سید کمال سید علی با انتقاد از سیاستهای بانک مرکزی
با بگیر و ببند ها ارز گرانتر فروخته می شود/ نظرات کارشناسی بانک مرکزی اعمال نمی شود
فرارو- معاون سابق ارزی بانک مرکزی با انتقاد از سیاست های ارزی این بانک در سال 90، تاکید کرد: «ارز با بگیر و ببندها گرانتر فروخته میشود.» وی همچنین افزود که در 9ماهه اول امسال 20 میلیارد دلار ارز بیشتر از واردات فروختیم. این در حالی است که تا سال 90 میزان فروش ارز کمتر از واردات کشور بود.
به گزارش فرارو، سید کمال سید علی معاون ارزی سابق بانک مرکزی در گفت و گویی با خبرگزاری مهر سیاست ارزی سال 90 در راستای سیاست های ارزی سال 89 دانست و اظهار کرد: «از ابتدای مهر 89 موضوع ارز دونرخی در کشور مطرح شد و سال 90 هم، وارث همین سیاست ارز دو نرخی بود.»
این کارشناس مسائل بانکی با بیان این که بنده مخالف با این هستم که "ریال باید دقیقا به میزان تورم تضعیف شود"، عنوان کرد: «برخی اوقات تورم 30 درصدی در کشور تجربه میشود که اگر بخواهیم به این میزان، ریال را تضعیف کنیم، فشار زیادی به اقتصاد وارد خواهد آمد ولی اگر همان روندی ادامه مییافت که سالانه ریال 7 درصد تضعیف شود، هم فشار کمتری به مردم در افزایش نرخ ارز وارد میشد و هم اقتصاد راه خود را درست پیدا میکرد.»
وی با اشاره به این که قیمت دلار در سال 90 نباید بیش از 1030 تا 1040 تومان می بود، گفت: «عامل اصلی که فکر میکنیم که قیمت دلار در سال 90 نباید 1030 تا 1040 تومان باشد، این است که طی این 5 سال یعنی از 85 تا 90، متناسب با سایر افزایش قیمتها مثل مسکن، طلا، فولاد و یا خیلی اجناس دیگری که در سبد مصرفی اعداد درشتی دارند، ارز افزایش قیمتی نداشت، به همین دلیل احتمال پرش این فنر فشرده دلار و ارز، وجود داشت.»
وی با دفاع از روند افزایش کند قیمت ارز در سال های 85 تا 90 افزود: «اگر همان روند را ادامه می دادیم، امروز با دلار 1400 تومان و 1350 تومان موضوع ارز مدیریت میشد و مشکلی برای کشور بوجود نمیآمد که یک جهش فوری در ارز داشته باشیم.»
سید علی در ادامه با بیان این که تحریم هم عامل افزایشی برای پرش نرخ ارز بود، ادامه داد: «به این معنا که تحریم علیرغم وجود ذخایر افزایش نرخ ارز را به دلیل عدم نقل و انتقلات و تحریم بودن سیستم بانکی، رقم زده است.»
این کارشناس بانکی نحوه برخورد بانک مرکزی با دو و سه نرخی شدن ارز را غلط دانست و گفت: «راهبردی که به واسطه برگرداندن نرخ ارز از سوی بانک مرکزی به کار بسته شد، برعکس موضوعی بود که در حال انجام بود، در حالی که اصرار بانک مرکزی در مورد کاهش قیمت ارز، باعث تزریق ذخایر شد و این تزریق ذخایر، خود به خود کمبود ایجاد میکرد، ضمن اینکه بازار را با فروش ارز و طلا در بازار، بانک مرکزی خود در کشور؛ فراخوان سرمایه کرد.»
معاون ارزی سابق بانک مرزی در ادامه در پاسخ به این سوال که ایا نظرات کارشناسی بانک مرکزی در باره اقتصاد کشور اعمال می شود، گفت: «همه اطلاع دارند که نظرات کارشناسی بانک مرکزی تقریبا اعمال نمیشود یا نظرات کارشناسیاش بیرون نمیآید، به این معنا که عدم شفافیت آمار و اطلاعات در کشور نیز از عواملی است که فعالان اقتصادی را نگران میکند؛ به این معنا که فعالان اقتصادی نمیدانند که در آینده، شرایط آنها چه میشود. اینها همه مجموعهای بود که در بازار ارز کشور در سال 90 تاثیر گذار بود و نرخ دلار را به 1920 و شاید عددهایی در دو سه روز بالاتر از این مبلغ هم رساند.»
وی با انتقاد از به کار گیری برخی واژه ها در باره وضعیت ارزی کشور عنوان کرد: «اینکه واژه یکسانسازی را به کار میبریم، به این مفهوم نیست که نرخهای بانک مرکزی در بازار فرعی و اصلی را یکسان کنیم و بگوییم یکسانسازی کردیم، بلکه مفهوم یکسانسازی این است که نرخ بازار را با نرخ بانک مرکزی در یک شرایط پیش بریم، هرچند امروز این کار خیلی مشکل است و بنده نمیخواهم موضوع را سادهسازی کنم اما وقتی می گوییم نرخ ارز، شناور مدیریت شده باشد؛نمیتوان گفت که ارز روی 1226 تومان بایستد.»
سید علی افزود: «اگر میگوییم ارز، شناور مدیریتشده داریم، یعنی میتوانیم روی این نرخ حرکت کنیم. آن وقتی بازار فرعی را داشتیم، میتوانستیم بازار فرعی را نگاه داریم ولی مصرف را در آن مدیریت کنیم. همانطور که نرخ شناور را نگه داریم و مصرف را در آن مدیریت کنیم. شاید یک روز تصمیم گرفتیم که ارز را به قیمتی به فروش رسانیم که بر روی بازار آزاد تاثیرگذار باشد، بنابراین چرا باید بازار فرعی را حذف کنیم.»
این کارشناس مسائل ارزی با بیان این که از سال 85 به این طرف، ما همواره وارداتمان بیشتر از فروش ارز بانک مرکزی بوده است، از سیاست های ارزی کشور در سال 90 انتقاد کرد و گفت: «اما در نه ماهه اول امسال واردات 44 میلیارد دلار و فروش ارز بالای 64 میلیارد دلار بوده است؛ یعنی 20 میلیارد دلار ارز بیشتر از واردات فروختیم.»
معاون سابق بانک مرکزی، با انتقاد از بگیر و ببند ها در بازار ارز کشور پس از افزایش سر سام اور قیمت دلار گفت: «بگیر و ببندها یکی از انتظاراتی است که نرخ ارز را بالا نگاه داشته است. اعتقاد بنده بر این است که ارز با این بگیر و ببندها گرانتر فروخته میشود؛ چراکه ریسک خریدار و فروشنده بالاتر میرود؛ به این معنا که یک مسافر ارزی را برای سفر نیاز دارد، باید تهیه کند و وقتی که با این بگیر و ببندها مواجه میشود، حاضر است 150 تومان هم اضافهتر بدهد و این ارز را راحت درب منزل تحویل بگیرد. یا واردکنندهای که کارخانهاش نیاز به کالا دارد؛ از هر طریق و با هر قیمت حاضر است که ارز را خریداری کند؛ بنابراین اگر با شبکهای که ارز را از آن خریداری میکند و یا صادرکنندهای که ارز حاصل از صادرات دارد، ارتباطات قوی نداشته باشد؛ حاضر است که 200 تومان هم بالاتر بدهد و ارز را دریافت کند.»
وی تاکید کرد که نحوه برخورد بانک مرکزی و حرفهایی که از سوی مسئولان زده میشود و متاسفانه اجرایی نمیشود و انتظارت مردم را بالا میبرد، نیز به این بازار و آشفتگی آن دامن میزند. در واقع، اعتبار رئیس کل بانک مرکزی در ارتباط با حرفهایی که عنوان میکند، سنجیده میشود و وقتی مردم ببیند که چندین و چند بار حرفهایی که زده میشود، عملیاتی نمیشود، مایوس خواهند شد و این مکانیزم امید به آینده را ضعیف میکند.
سید علی با بیان یک مثال اظهار کرد: «همانطور که چند روز پیش اعلام شده است که بمب ارزی در راه است، در حالی که حتما معاون اول رئیسجمهوری بر اساس اطلاعاتی که در اختیارش گذاشتهاند، این خبر را اعلام کرده است، اما همه منتظر شنیدن این خبر هستند و تاخیر در آن چندان در شرایط فعلی به صلاح نیست. نتیجه این بیاعتمادی نیز بالا رفتن نرخ ارز است.»
وی درباره تشکیل کمیته ارزی 5 نفره در خارج از بانک مرکزی اما زیر نظر دولت عنوان کرد: این کمیته که خارج از بانک مرکزی تشکیل شده، اگر بخواهد بانک مرکزی را مکلف به انجام کاری کند، حتما باید با مداقه کارشناسی این بانک کار کند، ضمن اینکه تصمیمات کمیته باید با پیشنهادات بانک مرکزی اعمال شود تا راهکارهای بهتری بر روی آن اعمال شود؛ لذا اعتقاد دارم که این کمیته زمانی میتواند موفق باشد که کاری که انجام میدهد، نشات گرفته از ریشههای کارشناسی و حوزه معاونت ارزی باشد که این اطلاعات آنجا مصوب شود؛ بنابراین اگر این کمیته بخواهد بدون نظرات کارشناسی بانک مرکزی تصمیم بگیرد، به بیراهه رفته است و آسیب هم میبیند؛ چراکه اعضای کمیته مشغله زیادی دارند و شاید به اندازه کافی مسلط نباشند.»