هفته نامه اکونومیست بررسی می کند
تهران ، واشینگتن و بغداد در غائله ی عراق کدام طرف ایستاده اند؟
سرویس بین الملل فرارو :
هفته نامه معتبر اکونومیست چاپ لندن ، در شماره اخیر خود ، به بررسی ارتباط دولت های ایران ، امریکا و عراق بر سر برخورد با مقتدی صدر پرداخته است.
گزارش را بخوانید:
براي آمريكايي ها و عراقي ها مشكل است كه ابهامات موجود در سياست ايران نسبت به عراق را قرائت كنند.
هشيار زيباري كه پنج سال در مقام وزير خارجه عراق بوده، اغلب نسبت به چشم انداز تبديل شدن كشور ويران شده خود به صحنه كشمكش قدرت بين آمريكايي ها و دشمنان منطقه اي آنها يعني ايران وسوريه، هشدار داده است. آقاي زيباري مهربان و خوشخو كه طولاني تر از هر عراقي ديگر بعد از صدام حسين در مقام خود باقي مانده است مي گويد دعواهاي خود را از اينجا بيرون ببريد. عراق براي خودش به اندازه كافي مشكل دارد.
زد و خورد در هفته هاي اخير شدت يافته و نيروهاي عراقي و آمريكايي با يكديگر عليه جنگجويان شيعي و "تبهكاران جنايتكار" (در كلام دولت) مرتبط با ايران، ابتدا در بصره و اكنون در نواحي شيعه نشين بغداد مي جنگند.
بصره بسيار آرام تر شده ولي زد و خورد شديد در محله هاي وسيع و پرجمعيت شهرك صدر ادامه دارد. شهرك صدر محل زندگي حدود 2 ميليون شيعه و سنگر حمايت از مقتدي صدر روحاني مردمي شيعي و جنگجويان ارتش مهدي او مي باشد. مقامات عراقي مي گويند از زمان شروع درگيري ها در اواخر ماه مارس تا كنون بيش از هزار نفر كشته شده اند.
نوري المالكي نخست وزير عراق در حملات خود عليه اين گروه مسلح از حمايت كم نظير اكثر احزاب سياسي اصلي عراق برخوردار شده است. ولي طرفداران صدر اوضاع را به هم ريخته و در ميان طرفداران آقاي مالكي اين ترس را ايجاد كرده اند كه امكان دارد ادامه زد و خوردها ايران و آمريكا را بيشتر به درون مناقشاتي بكشاند كه بسياري از عراقي ها از جمله آقاي زيباري ترجيح مي دهند بدون دخالت آنها حل شود. هر چه كلماتي كه بين آمريكا و ايران رد و بدل مي شود لحن شديدتري به خود بگيرد، نخست وزير و دولت او بيشتر با مشكل مواجه مي شوند.
بسيار مشكل است كه نيات دقيق ايران را در عراق درك كرد. هيچ كس نمي تواند با اطمينان بگويد كه ایران تا چه اندازه بر گروه هاي اصلي سياسي از جمله گروه وفادار به آقاي صدر نفوذ دارد. همچنين روشن نيست كه چرا تعداد زيادي از سلاح هاي ساخت ايران در دستان جنگجويان شيعي يافت مي شوند در حالي كه اين جنگجويان سعي دارند دولتي را تضعيف كنند كه ايران سعي دارد آن را تقويت كند. هفته گذشته، تلويزيون دولتي عراق تصوير يك سرلشكر عراقي را در بصره پخش كرد كه در كنار انبار تصرف شده مملو از راكت ايستاده بود. او گفت كه اين تسليحات تنها مي توانند توسط ارتش ايران تأمين شده باشد. صلاح العبيدي يكي از دستياران ارشد آقاي صدر گفت كه يك شبكه جنايتكار كه سالها در منطقه فعاليت دارد احتمالا تسليحات مزبور را به دست آورده است. او گفت "هر كس، حتي نيروهاي طرفدار دولت تسليحات ايراني دارد."
نيروهاي آمريكايي و عراقي سعي كرده اند بين واحدهاي اصلي ارتش مهدي و چيزي كه فرماندهان آمريكايي آنها را "گروه هاي ويژه" مي نامند، تمايز قائل شوند. گروه هاي ويژه از سوي ايران تأمين مالي مي شوند و آموزش مي بينند و عليرغم آتش بس اعلام شده از سوي آقاي صدر، به نبرد ادامه داده اند.
دولت ايران به شدت اين اتهامات را رد كرده و از شركت در دور بعدي گفت وگوها با مقامات آمريكايي در مورد امنيت عراق تا زماني كه نيروهاي آمريكايي كشتار مردم بيگناه را در شهرك صدر متوقف كنند، خودداري كرده است.
ايران از مدت ها قبل گفته است كه حضور نيروهاي آمريكايي در عراق مهم ترين عامل بي ثباتي كشور و منطقه است. ولي ناظران ، متحیرند كه دولت تهران لشكركشي آقاي مالكي با حمايت آمريكا را براي تحميل اراده خود بر جنگجويان شيعي مورد تأييد قرار داده است.
به منظور هم زدن بيشتر اين شورباي ديپلماتيك، يك گروه از سياستمداران طرفدار ايران از ائتلاف شيعي حاكم بر عراق دست به يك تلاش ديپلماتیک داوطلبانه زده و براي ارائه شواهدي مبني بر دخالت ايران در درگيري هاي اخير در عراق، به تهران رفتند. ولي دستاورد اين سفر ناچيز بود. آيت ا.. علي خامنه اي رهبر عالي از ديدار با آنها خودداري كرد.
با اين وجود، تلاش هايي از سوي افراد نزديك به مراكز قدرت در عراق و ايران براي ايجاد توافق بين آنها به چشم می خورد. در هفته هاي اخير، جلال طالباني رييس جمهور عراق دو بار به مرز بين عراق و ايران رفته تا با قاسم سليماني فرمانده نيروي قدس ايران ملاقات كند. آقاي طالباني از آقاي سليماني خواستار كمك ايران در كاهش تنش بين جنگجويان مختلف عراقي شده است. گفته مي شود آقاي سليماني موافقت كرده و كلمات زشتي را در مورد آقاي صدر به كار برده است.
آيا ايرانيان با مقتدی صدر مخالف شده اند؟ يا اين كه بخش هاي مختلف تشكيلات ايران داراي برنامه هاي متفاوتي هستند؟ منابع اطلاعاتي عراق مي گويند كه ايرانيان زماني اميدوار بودند از آقاي صدر، كه سال گذشته را بيشتر در ايران سپري كرده، نسخه عراقي حسن نصرا.. بسازند. آقاي نصرا.. رهبر پر جذبه حزب ا.. لبنان رابطه خانوادگي با خانواده صدر دارد و از نفود و ستايش گسترده در منطقه برخوردار است.
ولي اكثر طرفداران عادي صدر ملي گرايان خشمگيني هستند و قويا با افزایش نفوذ ايران مخالفند. به عنوان مثال، در هفته گذشته حسن الرباعي يكي از اعضاي برجسته مجلس و طرفدار آقاي صدر به درگيري هاي شهرك صدر اعتراض كرد. ولي او به طور برابر ، آمريكايي ها و ايرانيان را به شدت محكوم نمود.