آگاه
کد خبر: ۱۰۹۰

دیدگاه دیپلمات پر سابقه آمریکایی در مورد مذاکرات ایران و آمریکا

دابینز: احمدی نژاد بر خلاف خاتمی به دنبال بهبود روابط با آمریکا نیست

دابینز: احمدی نژاد بر خلاف خاتمی به دنبال بهبود روابط با آمریکا نیست

جيمز دابينز مدير مركز بين المللي دفاع وامنيت رند(Rand) كه اولين نماينده دولت بوش در مسأله افغانستان پس از 11 سپتامبر بود، در مقاله اي كه با عنوان ‹‹چگونه با ايران گفت و گو كنيم›› در واشنگتن پست نوشته است، ضمن يك مقايسه هوشمندانه ميان مذاكرات ايران-آمريكا بر سر مسأله افغانستان با مذاكرات اخير در باره عراق، به انتقاد از روند حاكم بر مذاكرات پرداخته است.

به گزارش واحد ترجمه فرارو، دابینز توصيه هايي به طرفين مذاكره ارائه كرده كه به زعم وي مذاكرات را كارآمد تر خواهد ساخت. اين يادداشت كه كمي بعد از شروع دور دوم مذاكرات نوشته شده حاكي از نگرش يك ديپلمات با سابقه است كه در عين ميانه رويي به گونه اي عملگرايانه سعي به ارائه رهنمونهاي جهت حفظ فرصت به دست آمده از مذاكرات مي كند.

او می نویسد دلايلي وجود دارند كه اين ملاقات ها را به عنوان گذر از چندين دهه قطع ارتباط تفسير مي كند. در واقع مقامات ايراني و آمريكايي در طول اين سالها بارها با يكديگر ملاقات داشته اند. شايد دوره سودمند ديپلماسي آمريكا-ايران پس از سقوط رژيم شاه ايران در ماه هاي پس از حملات تروريستي سال 2001 اتفاق افتاده است. بسياري بر اين عقيده اند كه در پي 11 سپتامبر آمريكا ائتلافي بين المللي را شكل داد و حكومت طالبان را سرنگون ساخت.››
دابينز تجربه خود را در به كار بردن كلمات و تفسير محتاطانه و به قول خودش ‹‹عاقلانه›› با اين جمله به رخ خواننده مي كشد:‹‹عاقلانه تر خواهد بود كه بگوييم آمريكا به ائتلافي پيوست كه نزديك به يك دهه بود كه با طالبان جنگيده بود. اين ائتلاف كه از ايران، هند، روسيه و ائتلاف شمال تشكيل مي شد، از مساعدت نيروي حجيم هوايي آمريكا بهره برد و طالبان را از قدرت پايين كشيد.ائتلاف مذكور سپس براي تثبيت توافقي ميان گروهاي مخالف افغان بر روي تشكيل يك دولت جانشين مستقر فراگير به جاي طالبان با ايالات متحده به همكاري نزديك پرداختند.»

در ادامه وي نه بر اساس اخبار و گزارشات واصله كه به عنوان گزارش تجربه مستقيم وي از نوع رابطه و همكاري دو كشور در كنفرانس بن خبر مي دهد:‹‹به عنوان نماينده آمريكا دركنفرانس سازمان ملل متحد در بن(آلمان)،جايي كه توافق مذكور به دست آمد،من با هيئت نمايندگان ايراني همكاري نزديكي داشتم. حضور نمايندگان ايراني به شكل ويژه اي مفيد به فايده بود.به عنوان مثال هيئت نمايندگي ايران اولين هيئتي بود كه بر توافقي كه شامل تعهدي بر انجام انتخابات دموكراتيك در افغانستان مي شد، پاي فشرد. هيئت ايراني ائتلاف شمال را به اعطاي امتيازي قانع كرد كه باعث شد نشست برلين با موفقيت به سرانجام برسد.››

اين ديپلمات كاركشته اگرچه مذاكرات اخير را داراي پيامدهاي بسيار سودمند مي داند و مي گويد‹‹ بسياري از كساني كه دولت بوش را به مذاكره درباره عراق با ايران برانگيختند، اميدوار بودند كه تجربه افانستان مي تواند به نوعي در اين مورد هم تكرار شود››، با توصيف دقيق وموجزي از تفاوتهاي ميان اين دور از مذاكرات با مذاكرات بن، به تشريح دلايل مسايلي كه پيامد هاي مذكور را تحت تاثير قرار خواهند داد مي پردازد:‹‹مذاكرات سال 2001 ما در بن غير علني نبود. من و همكاران ايراني ام مكرراً-در صبحانه يا بعد از نيمه شب- هر زمان كه نياز بود، در ميان انظار ساير نمايندگان دول و دهه ها افغاني ملاقات كرديم. اما گفت وگوهاي ما مورد توجه مجموعه اي ازرسانه هاي فضول علاقه مند به گفت¬وگوهاي اخير امريكا-ايران نبود. ما مجبور نبوديم بعد از هر ديدار رفتار خود را در مقابل ديدگان شنوندگان و بينندگان بومي شكاك توجيه كنيم. همچنين ما در آن مذاكرات مجبور به تحمل ‹‹مديريت ذره بيني›› نبوديم.بدين معنا كه بعد از ملاقات بهاره در بغداد، نماينده آمريكا، رايان كروكر، بايستي پيشنهاد ايران مبني بر ادامه مذاكرات در نشست دوم را كه دو ماه بعد انجام گرفت براي دريافت مجوز به واشنگتن ببرد. اما بر عكس آن موقع كالين پاول وزير وقت امور خارجه به من مأموريت داد با هركدام از مقامات ايراني درهر جا و هر زمان و بر سر هر موضوعي كه امكان داشته باشد، تا آجا كه كه مذاكرات ما مربوط به افغانستان باشد، ملاقات داشته باشم.››

اشاره وي به مديريت ذره بيني نشانگر انتقاد وي به بدبيني مفرط طرفين به يكديگر و حتي به سفيران خود است؛بدبيني كه بيشتر از جانب دولت بوش بيشتر نمود دارد و در طول دادن بررسي پيشنهاد به اندازه دوماه آشكار مي شود. طرفين نمايندگان خود را در سطح سفيراني كه تام الاختيار نيستد انتخاب كرده اند تا مرحله به مرحله و حتي واو به واو توافقات را بازبيني كنند، امري كه وقت تلف كردن و اختلاف زا مي تواند باشد و نوعي فرصت سوزي براي عراق در حال سوختن در آتش تروريسم به حساب مي آيد. توضيح اينكه مديريت ذره بيني، نمونه اي از ضعف مديريتي است كه مبين كنترل بيش از اندازه وغيرضروري كاركنان توسط مديريت و توجه شديد مدير به جزئيات كاري است. مديران ريز بين به دليل غرق شدن در مسائل جزئي، توانايي تحليل كل سيستم و توجه به بهره وري كلي را ندارند. در واقع آنها علاوه بر اينكه كليات را فداي جزئيات مي‌كنند، احترام و اعتماد زير دستان را نيز از دست مي دهند.

لحن پر از تمجيد دابينز ازسودمندي هيئت مذاكراه كننده ايراني در مذاكرات بن خالي از انتقاد نكته بينانه اي نسبت به رويكرد سياست خارجي ايران كنوني نيست. دابینر ادعا می کند:‹‹در سال 2001 ما با نمايندگان رييس جمهور محمد خاتمي كه يك ميانه رو و رهبر اصلاح طلبان بودو در جست وجوي روابط بهتر با آمريكا بود، ديدار كرديم. امروز كروكر فرستادگان دولت رييس جمهور محمود احمدي نژاد كه يك تندروي (...) است و علاقه كمي به همراهي ايران و امريكا نشان داده است، ملاقات مي كند.››
انتقادهاي وي فقط شامل احمدي¬نژاد نمي شود و سرزنش خود را بر سياستهاي فعلي دولت بوش نيز اينگونه روا مي¬دارد:‹‹تنها يك هفته پس از اينكه حامد كرزاي رييس دولت موقت افغانستان سوگند ياد كرد، بوش ايران را در فهرست محور شرارت گنجاند و اين جواب تعجب آوري به كمك ايران در كنفرانس بن بود.››

دابينز چالش هسته اي ميان ايران و آمريكا را به نوعي مربوط به مسأله عراق مربوط مي كند .او در واقع مي خواهد قضيه را اينگونه جلوه دهد كه توفيق در اين مذاكرات مي تواند به حل صلح آميز پرونده هسته اي ايران-به عنوان موضوعي سياسي ميان آمريكا و ايران- بيانجامد:‹‹ يكسال بعد بلافاصله بعد از حمله آمريكا به عراق تمامي تماس هاي دو جانبه ميان ايران وآمريكا تعليق شد. از آن پس بود كه تقابل بر سر برنامه هسته اي ايران بالا گرفت.››

او پيشتر مي¬رود و به گونه اي زيركانه به طرح اين فرضيه مي پردازد كه مساله جاسوسي، جنگ رواني ايران-آمريكا بر سر چالش اين دو كشور است:‹‹واشنگتن ايران را متهم به حمايت از شبه نظاميان عراقي و شورشيان مسلح افغاني براي حمله به واحدهاي نظامي آمريكايي مي¬كند.از اين طرف ايران هم [در عوض] چندين ايراني تبعه آمريكا را بر مبناي آنچه كه اتهام نادرستي به نظر مي¬رسند، بازداشت مي¬كند.››

دابينز با لحني مشوقانه با اشاره به اهداف مشترك طرفين در عراق پرداخته و يادآوري تجربه موفق دو طرف در آفغانستان روش پيشنهادي خود براي ادامه مذاكرات را پيش مي نهد:‹‹اگر آنها (دولتهاي ايران و آمريكا) درمواضع خود مصمم هستند، هر دو طرف بايد تلاش كنند مذاكرات خود را به شكل خصوصي(غير علني) پيش ببرند. اگر گفت¬وگوهاي دوجانبه به صورت مداوم ،غير رسمي و با اطمينان ادامه پيدا كنند برچشم¬انداز پيشرفت مذاكرات به شكل وسيعي گسترش افزوده خواهد بود.

دابينز هشدار مي دهد:‹‹ ملاقات هاي علني،آنهم با وقفه هاي هشت هفته اي هدفي كلي است كه جز به تبادل گله و شكايت از هم نمي انجامد، بعيد است كه نتيجه با ارزشي داشته باشد.››
سرانجام وي پيشنهاد زلماي خليل زاد را مبني بر اينكه دبير كل سازمان ملل به منظور رسمي سازي گفت و گوهايي ميان عراق و همسايگانش و ديگران جهت تعيين سهم خود در[بازسازي و كمك به] آينده عراق نمايندگان آنها را گرد هم آورد، مطرح مي¬كند و ادامه مي دهد:‹‹او(خليل¬زاد) پيشنهاد داد كه نمايندگان اين دولتها شروع به انجام ملاقتهاي را به طور منظم در سطح وزيران يا پايينتر كنند.››

مدير مركز بين المللي دفاع وامنيت رند نشستي را كه به شكل پيشنهاد بالا شكل بگيرد، جايي تلقي مي كند كه ‹‹به طرزي غير قابل اجتناب نمايندگان دو طرف آمريكايي- ايراني روزانه همديگر را ملاقات خواهند كرد و اين امر مي تواند چارچوبي ايده آل براي انجام مذاكرات تاثير گذار فراهم آورد.›› مذاكراتي دو جانبه حساسيت زدايي شده اي كه در پوشش مذاكرات چندجانبه و عمدتا بدون جلسات خبري حساسيتزاي مرسوم بعد از هرمذاكره دوجانبه انجام مي گيرد.


ارسال نظرات
خط داغ