را به نتيجه نميرساند. معتقدم دوم خرداد با همه موانع پيش رو به پيروزي رسيد و اصلاحات توانست قانونگرايي را به يک فرهنگ تبديل کند و احزاب را سامان دهد و NGO هاي فعالي به وجود آورد.
وي تأکيد کرد: با رفع معايب و نقايص و تقويت بنيانهاي فکري مسير اصلاحات را پيش خواهيم برد.
دانشجوي ديگري خطاب به موسوي لاري گفت: چرا عدهاي از اصلاحطلبان در سالهاي اوليه دوم خرداد هاشمي رفسنجاني را تخريب کردند و چرا شما جلو تخريب هاشمي را نگرفتيد و به توصيه امثال کروبي و زيباکلام توجه نکرديد؟ من معتقدم برخي رفتارهاي مشارکت و سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي باعث شکست اصلاحات شد.
موسوي لاري در پاسخ به اين دانشجو گفت: تخريب جناب آقاي هاشمي رفسنجاني مورد حمايت مجموعه دوستان اصلاحطلب نيست و هميشه مورد نکوهش بوده. معتقدم همان دوستاني که با هاشمي رفسنجاني آن گونه برخورد کردند بعد از مدتي شعار عبور از خاتمي را نيز مطرح کردند و شايد عدهاي ميخواستند نگاه خود را نگاه رايج اصلاحات کنند؛ بنابراين تخريب هاشمي رفسنجاني که هيچ، تخريب هيچ کس را قبول نداريم.
وي در پاسخ به سوال مطرح شده درباره آنچه نقش حزب مشارکت و سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي در شکست اصلاح طلبان خوانده شد نيز گفت: من عضو مجمع روحانيون مبارز هستم، بنابراين سوال شما از ديگر گروههاي سياسي را بايد نمايندگان آن گروه جواب دهند؛ اما به هيچ عنوان نميپذيرم که اصلاحات شکست خورده، وقتي در مجلس هشتم 86 نماينده را رد صلاحيت کردهاند معنايش اين است که عرصه رقابت را گرفتهاند، معنايش شکست اصلاحات نيست، همانگونه که مجموع کانديداي اصلاحطلبان در انتخابات دوم رياستجمهوري بيشتر از گروه رقيب رأي آوردند؛ اما به عنوان جريان اصلاحطلب مي پذيريم که اشتباهمان ارائه سه کانديدا در انتخابات رياستجمهوري گذشته بود و اگر به جاي سه کانديدا يک کانديدا داشتيم امروز نتيجه انتخابات چيز ديگري بود.
موسوي لاري در پاسخ به دانشجوي ديگري نيز گفت: در مجلس هشتم فقط امکان رقابت بر سر يک سري کرسيهاي مجلس را داشتيم، آن هم با کساني که کانديداهاي اول ما در بسياري از حوزهها نبودند، با اين حال بيش از 55 نفر از دوستان اصلاح طلب رأي آوردند و همين جا اعلام ميکنم مجلس هشتم مثل مجلس هفتم نخواهد بود؛ چراکه اين مجلس فراکسيونهاي متعددي خواهد داشت و خيلي از کانديداهاي مستقل نيز براي بازيابي خود جذب برخي فراکسيونها ميشوند و يا فراکسيون ديگري تشکيل ميدهند؛ همانگونه که جريان اصولگرا نيز براي بازيابي خود به تشکيل فراکسيونهاي متعددي دست ميزند.