محقق ارشد بنیاد تحقیقاتی رند امریکا می گوید
اجرای خط لوله گاز هند- ايران در حال حاضر غير عملي است
يك كارشناس بنیاد تحقیقاتی " رند" گفته است اجرای خط لوله گاز پيشنهادي ايران-پاكستان-هند در آينده اي قابل پيش بيني "مطلقا غير عملي" مي باشد زيرا شرايط مالي، سياسي، حقوقي، و امنيتي چنين امكاني را نمي دهد.
به گزارش سرویس بین الملل فرارو ، كريستين فر، محقق ارشد سياسي در مؤسسه پژوهشي رند به 'سرويس خبري هند و آسيا' گفت : "هيچ يك از سه كشور درگير در اين گفت وگوها از منابع لازم براي تأمين سرمايه براي اين لوله برخوردار نيستند. نگراني هاي امنيتي جدي وجود دارد به ويژه به دليل آن كه اين لوله از استان بلوچستان پاكستان عبور مي كند. عملا هيچ كنسرسيوم دولتي يا خصوصي نمي خواهد آن را بسازد زيرا در حال حاضر مسئله تلاش هسته اي ايران نيز وجود دارد."
از او سؤال شد كه چرا چنين حالت خوش بينانه اي در هند، ايران و پاكستان در رابطه با اين لوله گاز وجود دارد، فر گفت "از نقطه نظر هند، اين قرارداد در رابطه با تثبيت قيمت و دسترسي در آينده و وقتي است كه ايران روابط خود را با جهان عادي خواهد كرد."
او گفت در حالي كه حتي رييس جمهور پيشين ايران محمد خاتمي نتوانست روابط با جهان را عادي كند، غير واقع بينانه خواهد بود كه انتظار داشته باشیم محمود احمدي نژاد يا جانشين آينده او اين كار را به آساني انجام دهد.
وي همچنين به ديگر عوامل بازدارنده جدي مانند تنش هاي بين پاكستان و استان بلوچستان اين كشور نيز اشاره كرد. فر گفت : "هيچ كس اعتقاد ندارد كه پاكستان قادر خواهد بود منصفانه با مسئله بلوچستان برخورد كند." به نظر اين محقق، مسئله مزبور موجب ايجاد چالش هاي امنيتي جدي براي لوله گازي مي شود. "هيچ احمقي نمي خواهد در چنين پروژه اي سرمايه گذاري كند."
به گزارش سرویس هندو آسیا ، كارشناسان ديگري كه از آنها در راديو ان پي آر نقل قول شد نيز غير قابل اجرا بودن يا غير محتمل بودن اجراي اين پروژه را در آينده اي قابل پيش بيني تأكيد كردند. برخي از آنان مي گويند كه شايد حتي ايران خود در نهايت پروژه لوله گاز را متوقف كند.
از رابرت جانستون از 'گروه اروپا-آسيا' نقل شد كه مي گويد احتمالا معامله بين ايران و هند حداقل تا يك يا دو دهه ديگر به دليل تقاضاي رو به افزايش در ايران صورت نمي گيرد. او گفت ايران همچنين مجبور خواهد بود يك تصميم راهبردي اتخاذ كند كه چگونه مي خواهد توليد گاز خود را توسعه بخشد و كدام پروژه بيش از بقيه پول آور است. جانستون گفت "در نهايت، ايران پروژه هاي بهتري را براي گاز خود پيدا خواهد كرد. دو گزينه ديگر كه جذاب ترين آنها هستند اين است كه ایران يا لوله گاز را به اروپاي غربي از طريق تركيه يا به بازار آسيا توسعه دهد."
از فر سؤال شد كه چرا عليرغم عدم اطميناني در مورد آن، آمريكا آن همه در رابطه با اين لوله گازي نگران است. او گفت "جنبه ی سمبليك آن است كه آمريكا را عذاب مي دهد. آمريكا در مورد روابط هند با ايران دست و پنجه نرم كرده است." وي افزود كه در اين چارچوب، در حالي كه دولت بوش تصميم گرفته است كه در قرارداد هسته اي غير نظامي با دهلي نو به پيش برود و در قوانين منع اشاعه آمريكا يك استثناي ويژه براي يك كشور قائل شود ولي كنگره در مورد آن متقاعد نشده است. فر گفت "كنگره انتظار دارد هند در برابر نگراني هاي آمريكا در مورد جاه طلبي هاي هسته اي ايران حساس باشد."
از مايك گرين از 'مركز مطالعات بين المللي و راهبردي' نيز نقل شد كه مي گويد : "ديپلماسي بي سر و صدا كارآمد خواهد بود. اگر بخواهيم خيلي در مورد آن سر و صدا كنيم، سلاح خوبي را در اختيار دشمنان روابط نزديك بين آمريكا وهند قرار مي دهيم تا با آن ، دولت (هند) را بزند."